شاهنامه شاه‌طهماسب، چاپ نفیس می‌شود

شالویی، شاهنامه شاه طهماسب را یکی از معجزات هنری تاریخ می‌داند که خوشبختانه برگ‌های زیادی از آن در اختیار کشورمان است. به گفته وی قرار است این شاهنامه در قالب کتابی در 5000نسخه و در شکلی نفیس تا پایان شهریور منتشر شود. اکنون تعدادی از اوراق این شاهنامه در موزه متروپولیتن آمریکا نگهداری می‌شود که موزه هنرهای معاصر، رایزنی‌های ابتدایی را برای امانت گرفتن این اوراق برای چاپ در کتاب آغاز کرده است.

بازنشستگی امین اموال موزه هنرهای معاصر تهران در سال گذشته باعث شد تا بیش از 100 اثر نقاشی، حجم و عکس که برخی از آنها حتی از درون جعبه‌هایشان بیرون آورده نشده بودند، شناسایی شوند؛ اتفاقی که مطمئنا بر غنای گنجینه این موزه می‌افزاید. این خبر را محمود شالویی، مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی ارشاد در حالی تایید می‌کند که معتقد است روند شناسایی و شناسنامه‌دار کردن آثار گنجینه‌ای این موزه رو به پایان است. گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران مجموعه‌ای از غنی‌ترین آثار هنری هنرمندان برجسته قرن بیستم جهان را دربر می‌گیرد که در میان آن آثار ارزشمندی از بزرگان این هنر مانند پیکاسو، دالی و گوگن به چشم می‌خورد

احسان آقایی، معاون موزه هنرهای معاصر تهران حرف‌هایش در این زمینه شنیدنی است. او می‌گوید: متاسفانه طی این سال‌ها هیچ آمار دقیقی از تعداد آثار گنجینه وجود نداشت و حتی طی سال گذشته متوجه شدیم که در تغییر و تحولات آرشیو گنجینه، تعدادی از آثار هرگز باز نشده و تنها به عنوان آثار گنجینه‌ای نگهداری می‌شده‌اند.

به گفته وی، این آثار هرچند کیفیت آثار برجسته هنرمندان ردیف اول جهانی را ندارند و بیشترشان را هنرمندان درجه 2 یا 3 خلق کرده‌اند، اما اکنون در حال بررسی و شناسنامه‌دار شدن برای نمایش هستند. به گفته آقایی، اکنون بیش از 4000 اثر در گنجینه موزه هنرهای معاصر وجود دارد که بتدریج عکاسی می‌شود و در حال نامگذاری و شناسنامه دار شدن از سوی شورای تخصصی است. شورای تخصصی موزه، شورایی متشکل از هنرشناسان و منتقدان سرشناس داخلی است که چندی پیش از سوی رئیس مرکز هنرهای تجسمی برای بررسی آثار گنجینه‌ای این موزه تعیین شد.

بر این اساس تاکنون از حدود 1000 اثر مجموعه آثار خارجی و حدود 1000 اثر از مجموعه داخلی گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، مستندسازی و عکاسی شده است. احسان آقایی تاخیر در راه‌اندازی بانک اطلاعات گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران و معرفی جهانی این مجموعه نفیس را همین مستندسازی عنوان می‌کند. او می‌گوید: ‌پیش از این قول داده بودم تا 6 ماهه دوم سال 89 این کار انجام شود اما در مسیر کار خیلی از مشکلات را پیش‌بینی نکرده بودیم که امیدوارم با گذشت زمان حل شود. به هر حال این کار در حال انجام است اما حجم فعالیت‌ پژوهشی این پروژه زیاد است و ماحصل 30سال کار را به صورت فشرده انجام می‌دهیم.

موزه هنرهای معاصر در سال‌های اخیر 3 بار آثار گنجینه‌ای خود را به نمایش گذاشته که با استقبال زیادی از سوی مخاطبان روبه‌رو شده است. شالویی مهم‌ترین نمایشگاه امسال این موزه را رونمایی تعدادی دیگر از آثار موجود در گنجینه این موزه می‌داند. به گفته او امسال رونمایی دیگری از برخی آثار تازه کشف شده در این موزه را خواهیم داشت. همچنین قرار است این موزه در کنار آثار نقاشی خارجی خود، گنجینه عکس‌های بسیار نفیسی را که در اختیار دارد و تاکنون دیده نشده است به نمایش بگذارد. به گفته او این عکس‌ها همگی سیاه و سفید هستند و در میان آنها نام عکاسان بزرگ قرن نیز به چشم می‌خورد. بر این اساس قرار است این نمایشگاه در 6 ماهه اول امسال در این موزه برپا شود.

سال گذشته سال پرکاری برای امانت سپاری آثار گنجینه‌ای موزه هنرهای معاصر به شمار می‌رفت. 2 اثر از این موزه که یکی از آنها شاهکاری از پیکاسو بود به سوئیس امانت داده شد که توجه بسیاری از هنردوستان جهان را برانگیخت. دیگر اثر امانت سپرده شده از سوی این موزه، اثری از وان دنگن هلندی بود که مدتی در کشورش به نمایش درآمد. شالویی خبر بازگشت این 2 اثر به کشورمان را در حالی تایید می‌کند که به گفته وی در حال حاضر نیز پیشنهادهایی از موزه‌ هنرهای مدرن توکیو، موزه نقاشی‌های مدرن مونیخ، موزه پومپیدو در پاریس و موزه گوگنهایم در نیویورک به این موزه ارسال شده است که مسوولان در حال بررسی آنها هستند. کارشناسان معتقدند امانت سپاری هوشمندانه آثار هنری می‌تواند به قیمت جهانی این آثار و اعتبار موزه هنرهای معاصر بیفزاید.

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر