انتخاب نهایی داوطلبان دکتری با رای دانشگاه‌ها

پیش از این برخی داوطلبان نسبت به چگونگی برگزاری آزمون کتبی متمرکز و میزان تاثیر آن در پذیرش نهایی آزمون سوالاتی داشتند اما بنابر سیاست جدید سازمان سنجش، انتخاب نهایی داوطلبان بر اساس رای دانشگاه‌ها خواهد بود. همچنین میزان شباهت آزمون دکتری با آزمون GRE که در دانشگاه‌های آمریکا و برخی دانشگاه‌های کانادا مبنای پذیرش دانشجو است، از شبهات داوطلبان عنوان شده بود.

ابراهیم خدایی، معاون فنی سازمان سنجش در این باره به ایسنا گفت: براساس آیین‌نامه دکتری، دانشگاه‌ها می‌توانند براساس معیارهایی که برای خود تنظیم کرده‌اند، به داوطلبان معرفی‌شده نمره دهند و سازمان سنجش نیز موظف است براساس نمره دانشگاه، پذیرش نهایی داوطلب را انجام دهد، به عبارت دیگر نمره اولیه و کتبی صرفا برای غربالگری اولیه است و هیچ نقشی در پذیرش نهایی داوطلب ندارد.

وی با بیان این‌که در دنیا برای سنجش داوطلبان در مقاطع تحصیلات تکمیلی، دو نوع آزمون وجود دارد، گفت: یک آزمون مربوط به پیشرفت تحصیلی است که دانسته‌های قبلی داوطلب را ارزیابی می‌کند و دیگری مربوط به آزمون استعداد تحصیلی و به عبارتی GRE است که ارزیابی می‌کند آیا داوطلب می‌تواند در مقاطع بالاتر ادامه تحصیل دهد یا خیر.

وی با بیان این‌که آزمون دکتری از امسال به صورت نیمه‌متمرکز برگزار می‌شود، در خصوص دلایل تغییر در نحوه برگزاری آزمون دکتری به بخشی از مشکلات این آزمون که توسط دانشگاه‌ها برگزار می‌شود همچون مشکلات اجرایی از نظر داوطلبان اشاره کرد و گفت:‌ براین اساس همان طور که برخی استادان و اعضای هیات علمی دانشگاه نسبت به آزمون دکتری انتقاداتی را طرح می‌کنند، داوطلبان به شکل وسیع‌تر اعتراضاتی را حداقل در بحث رعایت نشدن عدالت در بحث پذیرش به وزارت‌ علوم بیان کرده‌اند.

خدایی تنوع و تعدد رشته‌های دکتری و دانشگاه‌های پذیرنده را از دیگر اشکالات موجود آزمون دکتری عنوان کرد و گفت: به عنوان نمونه در رشته ریاضی 31 دانشگاه و در رشته برق بیش از 16 دانشگاه برگزارکننده آزمون دکتری بودند که به همین دلیل داوطلب دکتری مجبور بود برای شرکت در آزمون دکتری برخی از رشته‌ها، از یک شهر به شهر دیگر برود. همچنین هر دانشگاه مبلغی بیش از 50 تا 60 هزار تومان برای شرکت از داوطلبان دریافت می‌کرد و به نوعی امتحانات تکرار می‌شد و این بحث غیرمنطقی است که یک داوطلب هزینه‌های مختلف برای شرکت در آزمون دکتری در دانشگاه‌های مختلف پرداخت کند و در نهایت نیز این شانس را نداشته باشد که بتواند در دانشگاه دلخواهش پذیرش شود.

خدایی با بیان این‌که منتقدان آیین‌نامه دکتری را خوب متوجه نشده‌اند، اظهارکرد: براساس آیین‌نامه جدید آزمون دکتری، آزمونی بالاتر از GRE و متناسب با وضعیت دانشگاه‌ها طراحی شده است که این آزمون توسط سازمان سنجش برگزار می‌شود تا یک‌ فیلتر اولیه از سوی داوطلبان انجام شود که براساس نتایج موجود چند برابر ظرفیت به دانشگاه‌ها معرفی می‌شود و بعد از آن دانشگاه‌ها استقلال کامل دارند تا از میان این چند برابر، دانشجویان دکتری خود را انتخاب کنند.

وی اضافه کرد: در واقع سازمان سنجش ابتدا یک آزمون برگزار می‌کند که این آزمون شامل استعداد تحصیلی (GRE) و 3 درس تخصصی است که 80 درصد نمره آزمون را تشکیل می‌دهد و 20 درصد بقیه مربوط به سوابق تحصیلی داوطلب است. براساس این نمره، داوطلبان دکتری به دانشگاه معرفی می‌شوند و پس از آن این نمره به صورت کامل کنار گذاشته می‌شود و سپس دانشگاه این اختیار را دارد که براساس معیارهایی که برای خود تنظیم کرده است به این افراد نمره دهد و سازمان سنجش نیز موظف است که بر اساس نمره دانشگاه پذیرش نهایی داوطلب را انجام دهد.

معاون سازمان سنجش تاکید کرد: صرفا آزمون کتبی توسط سازمان سنجش برگزار می‌شود و براساس نمره اولیه نتایج به دانشگاه‌ها اعلام خواهد شد و پس از آن، پذیرش نهایی با نمره دانشگاه انجام می‌گیرد و نمره اولیه و کتبی فرد هیچ نقشی در پذیرش داوطلب ندارد.

وی خاطرنشان کرد: پس از اعلام نتایج مرحله اول آزمون دکتری، نتایج برای پذیرش نهایی به دانشگاه‌ها ارسال می‌شود که بر این اساس، دانشگاه‌ها باید ملاک‌های مشخصی داشته باشند. در واقع زمانی که بحث چند برابر شدن ظرفیت‌ها مطرح می‌شود، باید ملاک‌های دانشگاه‌ها شفاف باشد تا داوطلبان از این مساله اطمینان داشته باشند.

خدایی در خصوص انتقادهای وارده به این سازمان مبنی بر این‌که ملاک سازمان سنجش برای پذیرش داوطلبان مشخص نیست، تاکید کرد: سازمان سنجش برای پذیرش داوطلبان ملاکی غیر از نمره ندارد و براساس نمره ارسالی از سوی دانشگاه و انتخاب داوطلب، نتایج نهایی را اعلام می‌کند. همچنین برای شفاف‌تر بودن موضوع، سازمان یک اطلاعیه داده است مبنی بر این‌که پس از انجام تمامی مراحل آزمون، نتایج نهایی براساس اولویت انتخاب داوطلب، نمره ارسالی دانشگاه‌ها و ظرفیت هر رشته و حدنصاب تعیین شده دانشگاه پذیرنده از طرف سازمان سنجش اعلام می‌شود. اما پذیرش نهایی براساس نمره ارسالی دانشگاه‌ها انجام می‌گیرد و نمره اولیه داوطلب در پذیرش نهایی تاثیر ندارد.

خدایی در پاسخ به برخی هشدارها نسبت به رونق بخشی به موسسات کنکور با برگزاری آزمون دکتری گفت: سعی شده است که آزمون دکتری شکل کنکور نباشد و بحث سوالات کوتاه نیز در این خصوص مطرح شد تا از این موارد جلوگیری شود.

خدایی تصریح کرد: در این شیوه، پذیرش سلیقه‌ای کمرنگ تر خواهد شد و حداقل این شانس برای تمام واجدان شرایط وجود دارد که بتوانند دانشگاه‌های مورد علاقه خود را انتخاب کنند و آن افراط و تفریط‌ها اتفاق نخواهد افتاد و حق کشی‌ها به صورت آشکار اتفاق نمی‌افتد.

معاون سازمان سنجش خطاب به منتقدان آزمون دکتری، گفت: منتقدان، آیین‌نامه آزمون دکتری را دوباره بخوانند و به اطلاعات سازمان سنجش و توضیحات آن توجه داشته باشند. براساس این خبر، داوطلبان آزمون دکتری مجازند تا در رشته همنام یا متناسب با رشته خود در دوره کارشناسی ارشد شرکت کنند.

ثبت‌نام آزمون دکتری از 3 تا 10‌بهمن انجام می‌شود و 25 فروردین 90 این آزمون برگزار خواهد شد.