آیا سپر دفاع موشکی باعث بهبود کامل روابط روسیه - ناتو می‌شود؟

به گزارش ایسنا، خبرگزاری شینهوا در مورد بهبود روابط روسیه - ناتو گزارش داد:

«بهبود روابط روسیه - ناتو دو سال پس از تنش در روابط دو طرف به دنبال بروز جنگ در گرجستان ایجاد شده است. دمیتری مدودف، رئیس جمهور روسیه، با مقامات ناتو در اجلاس سران ناتو در لیسبون دیدار و با همکاری میان روسیه و ناتو برای مقابله با تروریسم، قاچاق مواد مخدر، گسترش تسلیحات کشتار جمعی و همچنین فعالیت دزدان دریایی موافقت کرد.

مدودف همچنین در دیدار با مقامات ناتو، آشکارا اعلام کرد که تهدید از سوی جمهوری خواهان در کنگره آمریکا برای تصویب معاهده استارت جدید، مانعی جدید در احیای روابط میان مسکو و واشنگتن است.

اما با این حال به نظر می‌رسد که مشکل اصلی میان ناتو - روسیه (بحث سپر دفاع موشکی) حل و فصل شده است؛ به طوری که مقامات روسیه و ناتو با همکاری در مورد سپر دفاع موشکی موافقت کردند.

رهبران ناتو پیشتر در مورد موافقت روسیه با همکاری در یک سیستم مشترک سپر دفاع موشکی امیدوار بودند.

آندرس فوگ راسموسن، دبیر کل ناتو، پس از دیدار با مدودف گفت:‌ برای اولین بار در تاریخ ناتو، روسیه و این سازمان در امور دفاعی با یکدیگر همکاری می‌کنند. روسیه و ناتو قرار است در موضوع ایجاد یک سپر دفاع موشکی با یکدیگر همکاری کنند. روسیه در حالی برای شرکت در طرح سپر دفاع موشکی ناتو موافقت خود را اعلام کرده که پیشتر مذاکرات جدی میان مقامات روسیه و ناتو بر سر این موضوع انجام شده بود، اما این مذاکرات به دنبال جنگ گرجستان در اوت 2008 متوقف شد و تا پیش از اجلاس سران ناتو در لیسبون با موفقیتی مواجه نشده بود.

در زمان دولت جرج بوش، روسیه به شدت از طرح آمریکا برای ایجاد سپر دفاع موشکی در خاک اروپا انتقاد کرده بود، اما به دنبال به روی کار آمدن اوباما، واشنگتن تغییراتی در طرح سپر دفاع موشکی با همکاری ناتو اعمال کرد تا بدین وسیله بتواند رضایت روسیه را جلب کند.

مدودف پیش از این گفته بود:‌ اگر ما در مورد طرح دفاع موشکی به توافق نرسیم، یک رقابت تسلیحاتی جدید در راه خواهد بود.

روسیه مدت‌ها بود که در مورد طرح‌های تحت امر آمریکا برای ایجاد سپر دفاع موشکی ضد بالستیک در اروپا شک و تردید داشت و تصریح کرده بود که این طرح تهدیدی برای امنیت ملی روسیه محسوب می‌شود.

دولت باراک اوباما تلاش کرد که روسیه را نسبت به این موضوع متقاعد کند که این طرح سپر دفاع موشکی هیچ تهدیدی برای روسیه محسوب نمی‌شود و برای دفاع از اروپا و آمریکای شمالی در برابر خطرات ناشی از حملات موشکی یک سری از کشورها لازم است. سرانجام در اجلاس ناتو، مدودف با این موضوع موافقت کرد که حداقل در مورد پیشنهاد ناتو برای همکاری در توسعه سپر دفاع موشکی گفت‌وگو کند، اما به نظر می‌رسد که مدودف در این راستا به طور کامل متقاعد نشده است.

این در حالی است که در بحبوحه آغاز اجلاس سران ناتو، نماینده روسیه به این موضوع اشاره کرد که این طرح ناتو همچنان تهدیدی برای روسیه محسوب می‌شود.

با این حال برخی کارشناسان موافقت ضمنی روسیه برای ادامه مذاکرات در مورد همکاری میان مسکو - ناتو درباره طرح سپر دفاع موشکی را موفقیتی چشمگیر توصیف می‌کنند و این موافقت را آغاز همکاری‌های گسترده میان ناتو - روسیه و همچنین بهبود روابط دو طرف می‌دانند.

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان نیز در مورد روابط روسیه - ناتو گفت: فکر می‌کنم که همکاری با روسیه نقطه عطفی در مسیر فعالیت‌های ناتو محسوب می‌شود. شما می‌توانید این موضوع را مشاهده کنید که یک مخالف نظامی سابق ناتو اکنون به یک شریک برای این سازمان تبدیل شده است.

باراک اوباما نیز گفت که ناتو اکنون روسیه را به عنوان یک شریک می‌بیند نه یک دشمن.»

خبرگزاری آلمان نیز در گزارشی در مورد اینکه آیا موافقت ضمنی روسیه در مورد انجام مذاکرات درباره سپر دفاع موشکی باعث بهبود گسترده روابط ناتو - روسیه خواهد شد، نوشت:

«پیشتر تصور اینکه موضوع سپر دفاع موشکی باعث بهبود روابط میان ناتو - روسیه شود، سخت بود، اما در نهایت به نظر می‌رسد که اجلاس سران ناتو باعث شد که این موضوع تحقق یابد. طرح سپر دفاع موشکی آمریکا در لهستان و جمهوری چک باعث خشم مقامات روسیه در سال‌های 2007 و 2008 شده بود و این موضوع باعث ایجاد تنش‌های دیپلماتیک میان روسیه با ناتو و آمریکا شد، اما تصمیم ناتو برای دعوت روسیه به مذاکرات با هدف پیوستن به یک طرح سپر دفاع موشکی جدید و توافق ضمنی روسیه شرایط را تغییر داده است.

"توماس گومارت"، مدیر مطالعات روسیه در موسسه روابط بین الملل در فرانسه، گفت:‌ موضوع طرح سپر دفاع موشکی آشکارا مهمترین مناقشه در روابط روسیه - ناتو بود. اگر دو طرف در این مسیر بتوانند اختلافاتشان را حل کنند و رو به جلو گام بردارند، تغییر چشمگیری در روابط روسیه - ناتو ایجاد خواهد شد.

"آونیش پاتل" یک کارشناس در موسسه خدمات سلطنتی بریتانیا گفت: تفاوت دولت بوش و اوباما در مورد طرح سپر دفاع موشکی باعث شد تا دولت اوباما بتواند روسیه را به انجام مذاکرات در این راستا متقاعد کند.

کارشناسان تصریح کردند که دولت اوباما سرانجام توانسته تا حدودی روسیه را به این موضوع متقاعد کند که این طرح با هدف ضربه زدن به امنیت روسیه ایجاد نمی‌شود. به نظر می‌رسد که پذیرش ضمنی دعوت ناتو برای پیوستن به مذاکرات بر سر طرح سپر دفاع موشکی ناتو، نشان می‌دهد که دیپلماسی آمریکا در این مسیر حداقل باعث جلوگیری از مناقشات دیگر شده است.

پاتل تصریح کرد: موافقت ضمنی روسیه برای حضور در این مذاکرات به این معنا نیست که این کشور 100 درصد در این طرح شرکت می‌کند.

برخی کارشناسان دیگر نیز بر این عقیده هستند که روسیه و ناتو در شرایطی قرار گرفته‌اند که هر دو با تهدیدهای مشابه مواجه هستند و دو طرف مجبورند برای مواجهه با چالش‌های مشابه با یکدیگر همکاری کنند.»