اعراب به دنبال تصاحب «مرغ بمب انداز» ایران

هوبره به خاطر نوع دفاع خود در برابر پرندگان شکاری همانند شاهین، به مرغ بمب‌انداز معروف است؛ طوری که وقتی شاهین از پشت به او نزدیک می‌شود ناگهان به سمت بالا تغییر ارتفاع داده و از مقعد خود خمیر رقیق چسبناکی به سمت شاهین می‌افشاند که در صورت ریختن روی بال‌های او، آنها به هم چسبیده و شاهین سقوط می‌کند. به همین منظور شکار هوبره توسط شاهین و جدال این دو پرنده برای مغلوب کردن یکدیگر، به تفریح بسیاری از ساکنان متمول کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس تبدیل شده است.

با این‌که به دلیل تخریب زیستگاه و شکار بی‌رویه، این پرنده نادر تحت حفاظت‌های شدید زیست‌محیطی قرار دارد و طبق قانون، شکار هرگونه جانور در معرض خطر انقراض ممنوع است، علاقه شیوخ عرب به شکار هوبره به وسیله شاهین و بالابان باعث شده شکارچیان سودجوی ایرانی وعرب در زیستگاه این پرنده در استان‌های جنوبی کشور همانند کرمان، به شکار زنده و قاچاق آن به کشورهای عربی همسایه بپردازند و به تبع آن جمعیت هوبره رو به کاهش باشد.

حتی تشدید حفاظت‌های زیست محیطی و انعکاس خبرهای دستگیری قاچاقچیان هوبره در رسانه‌ها همانند خبر دستگیری سعود عبدالعزیز بابتین، شکارچی کویتی که چند سال پیاپی توسط ماموران گارد محیط زیست استان خوزستان دستگیر و هر بار با پرداخت جریمه نقدی آزاد می‌شد یا دستگیری‌های متعدد قاچاقچیان این پرنده در استان کرمان نیز نتوانسته باعث رعب و وحشت باندهای مافیایی قاچاق این پرنده وشکارچیان سودجوی ایرانی و عرب شود. در این میان طی سال‌های گذشته درخواست‌ مقام‌های عالی رتبه کشورهای عربی برای دریافت مجوز شکار هوبره در داخل خاک ایران نیز همواره مطرح بوده است. به گونه‌ای که بسیاری از دوستداران محیط زیست نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و خواهان ندادن مجوز ویژه شکار به این افراد بوده‌اند.

مدیرکل محیط زیست استان کرمان در این باره می‌گوید: هر ساله با فرارسیدن فصل پاییز و آغاز مهاجرت پرنده هوبره به نقاط جنوبی ایران همانند کرمان ما شاهد شکار این پرنده توسط افراد سودجو هستیم. عباسعلی دامنگیر با اشاره به حفاظت شدید محیط‌بانان محیط زیست از زیستگاه این پرنده می‌افزاید: طی سالیان گذشته ماموران گارد محیط زیست کرمان بارها قاچاقچیان این پرنده را که بسیاری از آنها از اتباع کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس بودند، دستگیر کردند ولی هنوز شکار زنده و قاچاق این پرنده در معرض انقراض، در منطقه ادامه دارد.

وی می‌افزاید: طی چند سال گذشته هیچ‌گونه مجوز شکار ویژه هوبره برای مقامات کشورهای عربی صادر نشده است.

سازمان محیط زیست کشور طی چند سال اخیر سعی کرده بر اساس کنوانسیون بین المللی حفاظت از گونه های گیاهی و جانوری در معرض خطر CITES طرح‌هایی را برای تکثیر هوبره و استفاده از پرندگان شکاری تولیدشده در مراکز پرورش با مشارکت برخی کشورهای عربی بررسی کند.

به همین منظور در سال جاری کارشناسان محیط زیست کشورهای ایران و قطر پس از 6 ماه کار کارشناسی، به این جمع‌بندی رسیدند که برای حفظ نسل پرندگانی همانند هوبره و جلوگیری از قاچاق آنها، احداث مرکز بزرگ ذخیره‌گاه طبیعت در استان کرمان با مشارکت کشورهای ایران و قطر بهترین راهکار است.

لذا در سفر یکروزه محمدجواد محمدی‌زاده، رئیس سازمان محیط زیست و عبدالله بن مبارک بن اعبود المعضادی وزیر محیط زیست کشور قطر به استان کرمان توافق‌نامه‌ای بین 2 کشور به امضا رسید.

این توافق‌نامه هم اهداف ایران در جلو گیری از قاچاق و سرمایه‌گذاری برای حفظ و پرورش نسل هوبره را محقق می‌کند و هم باعث می‌شود تا مقامات کشورهای عربی بر اساس ضوابط معین به خواسته خود برای شکار تعدادی از هوبره‌های پرورش داده شده در داخل استان کرمان برسند.

عباسعلی دامنگیر ، مدیرکل محیط زیست استان کرمان درباره طرح احداث مرکز بزرگ ذخیره‌گاه طبیعت در استان کرمان می‌گوید: این مرکز در 3 مرحله طی 5 سال احداث خواهد شد که در فاز نخست این طرح 100 هکتار از اراضی منطقه سیرجان به پرورش هوبره و رهاسازی آن اختصاص می یابد.

حکمت قاسم‌خانی ‌/‌ جام‌جم کرمان