جوانان بیبندوبار اولین قربانیان ایدز
چند سالی است که بیماری مهلک و کشنده ایدز در جوامع بشری و بخصوص کشورهای جهان سوم به کابوسی بزرگ تبدیل شده است و هر ساله مبالغ هنگفتی به منظور کنترل و درمان بیماران مبتلا هزینه میشود، اما باز هم شاهد رشد روزافزون این بیماری در میان مردم بخصوص نسل جوان هستیم. در کشور ما چند سالی است که به همت وزارت بهداشت و درمان مراکز کنترل بیماریهای رفتاری در دانشگاهها و مراکز بیمارستانی کل کشور راهاندازی شده که بسیاری از بیماریهای رفتاری از جمله ایدز محور اصلی فعالیتهای پیشگیرانه آنها به شمار میروند.
نگاهی گذرا به بیماران مراجعهکننده به این مراکز گویای این واقعیت است که در کشور ما شیوع ایدز از طریق تماسهای جنسی نگرانکننده است. این واقعیت نشان میدهد مسوولان باید نگاهی ویژه به بحث ایدز و تماسهای جنسی نامشروع و توام با بیبندوباری در میان جوانها داشته باشند.
آمارها چه میگویند؟
اولین مورد ایدز در ایران در سال 1366 هجری شمسی، در کودکی 6 ساله مبتلا به هموفیلی گزارش شد و از آن پس روز به روز بر شمار افراد مبتلا افزوده شد، به طوری که این رقم در پایان سال 1388 به 20975 مورد رسید. البته این رقم تنها شامل موارد شناخته و گزارش شده به اداره سلامت وزارت بهداشت بوده است. بنابراین پرواضح است با در نظر گرفتن ضعفهای موجود در شناسایی افراد مبتلا و جمعآوری آمار در کشور تعداد مبتلایان بسیار بیشتر
خواهد بود.
بر اساس آمار سازمانهای جهانی بهداشت، اول تیرماه سال 1389 تعداد مبتلایان به 21435 نفر رسیده (البته رقم واقعی در حدود 90 هزار نفر تخمین زده میشود)
که 6/92 درصد آنها را مردان تشکیل میدادند یعنی در 3 ماهه اول امسال 460 مورد جدید ایدز در ایران کشف شده با یک حساب سر انگشتی تقریبا روزانه 5 نفر به موارد شناخته شده ایدز در کشور افزوده میشود.این در حالی است که زنان کمتر جهت آزمایش مراجعه میکنند و متاسفانه دستیابی به گروههای پرخطری همچون زنان خیابانی به منظور مشاوره و ترغیب آنان به آزمایش بسیار سخت و گاهی ناممکن است. از این رو اکثر افراد مبتلا که تاکنون در کشور ما کشف شدهاند، مرد هستند.
افرادی که بیشتر در دام ایدز گرفتار میشوند، گروه سنی 49-15 سال بوده و از آنجا که این گروه افراد مولد و فعال جامعه را دربرمیگیرد، توجه به پیامدهای منفی آن اهمیت ویژهای مییابد.
در چنین شرایطی، آگاهی مهمترین فاکتوری است که میتواند ما را از خطرات دور نگه دارد، حال حدس میزنید اطلاعات جوانان ما در مورد بیماری خطرناکی مثل ایدز چقدر است؟ طبق تحقیقات این میزان کمتر از 10 درصد است! با این اوصاف بیماری ایدز زندگی بسیاری از جوانان ما را به چالش میکشد و تنها راه فرار از این دام افزایش اطلاعات جوانانمان است.
راههای گرفتاری در دام ایدز
عمدهترین راه انتقال ایدز در جهان، تماس جنسی با افراد آلوده است. البته افراد بیمار ممکن است ظاهری سالم داشته باشند و در طی رفتارهای پرخطر این بیماری را به دیگران منتقل کنند.
در
ایران طبق اعلام وزارت بهداشت در سال 1365، علل ابتلا به ایدز به ترتیب شامل تزریق با وسایل مشترک در مصرفکنندگان مواد: 9/69 درصد، رابطه جنسی: 1/9 درصد، خون و فرآوردههای خونی: 1/1 درصد، انتقال از مادر به کودک: 6/0 درصد، انتقال نامشخص: 3/19 درصد میشد. اما این آمار در سال 1388 که به صورت اعتیاد تزریقی: 3/71 درصد، روابط جنسی: 6/17 درصد، انتقال از مادر به کودک: 6/1 درصد و انتقال نامشخص: 5/9 درصد تغییر یافت.این بررسیها نشان میدهد تغییری معنادار در راههای انتقال ایدز در کشورمان در حال وقوع است و ابتلا از راه روابط جنسی در حال پیشی گرفتن از بقیه راههاست.
در این میان با توجه به بالا رفتن سن ازدواج و افزایش آمار طلاق در کشور، به طبع تماس جنسی محافظت نشده نیز افزایش یافته و در نتیجه شیوع موارد ابتلا به ایدز از راه تماس جنسی شدت مییابد.
درواقع نگرانی اصلی در زمینه انتقال ایدز از طریق رفتارهای پرخطر جنسی و زنان خیابانی است. متاسفانه جوانان و نوجوانان ما از آموزش کافی در زمینه رفتارهای جنسی برخوردار نیستند؛ در حالی که دام ایدز به طور وسیع در همه جای کشورمان گسترده شده و در کمین تکتک ماست، در این بین زنان و جوانان در معرض بیشترین خطر قرار دارند.
چرا جوانان بیشتر در معرض خطرند؟
متاسفانه جوانان به دلیل طبیعت ماجراجو و لذتطلب خود، گاهی تن به خوشیهای لحظهای میدهند و حتی گاهی این تصور نادرست در آنها وجود دارد که به علت جوانی و سلامت از خطر آلودگی یا ابتلا به بیماریهای مختلف از جمله ایدز در امان هستند! در این بین چند عامل اصلی به این مسائل بیشتر دامن میزنند:
مهاجرت و دوری از خانواده: در جوامع امروزی، افراد زیادی جهت یافتن کار یا ادامه تحصیل از خانواده و شهر خود دور میشوند و به این ترتیب در معرض خطر خلأ عاطفی و مشکلات بسیار قرار میگیرند، بخصوص اگر این مساله با کمبود آگاهی یا فقدان دسترسی به سرویسهای مناسب بهداشتی و مشاورهای همراه باشد. از طرفی بازگشت افرادی که به HIV آلوده شدهاند، همسران این افراد را در معرض ابتلا قرار میدهد.
اعتیاد: اعتیاد به 2 صورت تغییر الگوی استفاده از مواد مخدر به اعتیاد تزریقی (تزریق با وسایل آلوده، یکی از راههای شایع ابتلا به ایدز میباشد) و مصرف موادی که باعث افزایش تمایل افراد به رفتارهای پرخطر میشود، همچون اکستاسی (Ecstasy) به عنوان مادهای که مطالعات ثابت کردهاند جوانان تحت تاثیر آن بیشتر اقدام به برقراری ارتباطات نامطمئن و حفاظت نشده جنسی میکنند، باعث افزایش شیوع ایدز میشود.
نابسامانی اقتصادی ـ اجتماعی و افزایش سن ازدواج : بیکاری یکی از معضلات نسل امروز ماست، سرچشمه بسیاری از مشکلات روحی و جسمی، اقتصاد نامساعد هموطنانمان است.
الگوبرداری غلــط از رسانهها: دیدن برنامههای مختلف ماهواره و الگوبرداری جوانان ما از فرهنگ غرب باعث افزایش رفتارهای پرخطر در آنها میشود و معضلاتی که روزگاری بیشتر گریبانگیر کشورهای غربی بود، حال به جوامعی مثل جامعه ما نیز کشیده شده و رفتارهای پرخطر جنسی از آن جمله است.
این درد بیدواست
از آنجا که شیوع ایدز رو به افزایش است و همهساله جان میلیونها نفر را میگیرد، محققان همواره در پی راه فراری از این بیماری بودند و فرضیاتی در این باب مطرح ساختهاند.
باید بدانیم که با وجود تحقیقاتی که مکررا در بوته آزمایش گذاشته شدهاند و علیرغم تمام پیشرفتهای حاصله، تاکنون هیچ درمان یا واکسن قطعی ارائه نشده است.
افزایش شناخت و آگاهی باعث بروز رفتارهای معقول در ما میشود، بعلاوه ما میتوانیم با فرهنگسازی عمیق و واقعبینی جوانان خود را در مقابل بیماری خطرناک ایدز مصون سازیم. روابط جنسی برخلاف اعتیاد، جزئی از وجود آدم است و براساس نظریات علمی جوان دوست دارد روابط پرخطر را تجربه کند. ما با دانستن این واقعیات باید قسمتهای تاریک زندگی را به جوانان خود نشان دهیم و خود و عزیزانمان را از این دام خطرناک و رهاییناپذیر حفظ کنیم.
دکتر خداکرمی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
