گفتگو با برگزیده دوازدهمین جشنواره جوان خوارزمی درباره دستاوردهای متنوع‌کشور در ‌حوزه فناوری هسته‌ای

‌صنعت‌ و‌ پزشکی‌ بدون ‌فناوری هسته‌ای بی‌معناست

امروزه کاربردهای فناوری هسته‌ای و صنایع جانبی آن، آنقدر توسعه یافته‌اند که نقش بسیاری در توسعه کشورهای پیشرفته و صنعتی دنیا ایفا می‌کند.
کد خبر: ۳۹۵۳۵۵

بیش از 200 نوع از دستگاه‌های مختلف صنعتی ریشه در فناوری هسته‌ای دارند و امروزه این محصولات‌ به حدی اهمیت یافته‌اند که در برخی صنایع نبود آنها موجب توقف کارخانجات و مراکز صنعتی می‌شود.

تمامی صنایع پتروشیمی، نفت و گاز و صنایع غذایی و بسیاری از صنایع دیگر نیاز شدید به تجهیزاتی نظیر ارتفاع سنج آنلاین، چگالی سنج آنلاین، تعیین غلظت آنلاین، تعیین نسبت مواد، اندازه گیری آهنگ و بسیاری تجهیزات از این قبیل دارند.

رضا قلی‌پور پیوندی ، دانشجوی دکتری پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای سازمان انرژی اتمی ایران همراه همکارانش موفق به طراحی و ساخت چندین دستگاه اسکنر صنعتی پرتو گاما شامل سی‌تی‌اسکن گامای سه‌بعدی صنعتی نسل اول، ضخامت سنج، ارتفاع سنج آنلاین، چگالی‌سنج آنلاین در تمام خطوط فرآیندی و تعیین نسبت در سیستم‌های دو فازی مانند مایع‌/‌جامد ـ مایع‌/‌گاز ـ جامد‌/‌گاز بصورت پیوسته‌ و... شده‌اند.

گفتگوی جام‌جم را با قلی‌پور پیوندی که در دوازدهمین جشنواره جوان خوارزمی به‌عنوان پژوهشگر برتر انتخاب شده است ، بخوانید.

‌فناوری هسته‌ای کاربردهای متنوع زیادی دارد، اما متاسفانه درباره آنها اطلاع‌رسانی خوبی صورت نگرفته است.

بله، متاسفانه تاکنون این اطلاع‌رسانی دقیق نه تنها صورت نگرفته، بلکه یک جلوه بسیار غیرواقعی و نگران‌کننده از آن برای مردم نمایان شده که این موضوع برای من و سایر همکاران یک واقعه بسیار دردناک است. فناوری‌ای که اگر 1000 کاربرد برای آن نام ببریم تنها 2 کاربرد آن سلاح هسته‌ای و نیروگاه‌های برق است. به جرات می‌توان گفت صنعت و پزشکی بدون این فناوری امکان‌پذیر نبوده و به صنعت و پزشکی 200 سال پیش بر می‌گردد.

این فناوری از تولید نان شب مردم تا پیشرفته‌ترین تجهیزات فنی می‌تواند نقش داشته باشد؛ تجهیزات و خدماتی که همگی از آن استفاده می‌کنند بدون آن‌که از آن خبر داشته باشند.

شما در این زمینه چه فعالیتی انجام داده‌اید و به طور کلی چه شد که به عنوان پژوهشگر برتر انتخاب شدید ؟

فناوری هسته‌ای در زمینه پزشکی شامل 2 شاخه کلی رادیوداروها و تجهیزات تصویربرداری بیمارستانی می‌شود. یکی از شاخه‌های فعالیت‌های پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای سازمان انرژی اتمی ایران که با موفقیت در حال انجام است و تاکنون دستاوردهای بسیار خوبی داشته، رادیو داروهاست به طوری‌که تاکنون حدود 1000 مرکز تشخیصی و درمانی در سطح کشور از رادیوداروهای تولیدی این مرکز استفاده می‌کنند.

پس فعالیت‌های شما درحوزه تجهیزات تصویربرداری که فناوری بسیار سطح بالایی دارند انجام شده اند .

زمینه دیگر که کمی گسترده‌تر اما دارای فناوری راحت‌تری است کاربرد در زمینه‌های صنعت است. ساخت اسکنر‌هایی که به صورت آنلاین ضخامت فلزات، چگالی فلزات، چگالی مواد جامد، ارتفاع مواد در مخازن، چگالی در خطوط لوله فرآیندی، نسبت یک ماده به ماده دیگر در سیستم‌های دو فازی و.... را در بر می‌گیرد که در این زمینه فعالیت کرده‌ایم .

همان‌طور که اشاره کردید یکی از طرح‌های شما ساخت دستگاه ضخامت سنج آنلاین پرتوی گاماست. دراین باره توضیح ‌ ‌دهید.

این دستگاه در خط تولید صنایع و کارخانه‌های فلزی براساس نوسانات میزان عبور پرتو گاما، عیوب محصولات فلزی را شناسایی می‌کند و به اتاق کنترل اطلاع می‌دهد. این دستگاه شامل یک سازه مکانیکی با حرکت یک بعدی کنترل شده است.

قلی پور پیوندی: فناوری‌هسته‌ای از تولید نان شب مردم تا پیشرفته‌ترین تجهیزات فنی می‌تواند نقش داشته باشد‌ و به جرات می‌توان گفت صنعت و پزشکی بدون این فناوری امکان‌پذیر نبوده و به صنعت و پزشکی 200 سال پیش بر‌می‌گردد

دستگاه در خط تولید کارخانه‌هایی که ورق فلزی تولید می‌کنند قرار می‌گیرد و محصول را به صورت رفت و برگشت اسکن می‌کند و اگر ضخامت محصول کم یا زیاد شده ‌یا ناخالصی ‌یا ترکی داشته باشد، ‌اطلاع می‌دهد.

کاربردهای ضخامت سنج آنلاین پرتو گاما چیست؟

این دستگاه می‌تواند ورق‌هایی به عرض‌های مختلف تا حدود یک و نیم متر را اسکن کند و کارخانه‌های متعدد فعال در حوزه فلزات در کشور معمولا به ازای هر دستگاه اعتباری بالغ بر 500 میلیون تا یک میلیارد تومان برای واردات دستگاه هزینه می‌کنند. در حالی که قیمت ساخت این دستگاه حداقل یک پنجم نمونه خارجی خواهد بود.البته فراموش نشود که ما نسخه‌های اول اغلب دستگاه‌ها را ساخته‌ایم که متاسفانه تمام صنایع، وزارتخانه‌ها، مسوولان و... نسخه اول دستگاه‌های ما را که توسط یک تیم 5 تا 10 نفره در مدت 2 تا 3 سال ساخته شده است را با آخرین نسخه‌های کارخانجات بزرگ تولید کننده با قدمت 50 تا 60 سال و با تعداد افراد 500 تا 1000 نفر با بودجه‌های کلان ساخته شده است مقایسه و سپس شروع به بی‌انگیزه کردن جوانان این مملکت می‌کنند.

یکی دیگر از کاربردهای فناوری هسته‌ای در دستگاه ارتفاع‌سنج آنلاین‌ متجلی می‌شود. این دستگاه چه عملکردی دارد؟

این دستگاه با قابلیت اندازه‌گیری پیوسته ارتفاع نمونه‌های مایع و جامد در انواع مخازن بخصوص صنعت پتروشیمی، شیمیایی، غذایی استفاده دارد و به زبان ساده هر کجا که لازم باشد بدانند الان داخل یک مخزن چه مقدار ماده وجود دارد و بدون ارتباط مستقیم با مخزن و نمونه. این دستگاه شامل یک سازه مکانیکی ثابت و بدون حرکت است که می‌تواند ارتفاع هر مایعی را که در مخازن وجود دارد با دقت حدود یک تا 2 سانتی‌متر به اتاق کنترل گزارش کند.

کاربردهای این دستگاه چگونه است؟

فرض کنید شما مخزن بسیار بزرگی دارید که داخل آن مواد سمی، مذاب و.... وجود داشته باشد و مواد داخل آن پر ‌ و خالی شوند. آن‌گاه شما این ارتفاع سنج را در دو‌طرف مخزن نصب می‌کنید و بعد از عملیات کالیبراسیون دستگاه قادر می‌شود با دقت 3ـ2 سانتی‌متر پر و خالی شدن و موقعیت ماده داخل مخزن را به شما در کامپیوتر یا اتاق کنترل نمایش دهد.

درباره دستگاه سی‌تی‌اسکن صنعتی پرتو گاما که یکی دیگر از طرح‌های شما در زمینه کاربرد فناوری هسته‌ای است، توضیح می‌دهید؟

نسل اول دستگاه سی‌تی‌اسکن صنعتی پرتو گاما با کاربرد اصلی آموزش و پژوهشی شامل یک سازه مکانیکی تمام خودکار تحت کنترل یک شبکه مرکزی است که قدم اول برای ساخت دستگاه‌های سی‌تی‌اسکن پیشرفته است. در این دستگاه نمونه روی دستگاه قرار گرفته و به صورت یک سیستم رباتیک، داده‌ها وارد شده که در نهایت تصویر جسم گرفته می‌شود.

امیر بامه 
جام‌جم

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها