این تصمیم در حالی عملی میشود که پاییز سال گذشته مخالفتهای زیادی از سوی برخی نمایندگان مجلس و تشکلهای دانشجویی با پذیرش دانشجویان پولی صورت گرفت. با این حال، نمایندگان مجلس در قالب بررسی قانون برنامه پنجم توسعه، بندی را به تصویب رساندند که براساس آن دانشگاههای دولتی برای نخستین بار مجاز شدهاند نسبت به پذیرش دانشجو بدون کنکور و صرفا با دریافت شهریه اقدام کنند.
این مجوز که در بندهای «ح» و «ی» ماده 24 برنامه پنجم به تصویب رسید و مخالفت برخی نمایندگان نتوانست مانع آن شود، به دانشگاههای دولتی اجازه میدهد از ظرفیت مازاد خود یا ظرفیتهای جدیدی که ایجاد میکنند، براساس قیمت تمامشده دانشجو بپذیرند. این دانشگاهها همچنین اجازه دارند نسبت به تاسیس شعب در شهر محل استقرار خود یا دیگر شهرها و مناطق آزاد داخل کشور و نیز در خارج کشور بهصورت خودگردان و با دریافت شهریه و خارج از کنکور دانشجو بپذیرند، معنای این مصوبات آن است که به عنوان مثال دانشگاه تهران میتواند شعبه دوم خود را در نقطه دیگری از شهر تهران (یا هر شهر دیگر) تاسیس کرده و خارج از ضوابط کنکور سراسری و صرفا با دریافت وجه از داوطلبان، به پذیرش دانشجو اقدام کند.
مجلس همچنین به دانشگاهها و مراکز آموزش عالی دولتی اجازه داد بدون کنکور سراسری و تنها با اخذ هزینه تحصیل، اقدام به پذیرش دانشجو کنند.
بر اساس مصوبه نمایندگان در آبان ماه سال گذشته، دانشگاههای دولتی دو اجازه مهم دریافت کردند؛ «اول اینکه از ظرفیت مازاد بر سهمیه آموزش رایگان خود یا ظرفیتهای جدیدی که ایجاد میکنند، براساس قیمت تمامشده یا توافقی با بخش غیردولتی و با تایید هیات امنا در مقاطع مختلف دانشجو بپذیرند و منابع مالی دریافتی را حسب مورد پس از واریز به خزانه کل به حساب درآمدهای اختصاصی منظور کنند و دوم اینکه نسبت به تاسیس شعب در شهر محل استقرار خود یا دیگر شهرها و مناطق آزاد داخل کشور و نیز در خارج کشور بهصورت خودگردان و با دریافت شهریه از داوطلبان اقدام کنند.» در تبصرهای که بر مورد اخیر وارد شده آمده است: پذیرش دانشجو در شعب دانشگاههای مذکور در داخل کشور خارج از آزمون سراسری انجام خواهد شد. معنای این مصوبات آن است که به عنوان مثال دانشگاه تهران میتواند شعبه دوم خود را در نقطه دیگری از شهر تهران (یا هر شهر دیگر) تاسیس کرده و خارج از ضوابط کنکور سراسری و صرفا با دریافت وجه از داوطلبان، به پذیرش دانشجو اقدام کند.
دانش جویی به شرط اسکناس چرا؟
هرچند بسیاری از مخالفان این مصوبه که بیشتر از میان دانشجویانی هستند که با شرکت در آزمونهای سراسری به دانشگاهها راه یافتهاند، معتقدند این شیوه جذب دانشجو افت کیفیت علمی دانشجویان را به همراه دارد و وجهه دانشگاههای بزرگ را خدشهدار میکند، اما نمایندگان مجلس مصوبه دانشجوی پولی را راهی برای برونرفت از بحران خروج دانشجویان برای ادامه تحصیل در خارج میدانند؛ به همین دلیل مرکز ثقل پذیرش دانشجوی پولی، جذب آنان در دورههای کارشناسی ارشد و دکتری است.
همچنین مقرر شده است تا در مدرک و محل تحصیل دانشجو قید شود که نوع پذیرش وی شهریهای بوده تا با دانشجویی که از طریق کنکور سراسری و با رقابت فشردهتری پذیرفته میشود، تفکیکی صورت گیرد. این تصمیم در حالی گرفته شده که هنوز بسیاری از استادان دانشگاه و تشکلهای دانشجویی اجرای این طرح را مغایر با قول رئیسجمهور مبنی بر توسعه عدالت آموزشی و باعث بروز تبعیض میان دانشجویان میدانند.
شهریه دانشجویان پولی
براساس این خبر، هنوز وزارت علوم و مجلس برسر دریافت میزان شهریه ورود و تحصیل دانشجویان پولی به توافق نرسیدهاند، اما وزیر علوم این شیوه را کسب روزی حلال برای دانشگاهها میداند که میتواند کسری بودجه دانشگاهها را جبران کند.پیش از این، نورالله حیدری، عضو کمیسیون تلفیق مجلس درباره میزان شهریه این دانشگاهها و نحوه تعیین آن گفته بود: شهریه این دانشگاه باید براساس میزان متوسط شهریه دانشگاههایی باشد که شهریه میگیرند.
وی با بیان اینکه تعیین شهریه این دانشگاهها برعهده هیات امنای هر دانشگاه است و آنها تشخیص میدهند که شهریه باید به چه مقدار باشد، افزود: به هرحال میزان شهریه باید کمتر از متوسط شهریه دانشگاههای غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد باشد.به هرحال آنچه تاکنون مشخص شده، این است که دانشجویان پولی ارشد و به خصوص دکتری ازمهرماه امسال به دانشگاهها راه مییابند و قرار است روی مدرک دانشآموختگی آنان عنوان «پولی» درج شود، اما جزئیات این پذیرش هنوز مشخص نیست و کسی نمیداند که چه تعداد دانشجو، با چه قیمتی و در چه رشتهها و دانشگاههایی به صورت پولی به تحصیل خواهند پرداخت.
کتایون مصری / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم