نگرانی مجلس از بودجه نظام آموزش کشور در سال 90

به گفته رئیس کمیسیون آموزش، در بودجه سال 89 دانشگاه‌ها، افزایش ارتقای حقوقی اساتید منظور نشده بود که این موضوع دانشگاه‌ها را با مشکل پرداخت روبه‌رو کرد و در نهایت آن را با کسر کردن از اعتبارات دیگر تامین کردند، اما افزایش ارتقای حقوقی اساتید در بودجه سال 90 منظور شده است که اگر آن را هم حساب کنیم قاعدتا میزان رشد بودجه از 24 درصد کمتر می‌شود.

علی عباسپور با بیان این‌که کمیسیون در حال محاسبه جزئیات بودجه 90 است، اضافه کرد: باید بررسی کنیم بودجه دانشگاه‌ها دقیقا بر اساس چه میزانی افزایش پیدا کرده است، به هر حال رقم واقعی کمتر از 24 درصد است، البته این بودجه مربوط به دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم است و بودجه دانشگاه‌های علوم پزشکی روز سه‌شنبه به کمیسیون ارائه می‌شود.

وی افزود: در برنامه پنجم به دولت تکلیف شد که از 10 دانشگاه برتر حمایت کند. دولت برای این کار در بودجه سال 90 معادل 30 میلیارد تومان اختصاص داده است، ضمن این‌که دولت اعتباری معادل 10 میلیارد تومان نیز برای حمایت از دانشگاه‌هایی که در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان اسلام دارای رتبه برتر می‌شوند پیشنهاد کرده است.

وی با بیان این‌که متاسفانه در بودجه پیشنهادی دولت خلاف برنامه عمل شده است، اضافه کرد: دولت بودجه دانشگاه‌ها را در اختیار وزارت علوم قرار داده است یعنی عملا نمی‌خواهند اعتبارات عمرانی دانشگاه‌ها را به دانشگاه‌ها اختصاص دهند و این دقیقا مخالف مصوبات برنامه 5 ساله پنجم است. چراکه بر اساس برنامه پنجم دانشگاه‌ها هیات امنایی اداره می‌شوند و باید دارای ردیف مستقل و ملی بوده و مستقیما با معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور مبادله موافقت‌نامه داشته باشند نه با وزارت علوم.

به گفته عباسپور، این‌که دولت بودجه عمرانی دانشگاه‌ها را صفر کند و این اعتبارات را در اختیار وزارت علوم قرار دهد، بازگشت به عقب است، چون تجربه سی سال انقلاب نشان داده است باید به سمتی حرکت کنیم که دانشگاه‌های کشور مانند دانشگاه‌‌های پیشرفته دنیا به صورت مستقل عمل کنند.

به اعتقاد برخی نمایندگان در اولین سال از اجرای برنامه پنجم شاهد تخلف دولت در اختصاص بودجه به دانشگاه‌ها هستیم؛ چرا که بودجه سال 89 دانشگاه‌ها به وزارت علوم واگذار شده است که این مساله استقلال دانشگاه‌ها را زیر سوال می‌برد.

رئیس کمیسیون آموزش مجلس، با بیان این‌که اعتبارات دانشگاه‌ها باید دست خودشان باشد و این جای تعجب دارد که برخلاف برنامه پنجم توسعه بودجه‌ریزی انجام می‌شود، گفت: سال 90 اولین سال اجرای برنامه پنجم توسعه است و در بند یکم اصل 109 برنامه پنجم به استقلال دانشگاه‌ها در بحث بودجه اشاره شده است، اما متاسفانه شاهد این مساله هستیم که در اولین سال اجرای این برنامه بودجه عمرانی دانشگاه‌ها به وزارت علوم واگذار می‌شود.

رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات بودجه در ارزیابی از بودجه آموزش و پرورش در سال آینده نیز تصریح کرد: با توجه به این‌که هم اکنون حدود 93 تا 95 درصد از اعتبارات هزینه‌ای آموزش و پرورش صرف پرداخت حقوق و مزایای پرسنل می‌شود، اگر حقوق و مزایای 70 هزار نفر استخدامی جدید آن را هم اضافه کنیم، افزایش فقط 8 درصدی که برای اعتبارات هزینه‌ای دیده شده به این معناست که احتمال دارد باز درصد اعتبارات پرسنلی آموزش و پرورش از کل اعتبارات هزینه‌ای افزایش پیدا کند یعنی از حدود 95 درصدی که در سال 89 پیش‌بینی می‌شود بودجه جاری آموزش و پرورش صرف پرسنل ‌شود بیشتر خواهد شد.

عباسپور افزود: به این ترتیب نگرانی‌های ما این است که درصد بسیار کمی حتی کمتر از سال 89 برای فعالیت‌های فوق‌برنامه و مسائل پرورشی باقی بماند، که هم‌اکنون مشکل ما همین است، در حال حاضر معلمان طبق قوانین کشوری از مزایا و حقوق برخوردار می‌شوند اما اعتبار نداریم که ابزار کافی در اختیار آنها قرار گیرد که بتوانند دانش‌آموزان را تربیت کنند.

وضعیت نابسامان دریافت شهریه در دانشگاه‌های غیردولتی و اعتراض بسیاری از دانشجویان در این زمینه نیز باعث شده است همزمان با بررسی بودجه سال 90 و تاثیر هدفمندی یارانه‌ها در افزایش شهریه این دانشگاه‌ها، نمایندگان به تشکیل کمیته شهریه بیندیشند.

نورالله حیدری دستنایی، عضو دیگر کمیسیون آموزش مجلس، به آخرین جزئیات تشکیل کمیته نحوه پرداخت شهریه در دانشگاه‌های غیردولتی اشاره کرد و گفت: با توجه به این‌که در حال حاضر شاهد تعیین نرخ‌های متفاوتی از سوی دانشگاه‌ها برای شهریه‌ها هستیم، تورم و افزایش قیمت‌ها اقتضا می‌کند تا شهریه‌ها متناسب با قیمت روز تعیین شود بنابراین احتمال تشکیل کمیته‌ای مرتبط با این موضوع در وزارت علوم وجود دارد.

وی افزود: هم اکنون نیز طرح تشکیل کمیته تعیین نحوه پرداخت شهریه در دانشگاه‌های غیردولتی به صورت غیررسمی در کمیته آموزش عالی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است.

به هر حال نگرانی مجلسی‌ها برای جبران کمبود اعتبارات سال آینده دانشگاه‌ها و مدارس چندان بی‌ربط نیست، چرا که به رغم اعلام افزایش 20 درصدی اعتبارات برخی دانشگاه‌ها و رشد قابل توجه بودجه آموزش و پرورش، در سالی که به روزهای پایانی آن نزدیک می‌شویم، برخی دانشگاه‌های شهرستانی از عهده تامین حق‌التدریس مدرسان خود، تامین و تجهیز خوابگاه‌ها، اعطای وام شهریه به متقاضیان و اجرای کامل پروژه‌های عمرانی خود بر نیامده‌اند.