آب خزر ‌در ‌آستانه انتقال به سمنان

به گفته الماسوندی این طرح در راستای رفع مشکل کم‌آبی شمال شرق کشور اجرا می‌شود و پروژه اجرای آن از سوی دولت به قرارگاه خاتم‌الانبیا واگذار شده است. قرار است سالانه حداقل 500 میلیون مترمکعب آب خزر از طریق کانال و خطوط لوله به استان سمنان در حاشیه کویر لوت منتقل شود و طبق مطالعات و بررسی‌ها قرار است که سرریز آب‌هایی که به دریای خزر می‌ریزد به استان سمنان هدایت شوند و برای کشاورزی، صنعت و حتی آب شرب مورد استفاده قرار گیرد. قرار است آب خزر ابتدا به دامغان و از آنجا به شاهرود و سمنان منتقل شود.

وی افزود: گرچه پروژه‌های آب شیرین‌کن در جنوب کشور قرار دارند، ولی ظرفیت آن طرح‌ها بسیار کم و در حد 10 میلیون مترمکعب در سال است. در این طرح آب دریای خزر احتمالا از مناطق شرقی این دریا که در آن ناحیه رشته کوه‌های البرز از ارتفاع پایین‌تری برخوردار است، از طریق خطوط لوله و تونل به مناطق مرکزی کشور انتقال داده می‌شود.

الماسوندی در رابطه با میزان پیشرفت طرح تصریح کرد: مطالعات شناسایی اولیه طرح آغاز شده و با بحث‌هایی که با پیمانکار پروژه داشته‌ایم، سعی می‌شود در صورت تامین اعتبار در کوتاه‌ترین زمان ممکن طرح را اجرایی کنیم که حداقل زمان معقول برای اجرای چنین پروژه‌ای در صورت تامین اعتبارات کافی حدود 6 سال است.

استاندار سمنان نیز با اشاره به سختی و شوری آب دریای خزر و این‌که آب این دریا 3 برابر شیرین‌تر از آب خلیج فارس است، گفت: با انتقال آب در مراحل مختلف و با توجه به نیاز، اقدام به شیرین‌سازی آب متناسب با نیاز خواهد شد.

عباس رهی افزود: نزدیک‌ترین نقطه استان به دریای خزر 70 کیلومتر فاصله دارد و قرار است از این مسیر به صورت تونل با قطر 4 متر، استفاده از ارتفاع و حرکت روی زمین طرح انتقال ‌آب صورت گیرد.

وی این طرح را از مهم‌ترین مصوبات دور سوم سفر دولت به استان خواند و گفت: در این طرح به دنبال انتقال سالانه 2 میلیون مترمکعب آب خزر به سمنان هستیم.استاندار سمنان اجرای این طرح را 4 ساله و هزینه آن را بین 3 تا 5 هزار میلیارد تومان اعلام و اظهار کرد: اعتبار این طرح نیاز به برآورد دقیق‌تر دارد و در صورت تحقق طرح تامین آب سمنان به استانی بی‌نظیر در کشور تبدیل خواهد شد علی‌رغم این که پیش‌بینی می‌شود که طرح به خاطر تبعات زیست محیطی با مخالفت جدی فعالان محیط زیست روبه‌رو شود. اما مدیرکل اداره محیط زیست استان سمنان در این‌باره به جام‌جم گفت: براساس قانون، پروژه‌های بزرگی نظیر این پروژه باید پس از اتمام کار مطالعاتی و پیش از اجرایی شدن به سازمان محیط زیست ارجاع شوند تا ارزیابی‌های زیست محیطی روی آنها صورت بگیرد.حمید ظهرابی افزود: اما از آنجایی که کار مطالعه این طرح تازه آغاز گشته و هنوز ارزیابی دقیقی از نحوه و مسیر عبوری این خط لوله وجود ندارد، این سازمان هم نمی‌تواند کار مطالعاتی خود را روی آن آغاز کند.

وی گفت: مسلما به محض پایان کار مطالعاتی طرح و ارجاع آن به این سازمان، ما هم مطالعات زیست‌محیطی خود را آغاز خواهیم کرد و در صورت وجود تبعات منفی زیست‌محیطی آن را به اطلاع مجریان کار خواهیم رساند.

برخی از کارشناسان محیط زیست نیز معتقدند که طرح‌های مشابهی برای انتقال آب از خزر یا خلیج فارس به سایر مناطق ایران در گذشته نیز مطرح شده بود که هرگز عملی نشد.از سوی دیگر خزر یک منبع طبیعی مشترک میان 5 کشور است و برداشت آب از آن می‌تواند به مشکلات حقوقی برخورد کند.

در عین حال برخی دیگر معتقدند که ایران با توجه به ذخایر بزرگ انرژی خود این امکان را دارد که با ایجاد دستگاه‌های پمپاژ از دریا آب بردارد. به علاوه میزان نمک آب دریای خزر بسیار کمتر از خلیج فارس است و بنابراین هزینه تصفیه آن بسیار کمتر خواهد بود.