تجدید خاطره با آثار غبار گرفته

کیفیت مطلوب داشتن یک اثر تصویری حداقل استانداردی ـ شما بخوانید امتیازی ـ است که می‌توان برای مخاطب آن در نظر گرفت.

رجوع به یک فیلم قدیمی و دوباره نشان دادن آن از گذشته مرسوم بوده و خواهد بود. بسیاری از علاقه‌مندان سینما و تلویزیون هم این گونه با بسیاری از آثار قدیمی تجدید خاطره کرده و می‌کنند.

اما پخش مجدد بسیاری از فیلم‌های چند دهه گذشته باعث شده حقیقتی آشکار شود که تا سال‌ها پیش احیانا چندان به چشم نمی‌آمد و آن این است که چه اتفاقی در آرشیو فیلم‌ها و برنامه‌های سینمایی تا تلویزیونی می‌افتد که کیفیت این آثار تا این حد پایین است.

تا مدتی پیش گمان بر این بود که تنها بخشی از فیلم‌های دفاع مقدس و برخی، آثار مستند یا برنامه‌های تلویزیونی وضعیت آرشیو مناسبی ندارند اما به نظر می‌رسد این اتفاق درباره کپی بسیاری از آثار سینمایی دهه 60 نیز افتاده است. ما وقتی متوجه کیفیت آرشیو نسخه‌های آثار داخلی می‌شویم که نگاهی به فیلم‌های کلاسیکی که از سینمای جهان در گوشه و کنار خیابان‌های شهر می‌شود ابتیاع کرد، بیندازیم.

با وجود آن‌که قدمت برخی از آثار به چیزی حدود 70 یا 80 سال پیش می‌رسد، اما آنچنان از کیفیت بالایی برخوردارند که مخاطب یادش می‌رود این آثار با تکنولوژی 70 یا 80 سال پیش تصویربرداری شده‌اند. جدا از بحث آرشیو آثار ایرانی، بحث ترمیم این آثار هم مطرح است. واقعیت این است که بحث ترمیم فیلم‌های آرشیوی در حال حاضر به صورت یک علم و فناوری نوین مطرح است.

وقتی پاره‌ای از آثار مطرح سینما یا تلویزیون در دهه 60 فرصتی برای پخش از شبکه‌های مختلف سیما می‌یابند، اولین چیزی که گاه باعث می‌شود این آثار آن چنان به چشم نیایند، تصاویر رنگ و رو رفته و نازلی است، که کسی رغبت تماشای آنها را ندارد.

با وجود آن‌که اقداماتی برای آرشیو اصولی و به روز آثار مختلف در حال انجام است اما به نظر می‌رسد باید بیش از اینها برای «خاطره تصویری» جامعه هزینه صرف کرد. همچنین با نگاهی به شیوه‌های آرشیو و نگهداری آثار تصویری مختلف در جهان باید جذابیت آثار تصویری‌مان و آنچه را که انبوهی از هنرمندان این کشور برای ثبت آن تلاش کردند، حفظ کرد. بسیاری از آثار سینمایی و تلویزیونی ما این ارزش را دارند که برای بقای آنها، احیانا بودجه‌ای را هم در نظر گرفت.