تغییر ساختار حقوق نرم‌افزاری با اختراع اپل

اپل این بار نیز نوآوری جدیدی در مجوز استفاده از نرم‌افزار ارائه کرده است. در حال حاضر اکثر مجوزهای نرم‌افزاری برای سیستم‌ها عرضه می‌شود، اما کسانی که از فروشگاه مک خرید کنند، مجوز را براساس فرد صادر می‌کند. به این ترتیب یک نرم‌افزار به یک هویت متصل می‌شود.

در حال حاضر نرم‌افزارها برای نصب روی یک کامپیوتر و گاهی اوقات 2 یا 3 کامپیوتر مجوز دارند. اگر مشتری به فروشگاهی برود و نرم‌افزاری همانند مایکروسافت آفیس تهیه کند، این خرید به یک کامپیوتر منتهی می‌شود. سالیان سال مایکروسافت خرید نرم‌افزار را بر مبنای اعتماد به مشتری انجام می‌داد تا این که در سال 2001 بحث فعال‌سازی نرم‌افزار را مطرح کرد.

آفیس 2011 نخستین نگارش مک است که نیاز به فعال‌سازی دارد و نرم‌افزار را به یک کامپیوتر متصل می‌کند. همین مثال در ویندوز به این صورت است که اگر شخصی یک کامپیوتر با ویندوز از پیش نصب شده بخرد، آن مجوز ویندوز به آن ماشین وابسته است، نه به شخص خریدار. مشکل مجوز دادن به ماشین نیز، بحث دزدی نرم‌افزار است. مجوزدهنده برای نصب بیشتر نرم‌افزار انتظار پرداخت بیشتر دارد، اما در بسیاری از مواقع، مشتریانی که یک نرم‌افزار را تهیه می‌کنند، این که آن را روی سیستم‌های دیگر خود نصب کنند را یک دغدغه نمی‌دانند. مایکروسافت برای همین موضوع سیستم فعال‌سازی نرم‌افزار را پیاده کرد. دیگر تولیدکنندگان نرم‌افزار همانند ادوبی برای محصولات خود از سیستم مشابهی استفاده می‌کنند.

اما فروشگاه اپل این پارادایم و حقوق استفاده از نرم‌افزار مرتبط با آن را تغییر داده است. خریداران از یک شناسه اپل استفاده می‌کنند (که با شناسه آیتونز یکی است) یا شناسه جدیدی می‌سازند. خریدهای نرم‌افزاری به این هویت متصل است. بنابراین اگر کسی که مجوز را تهیه کرده است، سیستم دیگری بخرد می‌تواند دوباره آن نرم‌افزار را با همان شناسه دریافت کرده و هزینه اضافی پرداخت نکند. این سیستم هم‌اکنون برای موسیقی و فیلم‌های دریافتی از شبکه آیتونز اعمال می‌شود و افراد بسیاری با این سیستم آشنا هستند.

هرچند که این سیستم مجوزدهی برای نرم‌افزارهای کامپیوتری به ‌طور کامل غیرمعمول است، اما به آن معنا نیست که قابلیت وجودی ندارد. برخی از توسعه‌دهنده‌های دیجیتال نرم‌افزاری از این شیوه استفاده می‌کنند. ادوبی این کار را انجام می‌دهد. هر کس که شناسه ادوبی داشته باشد، خریدهای او با شناسه‌اش یکی خواهد شد و می‌تواند نرم‌افزار را مجددا دریافت و نصب کند، اما ادوبی خودش را درگیر مساله فعال‌سازی کرده است و همین عامل ماجرا را برای نرم‌افزارهای این شرکت پیچیده کرده است.

همچنین وب‌سایت CNET به نقل از فروشگاه اپل اعلام کرد که در نخستین روز گشایش این وب‌سایت، بیش از یک میلیون دانلود نرم‌افزار در آن انجام شده است. مدیرعامل اپل، استیو جابز در بیانیه‌ای گفت: «ما بسیار شگفت‌زده‌ایم که چنین پاسخی به فروشگاه مک داده شده است. توسعه‌دهندگان کار بزرگی کردند و نرم‌افزارهای خود را به فروشگاه رساندند و کاربران حقیقتاً علاقه‌مندند که با فروشگاه اپل که به‌طور کامل ساده است، ارتباط برقرار کنند».

اما روز نخست گشایش فروشگاه اپل، تنها حامل اخبار خوب برای این شرکت نبوده است. گزارش داده می‌شود که به دنبال یک هک، نرم‌افزارها می‌توانند مجوزهای ابزارهای رایگان را در کپی‌های دزدی نرم‌افزارهای پولی استفاده کنند. این قطعه فایل، نرم‌افزارهای پولی را گول می‌زنند و کاربران بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای می‌توانند به اجرای این نرم‌افزارها بپردازند. اپل هنوز در مورد این موضوع اظهار نظر نکرده است.