ماجراجویی‌های نوجوانانه با اسب سیاه

میکی رونی بازیگر قدیمی سینما که فعالیت هنری و بازیگری خود را از دوران کودکی شروع کرده بود، در سن پیری یکی از دو نقش اصلی مجموعه را بازی کرد. او در 57 اپیزود اسب سیاه در نقش هنری دیلی ظاهر شد. همبازی او در این 57 قسمت ریچارد یان کاکس نوجوان است. مجموعه تلویزیونی اسب سیاه را با یکی دو کار سینمایی دیگر هم که به همین نام است، نباید اشتباه گرفت. یکی از این فیلم‌ها، انیمیشنی است که کمپانی دریم ورکز تهیه کرده و به جز نام آن، هیچ وجه مشترک دیگری با قصه‌های والتر فارلی ندارد. همان‌طور که بینندگان اصلی این مجموعه کودکان و نوجوانان هستند، خط اصلی قصه آن هم درباره ماجراجویی‌های یک پسربچه و اسب سیاهی است که همیشه همراه اوست.

خط اصلی قصه مجموعه به گفته منتقدان تلویزیونی، تا حدودی شبیه یک بازی شطرنج است. با این‌حال، همین منتقدان آن را کاری لذتبخش و سرگرم‌کننده ارزیابی کرده‌اند. به همین دلیل است که عموم بچه‌ها از طرفداران زیاد و پر و پا قرص این مجموعه (و اسب سیاه آن در کل)‌ بوده‌اند. هنری دیلی شخصیت اصلی قصه مجموعه یک پرورش‌دهنده قدیمی اسب است که به آلک نوجوان کمک می‌کند تا یک اسب مرموز را تربیت و اهلی کند. در کنار اهلی کردن این اسب در یک جزیره دوردست صحرایی، یکسری اتفاقات و ماجراها برای این دو به وجود می‌آید. آنها این ماجراجویی‌ها را با کمک یک شخصیت دیگر (یک دختر فرانسوی کانادایی‌تبار به نام نیکول)‌ انجام می‌دهند. در عین حال، نیکول که در اصطبل کار می‌کند در جستجوی پدر گمشده خود نیز است و بخشی از ماجراهای مجموعه، اختصاص به مشکل او دارد. اسب آلک را با نام سیاه صدا می‌کنند که اصلیتی عربی دارد و پس از یک‌سری ماجراجویی به دست آلک رسیده است. این دو همراه هم سختی‌ها و مشکلات زیادی را پشت سر گذاشته و حالا به صورت یک تیم 2 نفره درآمده و خود را آماده شرکت در مسابقات اسب‌سواری می‌کنند. هدف هر دوی آنها این است که طوفانی بزرگ به پا کنند. سیاه به هیچ کس جز آلک اجازه سوار شدن بر پشت خود را نمی‌دهد و با آن که روح او وحشی و رام نشده است، هیچ اسب دیگری توانایی‌ها و ظرفیت کاری او را ندارد. آیا او می‌تواند تبدیل به بهترین و سریع‌ترین اسب مسابقات حرفه‌ای جهان شود؟ این سوالی است که اپیزودهای مختلف مجموعه قصد پاسخگویی به آن را دارند.

این مجموعه خانوادگی ماجراجویانه محصول مشترک تلویزیونی کانادا، فرانسه و نیوزیلند است که کل صحنه‌های آن در مناطق و لوکیشن‌های چشم‌انداز کشور کانادا فیلمبرداری شده است. سازندگان اسب سیاه هیچ وقت رقم دقیق تولید آن را اعلام نکردند، ولی گفته می‌شود جزو کارهای کم‌خرج تلویزیونی است که با بودجه‌ای متوسط ساخته شده است. والتر فارلی نویسنده اصلی فیلمنامه‌های تمام 57 اپیزود آن است. بجز داون ریچی و براد رایت که دو همکار اصلی فارلی در کار نگارش فیلمنامه بودند، 4 فیلمنامه‌نویس دیگر هم تعدادی از اپیزودهای مجموعه را نوشتند. برعکس بسیاری از مجموعه‌های تلویزیونی که چند کارگردان تعداد زیادی از اپیزودهای آنها را کارگردانی می‌کنند، کارگردانانی که با اسب سیاه همکاری کردند، حداکثر سازنده 2 یا 3 اپیزود آن بوده‌اند. به همین دلیل، این مجموعه از جمله کارهایی است که تعداد بازیگران آن محدود و تعداد سازندگان آن زیاد است! مایکل کابوری و پائولو بارزمن از جمله فیلمسازان مطرح‌تر تلویزیونی هستند که با این پروژه همکاری کردند.

اسب سیاه معروف‌ترین و پرفروش‌ترین کتاب والتر فارلی نویسنده است. بلافاصله پس از چاپ قصه‌های او، پیش‌بینی شد که این نوشته‌ها خیلی زود تبدیل به یک کار تلویزیونی یا سینمایی خواهد شد. اولین جلد کتاب در‌سال‌ 1941 منتشر و خیلی زود تبدیل به یکی از آثار بسیار محبوب کودکان و نوجوانان شد. در این نوول، شخصیت اسب سیاه و دوست صمیمی و مالک بعدی‌ او آلک معرفی می‌شوند. نوول‌های بعدی، شرح ماجراجویی‌های جذاب سیاه و مالک نوجوان اوست. فارلی بعضی از این نوول‌ها را با همکاری پسرش استیون نوشت. در هر جلد کتاب‌های تازه، آلک بزرگ‌تر می‌شود و ماجراجویی‌های او و اسب سیاهش شکل و حال و هوای تازه‌ای پیدا می‌کنند. منتقدان تلویزیونی از ‌اسب سیاه‌ به‌عنوان یکی از بهترین کارهایی اسم می‌برند که این رسانه با حضور یک شخصیت حیوانی در نقش اصلی تهیه و تولید کرده است. هم قبل و هم بعد از تولید و پخش اسب سیاه مجموعه‌های زیادی ساخته شد که خط اصلی قصه آن، پیرامون رابطه و دوستی یک کودک یا نوجوان با یک حیوان دست‌آموز بود، اما هیچ یک از آنها نتوانست موفقیت کلان اسب سیاه را تکرار کند.

سازندگان اسب سیاه در همان ابتدای تولید آن، اعلام کردند قصد ندارند صددرصد به قصه و حال و هوای نوول‌‌های‌فارلی وفادار بمانند و می‌خواهند یک کار مستقل (و تا حد امکان متفاوت)‌ ارائه کنند. برخی از منتقدان تلویزیونی می‌گویند یکی از دلایل اصلی لغو تولید و پخش آن در‌سال‌1993، همین مساله بوده است. با این حال، مجموعه در زمان پخش خود با موفقیت بالایی روبه‌رو شد و میلیون‌ها بیننده را در سطح بین‌المللی جذب خود کرد و شبکه‌های تلویزیونی در کشورهای مختلف جهان، بارها و بارها دست به پخش مجدد آن زدند. قصه مجموعه که در اپیزودهای اول در روستایی در کانادا رخ می‌داد، در فصل‌های دوم و سوم، لوکیشن خود را وسیع‌تر کرد و سر از محیط‌های دیگر هم درآورد. مایکل گابوری یکی از کارگردانان مجموعه می‌گوید او و همکارانش بیشتر از قصه نوول‌های فارلی، تحت تاثیر فیلم‌ سینمایی سال 1979 بودند که صنعت سینما از این قصه تولید کرد. به گفته او: «این فیلم یک کار تمیز و شسته رفته بود و جان می‌داد که هنگام تولید مجموعه‌مان از آن پیروی کنیم. احساس همه ما این بود که اگر چنین راهی را در پیش بگیریم، می‌توانیم مجموعه‌ای جذاب و تماشایی و موفق خلق کنیم. وقتی اسب سیاه ما روی آنتن رفت و نوع برخورد و استقبال تماشاگران را دیدیم، به این نتیجه رسیدیم که کارمان را درست انجام داده‌ایم».

نسخه سینمایی سال 1979 را کارول بالارد کارگردانی کرد و اتفاقا میکی رونی در آن نقش تعلیم‌دهنده اسب را بازی می‌کرد و فرانسیس فوردکاپولا تهیه‌کننده آن بود. این فیلم سال 2002 از سوی انجمن ملی فیلم آمریکا به عنوان یکی از آثار کلاسیک انتخاب و به کتابخانه کنگره این کشور معرفی کرد. این فیلم نامزد دریافت جوایز اسکار بهترین تدوین و بازیگر مرد نقش مکمل (میکی رونی)‌ نیز شد و سال 1983 قسمت دوم آن ساخته شد.میکی‌ رونی که در سن 90 سالگی هنوز زنده است و هرچند وقت یک‌بار در مراسم‌ها و محافل عمومی ظاهر می‌شود، مدتی قبل در مراسم پخش عمومی دی‌وی‌دی مجموعه اسب سیاه شرکت کرد. دو فصل اول و دوم مجموعه پخش موفقی در بازار دی‌وی‌دی‌ داشته‌اند و فصل سوم آن قرار است تا چند ماه دیگر وارد بازار دی‌وی‌دی شود. استقبال تماشاگران سینما و تلویزیون از نسخه‌های کامل دی‌وی‌دی مجموعه‌هایی مثل لاست و فرار از زندان، تهیه‌کنندگان تلویزیونی را به فکر پخش دی‌وی‌دی محصولات قدیمی‌تر خود انداخته است. میکی رونی در مراسم پخش فصل اول دی‌وی‌دی اسب‌ سیاه به یادآوری خاطرات خود از زمان تولید آن پرداخت و به شکلی دست و پا شکسته یکی دو خاطره تعریف کرد. در زمان تولید مجموعه، رونی 70 سال داشت، ولی اطرافیان بازیگر می‌گویند او با روحیه و انرژی بالا در نقش خود ظاهر شد و با پشتکار و علاقه‌ای که از خودش در جریان کار فیلمبرداری نشان می‌داد، به بقیه بازیگران و عوامل تولید، روحیه و انرژی می‌داد. این بازیگر فعالیت تلویزیونی خود را از همان سال‌های اول فعالیت هنری‌اش شروع کرد و در تعداد زیادی مجموعه و برنامه موفق و پربیننده ظاهر شد. وی اخیرا در سال 2009 به عنوان هنرمند مهمان در یک برنامه پربیننده تلویزیونی انگلیسی حضور پیدا کرد.

این بازیگر در ارتباط با مجموعه اسب‌ سیاه می‌گوید: «می‌دانستم که بخش اصلی و عمده توجهات در این مجموعه روی اسب سیاه و کاراکتر نوجوان آن خواهد بود. نقش من به عنوان مربی تعلیم‌دهنده اسب البته مهم بود، ولی همه توجهات معطوف آن دو بود. طبیعی بود که چنین اتفاقی هم بیفتد. چه کسی دوست دارد یک مرد مسن را در نقش اصلی مجموعه‌ای ببیند که یک اسب مسابقات اسب‌سواری در آن نقش محوری و تعین‌کننده را دارد؟ با این حال، قصه مجموعه را دوست داشتم و سن و سالم هم به گونه‌ای بود که دیگر باید این‌گونه نقش‌ها را می‌پذیرفتم. خیلی دلم می‌خواست که در دوران کودکی و نوجوانی‌‌ام بازی در چنین مجموعه‌ای به من پیشنهاد می‌شد و نقش دوست صمیمی اسب سیاه را بازی می‌کردم، اما در آن دوران چنین اتفاقی نیفتاد و کسی به من پیشنهاد بازی در چنین کاری را نداد! صحنه فیلمبرداری ما در کانادا خیلی خوب و لذت‌بخش بود. اسبی هم که با آن کار می‌کردیم اسب خیلی خوب و همراهی بود. مربی و تعلیم‌دهنده این اسب با او کاملا همراه بود و یکدیگر را خیلی خوب درک می‌کردند. همین مساله کار ما را سر صحنه فیلمبرداری خیلی راحت‌تر می‌کرد. من و او با هم تبدیل به دوستانی صمیمی شده بودیم. بدون حضور او سر صحنه، من نمی‌توانستم کاری انجام دهم. در حقیقت، من جلوی دوربین داشتم نقش این مربی فداکار را ـ که پشت‌صحنه تمام کارهای مربوط به اسب سیاه را انجام می‌داد ـ بازی می‌کردم. برای بازی در این نقش، خیلی از او الهام گرفتم و روش و سبک کارش به صورت الگوی من برای ایفای این نقش در آمد.»

تهیه‌کنندگان اسب سیاه از اواسط دهه هشتاد به فکر تولید مجموعه تلویزیونی آن افتادند و پیش تولید آن را در همان ایام شروع کردند.

آنها فرصت آن را پیدا کردند که از همکاری مستقیم والتر فارلی‌ پیر استفاده کنند و فیلمنامه‌های اپیزودهای مختلف آن را تا قبل از مرگ وی در سال 1989 آماده کار کنند. فارلی که متخصص نوشتن قصه‌هایی با حضور اسب‌ها برای بچه‌ها بود، راهکارهای اصلی را به تهیه‌‌کنندگان مجموعه ارائه کرد.

میکی رونی برای بازی در نقش تعلیم‌دهنده اسب، حدود 6 ماه دوره دید و برای انتخاب بازیگر نقش آلک نوجوان، سازندگان مجموعه به دنبال کسی بودند که فن اسب‌سواری را هم در کنار فن بازیگری بلد باشد.