واکنش کارشناسان به افزایش نرخ تورم

اما با انتشار این گزارش از سوی بانک مرکزی واکنش‌ها از سوی مسوولان اقتصادی کشور یکسان نبوده، برخی آن را ناشی از انتظارات تورمی اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها دانسته و برخی دلیل آن را افزایش قیمت نفت و افزایش تقاضا در مقطع بازگشایی مدارس می‌دانند.

براساس گزارش بانک مرکزی نرخ تورم در شهریور و مهر امسال به ترتیب 8.9 و 9.2 درصد اعلام شد و در آبان نرخ تورم به 9.7 درصد افزایش یافت که در مقایسه با ماه مشابه سال قبل 12.5 درصد رشد نشان می‌دهد.

در حالی که رئیس کل بانک مرکزی دلیل افزایش نیم درصدی تورم را جو روانی و تورم انتظاری اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها می‌داند، اما از سوی دیگر سیدشمس‌الدین حسینی وزیر امور اقتصاد و دارایی تورم انتظاری اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها را رد می‌کند و می‌گوید: تورم مهر و آبان امسال به دلیل قیمت نفت و نیز بازگشایی مدارس بوده است.

وی با اشاره به این که رشد تورم قابل پیش‌بینی بود، گفت: قیمت نفت در بازارهای جهانی در حال افزایش است و به تبع آن قیمت برخی از اقلام وارداتی افزایش پیدا می‌کند و منجر به تورم وارداتی می‌شود.

حسینی معتقد است که رفتار مصرفی خانوارها، رفتاری منضبط بوده و مردم این درک را کرده‌اند که کالاهای مورد نیازشان به اندازه کافی در کشور موجود است.

برخی از کارشناسان معتقدند اگرچه تغییر و تحولات جهانی بر قیمت تمام شده کالاهای وارداتی و صادراتی تاثیر می‌گذارد اما برخی از عوامل تاثیرگذار بر تورم کشور دلایل داخلی دارد که بخشی از آن نیز می‌تواند انتظارات تورمی اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها باشد.

این عده بر این باورند که تاخیر در اجرای این قانون تورم انتظاری را در جامعه افزایش می‌دهد و این به صلاح مردم نیست. جعفر قادری عضو کمیسیون برنامه و بودجه به جام‌جم می‌گوید: بخشی از تورم مهر و آبان ناشی از افزایش تقاضای فصلی در مقطع بازگشایی مدارس است که باعث شده تقاضا برای برخی کالاها با افزایش روبه‌رو شود، اما بخشی از این تورم ناشی از انتظارات تورمی اجرای طرح هدفمندی یارانه‌هاست که باعث شده حجمی از تقاضا به سمت ذخیره احتیاطی کالا پیش برود و باعث برهم خوردن عرضه و تقاضای کالا شود.

وی در پاسخ به این سوال که آیا با ادامه روند انتظاری تورم در ماه‌های آینده نرخ تورم بازهم با افزایش روبه‌رو خواهد شد، اظهار می‌دارد: بستگی به شرایط انتظاری حاکم بر جامعه دارد و اگر این اطمینان و اعتماد در مردم به وجود بیاید که کالا در بازار به اندازه کافی وجود دارد دیگر دست به احتکار و ذخیره احتیاطی نمی‌زنند.

وی پیشنهاد می‌دهد که اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها هر چه سریع‌تر به اجرا درآید چراکه مردم آمادگی لازم را دارند و تاخیر در اجرا کار دولت را با مشکل مواجه می‌کند.

اما از سوی دیگر عزت‌الله یوسفیان دیگر عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس افزایش نرخ تورم در مهر و آبان امسال را ناشی از انتظارات تورمی نمی‌داند.

وی به جام‌جم می‌گوید: تورم تابعی از متغیرهای متفاوت است و اقتصاد ایران نیز در حال تبدیل است و اتفاقات جهانی مثل افزایش قیمت نفت، طلا و ... بر اقتصاد کشورمان تاثیر می‌گذارد.

وی می‌افزاید: البته تقاضاهای فصلی مثل زمان بازگشایی مدارس، ایام ماه رمضان و عید نوروز که تقاضا برای برخی کالاها افزایش می‌یابد بر قیمت‌ها تاثیر می‌گذارد و می‌تواند نرخ تورم را افزایش دهد.

وی با رد تورم انتظاری اجرای هدفمندی یارانه‌ها در افزایش تورم 2 ماه گذشته گفت: هنوز قیمت هیچ یک از حامل‌های انرژی افزایش نیافته و شرایط قیمت همچون سال گذشته است، بنابراین نوسانات قیمتی که در برخی ماه‌ها اتفاق می‌افتد به خاطر شرایط فصلی است که تقاضا در این مقاطع افزایش می‌یابد.

بهمن آرمان بر این باور است که اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها تا حدودی در این افزایش تاثیر دارد، اما بحث تورم ترکیبی از عوامل مختلف تاثیرگذار است.

وی به جام‌جم می‌گوید: البته من چندان به آمار و ارقامی که درخصوص تورم اعلام می‌شود اعتقادی ندارم و تک‌رقمی شدن نرخ تورم را در ایران قبول ندارم یا در مورد نرخ بیکاری که 12 درصد اعلام می‌شود این را به سختی می‌توان با مشاهده شرایط اقتصادی کشور باور کرد. آرمان با اشاره به این که تورم ایران ریشه در ساختار اقتصادی کشور دارد، می‌گوید: نادیده گرفتن اصول پایه‌ای علم اقتصاد باعث مشکلات اقتصادی می‌شود.

وی بخشی از تورم 2 ماه گذشته را ناشی از بالا رفتن قیمت کالاهای وارداتی به کشور می‌داند و می‌گوید: سیل پاکستان، خشکسالی در برزیل و همچنین آتش‌سوزی کشتزارهای گندم در روسیه و سیل‌های فراوان در منطقه جنوب شرقی آسیا قیمت موادی چون شکر، گندم، ذرت و امثال آن را شدیدا در بازارهای جهانی افزایش داده است.

آرمان در ادامه می‌افزاید: البته این مسائل تنها دلیل برای افزایش نرخ تورم در ایران نیست و اصولا خود دولت شدیدا هزینه‌های جاری خودش را افزایش داده و به طور عملی دارای کسر بودجه شدید است.

وی می‌افزاید: دولت به جای تقویت طرف عرضه، دائما برطرف تقاضا اضافه می‌کند که این را از طرق مختلف مانند وام‌های گوناگون، سود سهام عدالت و سایر موارد مشابه دامن می‌زند و طبیعی است در این شرایط قیمت کالاها افزایش پیدا کند. علاوه بر آن خشکسالی کم‌سابقه سال جاری هم بر عوامل تاثیرگذار روی تورم انتزاعی بازتاب داشته ولی در کل تا زمانی که دولت هدفش تبدیل دلارهای نفتی به ریال و توزیع آنها بین مردم باشد وضع به همین صورت است.