سالی پربار برای مرکبات مازندران

در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مشکلات بخش باغبانی بویژه مرکبات استان مازندران، ضایعات مربوط به فساد این محصول در برداشت و نگهداری آن است. میوه‌های مرکبات را در شرایط معمولی مدت زیادی نمی‌توان نگهداری کرد و اگر بتوان آنها را نگه داشت به تاسیسات، تجهیزات فنی و صنعتی، صرف هزینه و سرمایه زیادی نیاز است.براساس آمار سال‌های گذشته میزان ضایعات از 8 تا 13 درصد کل محصولات متغیر بوده است. به گفته معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران ضایعات مرکبات از لحاظ حجم میوه و ارزش ریالی آن ضرر قابل توجه‌ای را به باغداران تحمیل می‌کند، اما در سال‌جاری به دلیل خشکی هوا و کاهش بارندگی در فصل پاییز میزان ضایعات حاصل از پوسیدگی به حداقل رسیده و این امر موجب کاهش 5 درصدی ضایعات مرکبات نسبت به سال‌های گذشته شده است.

یحیی ابطالی نحوه حمل و نقل، بسته‌بندی و از همه مهم‌تر انبارداری صحیح در سالم نگه داشتن مرکبات را بسیار مهم می‌داند و روش‌های مهم کاهش ضایعات را اصلاح و بازسازی باغ‌های موجود، توسعه باغ با ارقام جدید و متنوع، تبدیل کشاورزی سنتی به کشاورزی علمی و دقیق، تولید نهال مقاوم، کاهش هزینه‌های تولید و افزایش عملکرد در واحد سطح، می‌داند.

طبق آمار سازمان صنایع و معادن استان مازندران 6 کارخانه تولید کنسانتره در این استان وجود دارد. این واحدها در مجموع حدود 265 هزار تن، معادل 15 درصد مرکبات مازندران را به کنسانتره تبدیل می‌کنند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی مازندران در زمینه محصولات مناسب جهت تولیدات کنسانتره می‌گوید: ارقام بذری و قدیمی، مورد استفاده کنسانتره است، حال آن که بخش وسیعی از باغ‌های استان ویژگی صادراتی، بازاری و تازه‌ خوری دارد. از کل باغات مرکبات استان 30 هزار هکتار، که بیشتر شامل باغ‌های قدیمی تنکابن و رامسر است، برای مصارف صنعتی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد و بقیه که باغ‌های مرکزی و شرق استان را در بر می‌گیرند عمدتا به سمت عرضه محصولات به صورت بازاری و صادراتی گرایش دارند. به گفته ابطالی، حـدود 30 تا 40 هزار هکتـار از اراضـی مازنـدران را می‌توان به کشت گونـه‌های جدید مرکبات کنسانتره‌ای اختصاص و مرکبات مرغوب و بازارپسند مازندران را بیشتر جهت صادرات و بازار داخلی مورد استفاده قرار داد.

این در حالی است که واردات بی‌رویه و فروش کنسانتره خارجی با قیمتی کمتر از کنسانتره تولید داخل، گرانی و هزینه نگهداری ماشین‌آلات فرآوری مرکبات، کمبود نقدینگی، هزینه‌های زیاد تولید کنسانتره، کمبود انبار و سردخانه مرکبات، مهم‌ترین مشکلات کارخانه‌های تولید کنسانتره در مازندران است.هرچند عده‌ای از کارشناسان بر این عقیده‌اند که گونه مرکبات مازندران جهت تولید کنسانتره مناسب نیست، اما کارشناسان در این زمینه می‌گویند: باید با تولید مرکبات با ویژگی فرآوری و تبدیل آن به کنسانتره بر مشکل افزایش واردات کنسانتره خارجی فائق آمد.

در هر حال تثبیت استانداردهای ملی و بین‌المللی در تولید، نگهداری و فرآوری مرکبات، ساماندهی واردات و توجـه به صادرات مرکبات و کنسانتره آن، بسته‌بندی مناسب و برندسازی محصولات کنسانتره و آبمیوه، تامین به موقع و کافی اعتبارات و تسهیلات مورد نیاز باغداران و کارخانه‌داران و حمایت از آنان با کاهش سود وام‌های اعطایی به آنان، ایجاد توازن بین تولید و واحدهای فرآوری، افزایش سردخانه و انبارهای فنی میوه برای توسعه تولید مرکبات و صنایع وابسته در مازندران ضروری است.

مژگان عالیشاه ‌/‌ جام‌جم مازندران