هر ظرفی برای پختن غذا مناسب نیست

مسلما جواب منفی است، چرا که فروشنده فقط به کارکرد طولانی ظروف، عمر مفید، آسانی کار و به میزان سودآوری آن توجه دارد.

آیا شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که فکر می‌کنید جنس ظروف نمی‌تواند تاثیری روی غذا داشته باشد و ارزش غذایی غذای طبخ شده بستگی به مواد اولیه آن دارد؟ باید بگویم که این یک باور غلط است و شما کاملا در اشتباه هستید. ظروف مختلفی که برای پخت و پز استفاده می‌کنید، می‌تواند تاثیراتی روی مواد غذایی بگذارد که در برخی موارد می‌تواند تاثیرات سوئی باشد که در درازمدت آسیب‌های جدی به بدن وارد می‌کند و گاهی غیرقابل جبران خواهد بود.

بیشتر خانم‌ها ترجیح می‌دهند برای پخت و پز از ظروف تفلون استفاده کنند و آن هم به دلیل نچسب‌بودن و راحتی شستشوی آنهاست اما اگر در نگهداری این ظروف دقت نکنند و این ظروف به هر دلیلی خش‌دار شوند، سبب ترکیب مواد شیمیایی تفلون با ترکیبات غذا شده و سرطان‌زا می‌شود. در ظروف تفلون از فلزی به نام کادمیوم استفاده می‌شود که از فلزات سنگین است و چنانچه ظروف دچار خش‌هایی بر اثر شستشو یا کشیدن قاشق و... شود، فلزکادمیوم وارد غذا شده و عوارض احتمالی مانند سرطان را پدید می‌آورند. برخی افراد برای استفاده مجدد از این ظروف آسیب‌دیده به اشتباه آنها را به مراکزی برده و ترمیم می‌کنند در حالی که باید بدانند با ترمیم این ظروف، آسیب بیشتری به بدن می‌رسد پس هرگز این ظروف را ترمیم نکنید.

در زمان‌های گذشته بیشتر ظروف پخت و پز شامل ظروف رویی و مسی بود و حتما به یاد می‌آورید که مادربزرگ‌ها به دخترانشان تاکید می‌کردند که ظروف مسی چقدر می‌تواند برای سلامت مفید باشد و آنها را به استفاده از آنها ترغیب می‌کردند این باورها درست بوده یا تنها یک عقیده اشتباه بوده‌اند؟

متاسفانه ظروفی که به نام رویی در بازار وجود دارد در واقع از جنس آلومینیوم هستند و باید بدانید که استفاده از این ظروف برای پخت و پز باعث آزاد شدن یون آلومینیوم می‌شود و این یون همراه با غذا وارد بدن می‌شود و در درازمدت می‌تواند عوارضی چون کم‌خونی، یبوست، اختلالات گوارشی، پوکی استخوان و حتی آلزایمر را به وجود بیاورد پس بهتر است هنگام خرید ظروف رویی دقت کنید که حتما جنس آنها اصل باشد. اگر ظرف خریداری شده از جنس روی نباشد نه تنها مفید نیست بلکه باعث خروج یون روی از ظرف به غذا می‌شود که باعث جبران کمبود روی در بدن می‌شود.

متخصصان صنایع غذایی، ظروف مسی را بهترین ظروف برای پخت غذا می‌دانند به شرطی که ظروف مسی به شکل مناسبی قلع‌اندود شده باشد یعنی برای قلع‌اندود کردن آن از مواد حاوی سرب استفاده نشده باشد، چرا که سرب موجود در ظروف مسی می‌تواند باعث مسمومیت شود و در درازمدت خطر بزرگی برای سلامت محسوب می‌شود.

دیده شده که برخی افراد با وجود از بین رفتن روکش قلع بازهم در چنین ظروفی به پخت و پز ادامه می‌دهند و معتقدند که حتی ورود مس در غذا برای سلامت مفید است ولی واقعیت چیز دیگری است به این دسته از افراد توصیه می‌شود هرگز از ظروف مسی قلع‌اندود شده استفاده نکنند، زیرا یون مس نه تنها برای بدن مفید نیست بلکه در مدت زمان طولانی، باعث ذخیره شدن آن در کبد شده و به مرور به این عضو آسیب می‌رساند.

بهترین کار این است که هنگام شستشوی این ظروف دقت کنید تا لایه قلع‌اندود شده از بین نرود یا خش برندارد و همچنین غذاهای ترش یا اسیدی را در این ظروف طبخ نکنید، چرا که اسید باعث از بین رفتن روکش قلع می‌شود.

با توجه به مطالعات انجام شده، ظروف استیل و پیرکس می‌تواند جزو بهترین ظروف برای پخت انواع غذاها باشد. ظروف پیرکس از انواع بلور با نوعی عملیات حرارتی تنش‌زدایی (دمای 630ـ620 درجه سانتی‌گراد) و با افزودن نوعی ماده با نام تجاری بوداکس به مواد اولیه، تولید می‌شوند. طبخ غذا در ظروف پیرکس بسیار سالم و بهداشتی است زیرا تقریبا تمام غذاها را می‌توان در آنها درست کرد بدون ترس و واهمه از تاثیر سوء ظروف بر غذا، زیرا اسید و باز روی آن هیچ تاثیری ندارد.

بعضی از افراد این ظروف را با حرارت بالا و روی شعله مستقیم اجاق گاز قرار می‌دهند ولی باید بدانید که این روش کاملا اشتباه است. پیرکس حرارت را بخوبی، ولی به طور غیریکنواخت منتقل می‌کند، بنابراین باید دقت کرد که این ظروف با المنت‌های برقی و حرارت بسیار زیاد به صورت مستقیم تماس نداشته باشد بلکه در مایکروویو یا اجاق گاز به شکلی غیرمستقیم حرارت ببینند.

علاوه بر اینها بهترین ظروف برای پخت مواد غذایی حاوی آهن مثل انواع گوشت‌ها ظروف آهنی است، زیرا ظروف آهنی مقداری جزئی آهن وارد غذا می‌کنند. خوب شاید این سوال برای شما این جا پیش بیاید که ما ظرفی نداریم که به طور خالص از جنس آهن باشد، چون در این صورت، ظرف بر اثر شستشو زنگ می‌زند و نمی‌توان از آن استفاده کرد. در جواب سوال شما باید گفت چنین ظرفی وجود دارند و در واقع همان ظروف استیلی است که در اصل آهنی بوده و روی آن با روکشی پوشیده شده است، اما باید بدانید این ظروف با تمام ویژگی‌های مثبتی که دارند، می‌تواند گاهی مشکل‌ساز باشد. بزرگ‌ترین مشکلی که این قبیل ظروف دارند، این است که غذا به آنها می‌چسبد و در صورت سرخ کردن غذا ظرف می‌سوزد پس بهترین توصیه برای مصرف صحیح از این ظروف این است که از آنها برای طبخ غذا به شکل آبدار استفاده شود.

از ظروفی که از گذشتگانمان برای ما به ارث مانده، ظروف سفالی است. این ظروف به دلیل زیبایی و باورهایی مبتنی بر بی‌ضرر بودن آنها طرفداران خاص خودش را دارد، اما این باور که این ظروف بی‌ضرر است،‌کاملا غلط است، چرا که در حال حاضر برای از بین بردن سطوح ناصافش،‌ آن را رنگ می‌کنند و این رنگ حاوی فلزات سنگینی مانند سرب است که عوارضی مانند کندذهنی، افسردگی و بعضی مسمومیت‌ها را در درازمدت به دنبال دارد. در حالی که در گذشته از ظروف لعابی زردرنگ استفاده می‌شد و بهترین ظروف برای پخت و پز و نگهداری غذا بود و هیچ گونه اثرات سوئی برای بدن نداشت از ظروفی که شاید این روزها طرفدار زیادی هم نداشته باشد، می‌توان به ظروف ملامین اشاره کرد. ظروف ملامین یک لایه لعابی برای محافظت روی آن پوشانده می‌شود که بسیار نازک بوده و آسیب‌پذیر است و چنانچه این لایه لعابی بر اثر استفاده نامناسب از بین برود، نفوذ میکروب در این ظروف را سبب می‌شود.

ام‌البنین خان‌وردی