اثرات متقابل انرژی‌های تجدیدپذیر و هدفمندسازی یارانه‌ها

هرگونه تغییر یا اصلاح مدیریت نشده در فرآیند تولید، انتقال، توزیع و عرضه انرژی می‌تواند اثرات زیانباری برای آحاد جامعه داشته باشد؛ چراکه قیمت حامل‌های انرژی به عنوان موتور محرکه تمام بخش‌های صنعتی و تولیدی کشور می‌تواند قیمت تمام شده کالای مورد نیاز مردم را تحت تاثیر قرار دهد.

اگرچه قیمت پایین حامل‌های انرژی در کشور باعث شده است که صنایع و مصرف‌کنند‏‏گان عمده انرژی‌های اولیه توجه خود را به مدیریت منابع انرژی موجود معطوف نکرده و این باعث شده است که کشور ما در زمره کشورهای با سرانه انرژی بسیار بالا قرار گیرد.

مطالعات نشان می‌دهد که مصرف سرانه انرژی در ایران 15 برابر ژاپن، 10 برابر اتحادیه اروپا و 8 برابر آمریکا می‌باشد.

همچنین بیشترین مصرف انرژی در ایران در بخش‌های تجاری، خانگی و حمل و نقل بوده و بخش صنعت که مصرف انرژی در آن به عنوان بخش تولیدی کشور دارای اهمیت زیادی است، در رتبه سوم قرار دارد.

لذا لزوم توجه به مدیریت و برنامه‌ریزی برای توسعه پایدار بخش انرژی کشور را دوچندان می‌کند که هدفمندسازی یارانه‏ها می‌تواند در رسیدن به اهداف توسعه پایدار بخش انرژی مهم‌ترین عامل باشد.

اگرچه در ایران، پژوهشگران زیادی در مراکز علمی دانشگاهی، تحقیقاتی و صنعتی سال‌ها تلاش خود را معطوف به توسعه کاربرد فناوری‌های انرژی‌های تجدیدپذیر نموده‏اند.

ولی بنا به دلایل زیادی از جمله نبود سیاست‌های حمایتی در سطح جهانی، منطقه‌ای و محلی، حجم پایین سرمایه‌گذاری و قیمت پایین حامل‌های اولیه انرژی روند نفوذ و توسعه انرژی‌های نو، بسیار کند و محدود است.

از سال‌های قبل به علت فقدان بسترهای لازم، موانعی برای توسعه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر وجود داشته است که قیمت بسیار ارزان و یارانه‌ای سوخت‌های فسیلی، مانع اقدام جدی عملیاتی در سطح وسیع و مطابق با پیشرفت جهانی در این زمینه شده است؛ اما امیدواریم اجرای کامل طرح تحول اقتصادی و هدفمندسازی قیمت حامل‌های انرژی و نزدیک شدن قیمت‌های سوخت فسیلی به ارزش واقعی خود، بستر و شرایط مناسب برای توسعه کاربرد انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور فراهم شود.

در حال حاضر قیمت تمام شده جهانی برق تولیدی برخی از منابع انرژی‌های تجدیدپذیر مانند انرژی باد، انرژی زمین گرمایی و زیست توده قابل رقابت با قیمت برق تولیدی از منابع سوخت‌های فسیلی می‌باشد.

همین مساله هم باعث شده است که در چند سال اخیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر از رشد بسیار بالایی برخوردار باشد.

به طوری که در طی 10 سال اخیر تولید برق بادی 12 برابر شده و میزان تولید جهانی آن 140 هزار مگاوات فراتر رفته است و بیشترین میزان رشد (30 درصد) طی این 10 سال در 2008 اتفاق افتاده است.

همچنین کشور کره جنوبی با رشد 340 درصدی، بعد از کشور اسپانیا از بالاترین نرخ رشد جهانی را در تولید برق خورشیدی داشته است و ظرفیت نصب شده آن از 81 مگاوات در سال 2007 به 357 مگاوات در سال 2008 رسیده است.

می‌توان دلیل اصلی رشد تولید برق از منابع تجدیدپذیر در سال‌های اخیر را به افزایش قیمت جهانی سوخت‌های فسیلی نسبت داد که با این افزایش قیمت، کشورهای توسعه یافته، تحقیق و سرمایه‌گذاری در بخش تولید برق از انرژی‌های تجدیدپذیر را افزایش داده و به موفقیت‌های خوبی هم رسیده‌اند.

با اجرایی شدن طرح هدفمندسازی یارانه‌ها و واقعی شدن قیمت حامل‌های انرژی، قطعا انرژی‌های تجدیدپذیر خواهند توانست به سبد انرژی کشور وارد شده و سهمی در آن داشته باشند.

با توسعه کاربرد انرژی‌های تجدیدپذیر و تنوع‌بخشی سبد انرژی کشور، به سمت توسعه پایدار بخش انرژی کشور خواهیم رفت که موجب ارتقای امنیت انرژی، کاهش آلودگی‌های محیط‌زیست، کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای و تاثیر آن بر گرمایش جهانی، بومی‌سازی تکنولوژی انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به منابع فسیلی خواهد شد.

به نظر می‌رسد با آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی و هدفمندسازی یارانه‏ها، رشد توسعه کاربرد انرژی‌های تجدیدپذیر از شتاب بیشتری برخوردار باشد.