طراحی سیستم دارو رسانی نانویی ضد سرطان

دکتر فاطمه اطیابی از محققان این طرح در گفتگو با ایسنا اظهار کرد: تهیه یک سیستم جدید و کارآمد دارورسانی، در اصلاح، بهبود و افزایش کارایی بسیاری از مواد فعال فارماکولوژی از جمله بسیاری از انواع داروها از اساسی‌ترین و مهمترین اولویت‌های تحقیقاتی و نیازهای درمانی است.

به گفته این محقق ، نانولوله‌های کربنی جزیی از جدیدترین مواد و ابزاری هستند که برای انتقال و تجمع مولکول‌ها و یا به عبارت دیگر دارو رسانی کنترل شده، مورد توجه قرار گرفته است.

اطیابی اضافه کرد: یکی از مهمترین مزایای نانولوله‌ها فعال‌سازی آنها با گروه‌هایی است که خصوصیت جدیدی به آنها می‌دهد ؛ بطوریکه به راحتی در محیط بیولوژیکی قابلیت استفاده پیدا می‌کنند.

وی با بیان این که نانولوله‌های کربن قابلیت خوبی برای نگهداری گروه‌های فعال مانند پپتیدهای فعال، پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک دارند ، تصریح کرد: به همین دلیل نانولوله‌های کربنی، ‌حامل مناسبی برای انتقال مواد فعال به سلول‌ها و بافت‌ها هستند. نانولوله‌هایی که سطح آنها اصلاح شده است ، سمیت کمی داشته و سیستم‌های ایمنی را فعال می‌کنند و به راحتی از سدهای سلولی به صورت دست نخورده و بسته‌ای کامل، جذب می‌شوند، بدون این که باعث مرگ سلول شوند.

برگزیده دوازدهمین جشنواره ابن سینا که موفق به تولید نانولوله چند لایه‌ای به عنوان حامل دارورسانی داروهای ضد سرطان شده است ، گفت: در این طرح ابتدا سطح نانولوله‌ها فعال شده و پلی سیتریک اسید به آنها متصل شد. این عمل باعث افزایش حلالیت نانولوله در محیط بیولوژیک می‌شود و شرایط را برای اتصال مواد فعال و داروها به آن فراهم می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: سپس داروی ضد سرطان «پکلی تکسل» از طریق اتصال آنتی استری به نانولوله‌های فعال شده متصل شد و در محیط برون‌تن و درون تن مورد مطالعه قرار گرفت. این سیستم در محیط برون تن خصوصیات مناسب از جمله زیست سازگاری و ورود به سلول در مطالعات کشت سلولی را نشان داد.

اطیابی افزود: در مطالعات درون تن، نانولوله‌های فعال شده و حاوی داروی ضد سرطان توزیع مناسبی داشته و توانست یکی از اهداف سیستم‌های دارورسانی ضد سرطان که افزایش اقامت دارو در جریان عمومی خون است را برآورده کند.

این برگزیده دوازدهمین جشنواره ابن سینا یکی از مهمترین دستاوردهای این سیستم را قابلیت متوقف و کوچک کردن تومور ایجاد شده در حیوان و در محیط برون تن عنوان و خاطرنشان کرد: این سیستم می‌تواند نقطه امیدی برای بهبود و افزایش کارایی داروهای آنتی کنسر در درمان سرطان باشد.