لوک بسون و ترانسپورتر
اولین قدم بسون در حرکت تازه هنریاش، تولید مجموعه پلیسی و اکشن ترانسپورتر است. این مجموعه با نگاهی به مجموعه فیلم 3 قسمتی پرفروش ترانسپورتر ساخته میشود. فیلمی که بسون خود تهیهکننده و یکی از فیلمنامهنویسان آن بوده است. مجموعه تلویزیونی ترانسپورتر قرار است به صورت یک مجموعه دنبالهدار تهیه و تولید شود، اما شرط انجام این کار این است که تماشاگران فرانسوی از فصل اول آن استقبال کنند، تا شرایط برای تولید فصلهای بعدی آن هموار شود. تحلیلگران تلویزیونی میگویند با توجه به موفقیت مالی 3 قسمت سینمایی ترانسپورتر در فرانسه، آمریکا و کشورهای دیگر، میتوان اطمینان داشت که نسخه تلویزیونی آن هم مورد توجه تماشاگران فرانسوی قرار خواهد گرفت و تبدیل به یکی از کارهای موفق و پربیننده تلویزیونی خواهد شد. قرار است فصل اول مجموعه ترانسپورتر در حدود 50 قسمت تهیه شود تا بتواند نمایش خود را تا حدود یک سال ادامه دهد. اما در قدم اول، فعلا 13 قسمت آن جلوی دوربین میرود. برای تولید فصل اول هزینهای حدود 40 میلیون دلار خرج خواهد شد. این هزینه 20 میلیون دلار بیشتر از هزینه تولید قسمت اول نسخه سینمایی و حدود 10 میلیون دلار بیشتر از هزینههای تولید 2 قسمت دوم و سوم آن است.
خط اصلی قصه مجموعه همان خط اصلی قصه فیلم سینمایی آن است و ماجراجوییهای فرانک مارتین را دنبال میکند. مارتین در قصه فیلم مردی میانسال است که شیفته رانندگی و ماشین است و با این ماشین، محمولههای مورد نظر را به مقصدهای مختلف میرساند. او همراه ماشین تند و تیز خود با ماجراجوییهای مختلفی روبهرو میشود و با آدمهای منفی قصه فیلم مبارزه میکند. نقش فرانک مارتین را در 3 قسمت سینمایی آن جیسون استاتام بازی کرد و به مدد این نقش، به صورت یک بازیگر مطرح درآمد. در حالی که نسخه سینمایی محصول مشترک آمریکا و فرانسه بوده است و نقش اصلی آن را یک بازیگر انگلیسیتبار بازی کرده است. در نسخه جدید تلویزیونی، نقش مارتین را قرار است یک بازیگر جوانتر بازی کند. برای همین تهیهکنندگان مجموعه هماکنون به دنبال بازیگری هستند که حداکثر بین 25 تا 27 سال داشته باشد. علت انتخاب یک بازیگر جوانتر برای این نقش، فقط این نیست که تماشاگران تلویزیونی بیشتر مایل هستند که بازیگران جوان در نقش کاراکترهای اصلی قصه و ماجراها ظاهر شوند. اگر قرار شود مجموعه تلویزیونی ترانسپورتر به صورت یک کار موفق دنبالهدار درآید که تولید و پخش آن برای چند سال ادامه داشته باشد، تهیهکنندگانش مجبورند که یک بازیگر جوان را برای ایفای نقش فرانک مارتین انتخاب کنند. چنین انتخابی به آنها کمک میکند تا بازیگر این نقش بتواند برای حداقل 5 سال در قالب این کاراکتر ظاهر شود و تهیهکنندگان ترانسپورتر مجبور نشوند در میانه راه تولید، بازیگر دیگری را جایگزین انتخاب اول خود کنند.
بازیگر آشنا با فنون رزمی نیازمند است
لوک بسون تصمیم دارد ایفای نقش فرانک مارتین را به یک بازیگر تازهوارد بسپارد و به همین خاطر با انتشار یک آگهی، هماکنون مشغول دیدار و مذاکره با کسانی است که فکر میکنند مناسب بازی در این نقش هستند. یکی از شروط بازی در این نقش آشنایی بازیگر آن با هنرهای رزمی و فنون کاراته است و بسون میگوید: «شمار داوطلبان برای ایفای نقش فرانک مارتین زیاد است. همه فرانسویها با نام و رفتار این کاراکتر آشنا هستند و خبر از ماجراجوییهای او دارند. اما کار ما برای انتخاب بازیگر از بین داوطلبان سخت است. بازیگر این نقش باید مشخصههای زیادی داشته باشد تا بتواند نقش مورد نظر را بازی کند. بجز چهره مناسب، ما کسی را میخواهیم که هم استعداد بازیگری داشته باشد و هم توانایی انجام حرکات رزمی را داشته و در عین حال، دست فرمان بسیار خوبی هم داشته باشد. شخصیت مارتین یک راننده حرفهای است که آموزش دورههای هنرهای رزمی را دیده و از هر دو تکنیک خود در دل قصه مجموعه بهره میگیرد. این دو تکنیک جزو ضروریات کاری و زندگی او هستند و به همین دلیل، بازیگر این نقش باید آشنایی خوبی با این فنون داشته باشد. البته ما میتوانیم هر دو وجه رانندگی خوب و هنرهای رزمی این کاراکتر را در دل مجموعه با کمک جلوههای ویژه و بدلکارها حل کنیم. ولی دلم نمیخواهد صحنههای ماشینسواری و رزمی مجموعه مصنوعی از آب درآید. بخش بسیار مهمی از قصه مجموعه و استقبال تماشاگران از آن اختصاص به همین صحنهها دارد و درست نیست که این صحنهها دروغین باشند و تماشاچی هم بلافاصله متوجه این نکته شود، هیچ وقت قصد گولزدن تماشاچی را نداشتهام و حالا هم نمیخواهم در شروع فعالیت تازه تلویزیونیام، چنین کاری را انجام دهم.»
خانواده زنگ تفریح قهرمان قصه
فیلمنامه 3 قسمت سینمایی ترانسپورتر را لوک بسون با همکاری رابرت مارک کامی نوشته است. طرح اصلی قصه و خلق شخصیتهای آن با بسون بوده است، ولی این فیلمساز برای مجموعه تلویزیونی فقط در نقش تهیهکننده و خالق آن ظاهر خواهد شد. رابرت مارک کامن در کار نگارش فیلمنامه اپیزودهای مختلف مجموعه همکاری خواهد کرد،ولی وظیفه نگارش این فیلمنامه با یک تیم 3 نفره خواهد بود.
بسون هم به عنوان مشاور فیلمنامهنویس در کنار این سهنفر قرار دارد. در عین حال، تعدادی از اپیزودها مجموعه را فیلمنامهنویسان مستقلی مینویسند تا آن روحیه تازگی و طراوت در کار مجموعه حفظ شود. بسون به این نکته نیز اشاره میکند که کاراکتر فرانک مارتین مجموعه تلویزیونی، تفاوتهایی با شخصیت سینمایی خود خواهد داشت و درعینحال، قصه مجموعه به زندگی خانوادگی و دوستان او هم میپردازد. اضافه شدن قصه زندگی خانوادگی فرانک مارتین به قصه مجموعه از روی اجبار است و با این هدف صورت میگیرد که مانع از آن شود که کل حال و هوای مجموعه اکشن و حادثهای باشد. در حقیقت، وجه خانوادگی قصه به عنوان زنگ تفریحی در بین حوادث و ماجراجوییهای این کاراکتر عمل خواهد کرد.
ترانسپورتر در پاریس
مجموعه تلویزیونی ترانسپورتر کار تولید خود را از اواسط ماه ژانویه شروع میکند. لوئیس لتریه کارگردان قسمتهای اول و دوم مجموعه فیلم سینمایی آن قرار است به عنوان کارگردان مهمان، اولین قسمت مجموعه تلویزیونی را کارگردانی کند. تابهحال 3 کارگردان تلویزیونی برای کارگردانی حدود 7 قسمت آن انتخاب شدهاند. لوکیشن اصلی مجموعه شهر پاریس است، ولی بعضی از قسمتهای آن در دیگر شهرهای بزرگ فرانسه فیلمبرداری میشود. یکی دو قسمت فصل اول مجموعه هم در چند کشور دیگر اروپایی اتفاق میافتد. تهیهکنندگان مجموعه وعده دادهاند که در برخی از قسمتهای آن، چند بازیگر مطرح سینما به عنوان بازیگر مهمان حضور پیدا خواهند کرد تا حال و هوای ترانسپورتر جذابتر به نظر برسد. با توجه به سابقه کار سینمایی بسون و دوستی نزدیک و صمیمی او با بخش مهمی از اهالی صنعت سینمای کشور، این وعده نمیتواند یک وعده توخالی باشد. اما هنوز نام این بازیگر مهمان به صورت رسمی اعلام نشده است.
لوک بسون و حمایت از جوانان
لوک بسون مدیر شرکت فیلمسازی یوروپا کروپ از سال 1981 فعالیت هنری خود را به صورت همزمان به عنوان کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکننده شروع کرد. او با ساخت فیلمهایی مثل آبی بزرگ، لئون، نیکیتا و عنصر پنجم به شهرت فراوانی در داخل و خارج از فرانسه دست پیدا کرد. او در سالهای اخیر با کاهش فعالیت فیلمسازی خود، بیشتر تهیهکننده فیلمهای سینمایی بوده و هدف خود را تقویت و کمک به چهرههای مستعد جدید و جوان اعلام کرد. بسون در چند سال اخیر فیلم انیمیشن و زنده «آرتور و موجودات نامرئی» را تهیه و کارگردانی کرده است. مجموعه ترانسپورتر اولین کار تلویزیونی بسون نیست. او در سال 1997 دست به تهیه مجموعه تلویزیونی نیکیتا زد. این مجموعه براساس قصه فیلم موفق سینمایی خود او به همین نام تولید شد. نیکیتای سینمایی بسون در سال 1990 ساخته شد و آن پاری لو در آن نقش اصلی را بازی کرد، ولی مجموعه تلویزیونی به زبان انگلیسی و به عنوان محصول مشترک فرانسه و کانادا تهیه شد. این در حالی است که صنعت سینمای آمریکا هم اقدام به تولید نسخه دوبارهسازی شده انگلیسیزبان این فیلم با بازی بریجیت فوندا زد. این فیلم موفقیتی در جدول گیشه نمایش کسب نکرد، اما در عوض مجموعه تلویزیونی نیکیتا با موفقیت خوبی در هر دو کشور فرانسه و کانادا روبهرو شد.
در زمان تولید این کار تلویزیونی بسون علاقهای برای انجام یک کار تلویزیونی نداشت و میگفت نمیخواهد سینما را فدای یک کار تلویزیونی کند. اصرار نزدیکان فیلمساز باعث شد تا انجام یک پروژه تلویزیونی را به عهده بگیرد. اصرار اطرافیان بسون با این توجیه همراه بود که یک نیکیتای تلویزیونی میتواند با موفقیت بسیار بالایی روبهرو شود و به نفع بسون است که انجام چنین کاری را به عهده بگیرد. بسون در کنار تولید این مجموعه، کار نگارش فیلمنامه بیش از 7 اپیزود آن را نیز انجام داد.
فصل اول مجموعه چنان موفقیت بالایی در بین بینندگان تلویزیونی به دست آورد که تهیهکنندگانش بلافاصله تولید فصلهای بعدی آن را آغاز کردند. نمایش نیکیتا تا سال 2001 ادامه پیدا کرد و تا 5 فصل جلو رفت. نقش اصلی 96 اپیزود مجموعه را بناویلس بازی کرد. او هم مثل کاراکتر اصلی قصه نسخه سینمایی دختر جوانی بود که بدون اینکه جرمی مرتکب شده باشد، به زندان میافتد. وی که رفتاری تندخویانه و پرخاشگرانه دارد، مورد توجه گروه ضد تروریستی سکشن وان قرار میگیرد. این گروه برای انجام ماموریتهای سخت و غیرممکن خود، اعضای خود را از بین زندانیانی انتخاب میکند که محکوم به زندانهای طولانی هستند و برای رهایی از زندان، حاضرند هر کاری را برای سازمانهای دولتی انجام دهند. نیکیتای جوان از جمله زندانیانی است که مورد توجه این گروه قرار میگیرد و پس از طی کردن یک سری آموزشهای سخت، به عنوان یک مامور تازه راهی عملیات و ماموریتهای خطرناک گروه میشود. اما او بیرحمتر از آن چیزی است که طراحی شده و تصورش میرود. نیکیتا که خود را بیگناه میداند حالا نه فقط در فکر اجرای ماموریت که در فکر انتقام از کسانی است که علیه او پاپوش دوختهاند و فعالیت و اقدامات ضد دولتی خود را آغاز میکند. منتقدان تلویزیونی این کار را بیشتر یک محصول تلویزیونی کانادایی میدانند تا یک کار فرانسوی. اما مهر شخصی لوک بسون و سبک کاری او روی این مجموعه خورده شده و براحتی میتوان گفت خالق اصلی آن اوست.
هنرمندان کهنسال در تلویزیون
بسون بعد از این مجموعه یک بار دیگر، به همکاری با رسانه تلویزیون پرداخت و آن زمانی بود که فیلمی مستند را درباره پشت صحنه فیلم خود آرتور و موجودات نامرئی تهیه کرد. در عین حال، وی یکی از تهیهکنندگان اصلی مجموعه انیمیشن والرین و لورلین نیز هست که به صورت محصول مشترک با ژاپن ساخته شد. این انیمیشن علمی ـ تخیلی و ماجراجویانه درباره سفر فضایی 2 جوان به کرات دور و اتفاقاتی است که برایشان رخ میدهد. فیلیپ رندال کارگردان مجموعه آن را براساس قصه نوول پیر کریستین ساخته است. استقبال تماشاگران ژاپنی از این مجموعه بیشتر بود.
منتقدان تلویزیونی حضور جدید لوک بسون در تلویزیون را کاملا متفاوت از حضور قبلی او ارزیابی میکنند و میگویند این بار او داوطلبانه همکاری با رسانه تلویزیونی را قبول کرده است. این در حالی است که او تا قبل از این، تمایل چندانی برای حضور در پروژههای تلویزیونی از خود نشان نداده بود. بسون درباره گرایش تازه هنری خود میگوید: «بعضیها بحث سنوسال را مطرح میکنند و میگویند هنرمندان با بالا رفتن سن خود راهی دنیای تلویزیون میشوند. ولی در مورد من چنین چیزی صدق نمیکند. من هنوز هم در عالم سینما فعال هستم، ولی فکر میکنم این روزها تلویزیون و شبکههای مختلف آن، ظرفیت خوب و بالایی برای کارهای خوب دارند و میتوان مجموعهها و برنامههای نمایشی خوبی را برای آنها تهیه کرد. حتی در فکر آن هستم که تعدادی کار مستند تلویزیونی تهیه کنم. ترانسپورتر اولین همکاری مشترک جدیام با رسانه تلویزیون است، ولی تا پایان سالجاری میلادی، کار روی حداقل 3 مجموعه دیگر تلویزیونی را آغاز خواهم کرد. چند شبکه تلویزیونی به ما پیشنهاد همکاری دادهاند و قصد نداریم فقط با یک شبکه کار کنیم. کارهای تلویزیونی ما فقط در ژانر اکشن و ماجراجویی نخواهد بود. تولید یک مجموعه خانوادگی قدم بعدی ماست. احساس میکنم دنیای تلویزیون نیازمند یک سری چهرههای مستعد جدید و یک سری نوآوری در ارائه کارهای متفاوت هستیم. هدف شرکت یوروپا کروپ خلق زمینههای کاری لازم برای این چهرههاست.»
ورود لوک بسون به صورت جدی به فعالیتهای تلویزیونی در همان حال که با استقبال جامعه هنری روبهرو شده، با این تحلیل نیز همراه است که مشکلات اقتصادی ناشی از بحران بینالمللی اقتصادی و تاثیر آن بر روند فیلمسازی، در کشور فرانسه، در تصمیمگیری جدید این تحول هنری فرانسه بیتاثیر نبوده است.
سایت ورایتی / مترجم :کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم