پایان دعوای بهزیستی و آموزش و پرورش بر سر پیش‌دبستانی ‌‌ها

طی چند روز اخیر مجلس از اعطای مهلت 2 ماهه به سازمان بهزیستی و وزارت آموزش و پرورش برای تعیین وضعیت مدیریت پیش‌دبستانی‌ها و مهدکودک‌ها خبر داد.

در این باره نورالله حیدری، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس خبر داد: ‌سال گذشته قانونی مبنی بر این‌که افراد دارای رده سنی 4 و 5 سال به عنوان کودکان پیش‌دبستانی تلقی شوند و مسوولیت تعلیم و تربیت آنها به آموزش و پرورش واگذار شود، در کمیسیون تصویب شد.

در حال حاضر مسوولیت بیشتر کودکان سنین 4 و 5 ساله که در مهدکودک‌ها هستند، به عهده بهزیستی است و آموزش و پرورش تنها مسوولیت کودکان سنین 5 و 6 ساله که در مقطع پیش‌دبستانی هستند را برعهده دارد؛ با این حال بهزیستی مسوولیت بخشی از این افراد را هم برعهده دارد.

به گفته حیدری، بر اساس قانون، نظارت عالیه بر کودکان سنین 4، 5 و 6 ساله به عهده آموزش و پرورش گذاشته شده و اگر بهزیستی هم بخواهد متولی آموزش این کودکان باشد، آموزش و پرورش باید بر آن نظارت داشته باشد.

این همان نکته‌ای است که در ماه‌‌های اخیر منجر به بروز تنش میان آموزش و پرورش و بهزیستی شد، به طوری که هنوز بسیاری از مهدها و پیش‌دبستانی‌ها زیر نظر سازمان بهزیستی فعالیت می‌کنند و تعداد مراکز وابسته به آموزش و پرورش بسیار اندک است. بر اساس تصمیم اعضای کمیته آموزش و پرورش کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس قرار شد حداکثر ظرف مدت 2 ماه مرکز پژوهش‌های مجلس دیدگاه تخصصی خود را ارائه دهد و در این فاصله نیز وزارت آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی برای حل مشکل با هم مذاکره کنند؛ اما تصمیم 2 روز گذشته مجلس مبنی بر اعطای اختیارات تام به وزارت آموزش و پرورش آب پاکی را روی دست بهزیستی ریخت.

پیش از این، رئیس کمیته آموزش و پرورش مجلس نیز با اعلام خبر واگذاری همه پیش‌دبستانی‌ها به وزارت آموزش و پرورش گفته بود: از این پس هیچ یک از مراکز پیش‌دبستانی زیر نظر سازمان بهزیستی فعالیت نمی‌کنند.

علی کریمی‌فیروزجانی اوایل مهرماه با بیان این مطلب از تشکیل جلسه مشترکی با مسوولان سازمان بهزیستی و وزارت آموزش و پرورش درباره نحوه فعالیت پیش‌دبستانی‌ها سخن گفته بود که در آن مقرر شده بود این دو ارگان هر چه سریع‌تر در این باره تصمیم‌گیری کرده و تفاهمنامه همکاری خود را اعلام کنند.

پیش از آن نیز حمیدرضا حاجی‌بابایی در ابتدای ورودش به وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده بود که همه پیش‌دبستانی‌ها باید زیر نظر این وزارتخانه و در چارچوب برنامه‌های درسی ارائه شده از سوی آن فعالیت کنند اما این موضوع از سوی مسوولان سازمان بهزیستی که متولی اداره پیش‌دبستانی‌ها بودند با استقبال چندانی روبه‌رو نشد.

پس از آن فیروزجانی گفت که از این پس کودکان 5 و ? سال زیر نظر وزارت آموزش و پرورش در پیش‌دبستانی‌ها آموزش می‌بینند. اما در جلسه مشترک کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با مسوولان آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی، مرکز پژوهش‌های مجلس موظف شد تا درباره فعالیت مهدکودک‌ها برای کودکان صفر تا 4 سال زیر نظر سازمان بهزیستی مطالعه‌ای در عرض 2 ماه انجام دهد و نتایج دقیق و کارشناسی شده در این زمینه را اعلام کند، اما هنوز ماه به پایان نرسیده است که حالا خبر می‌رسد کمیسیون یاد شده، با نظارت وزارت آموزش و پرورش بر دوره‌های آموزش کودکان پیش‌دبستانی موافقت کرده است.

اما برخی کارشناسان تفکیک آموزش کودک 5 و 6 ساله و کمتر از آن را در مهد‌ها و پیش‌دبستانی‌ها فاجعه‌بار می‌دانند، زیرا بر اساس این تصمیم هنوز مهد‌ها زیر نظر بهزیستی و پیش‌دبستانی‌ها در حوزه اختیارات آموزش و پرورش است.

فاطمه دعایی، رئیس هیات مدیره کانون همیاری و توسعه مهدهای کودک کشور به مهر گفت: اجاره و واگذاری مسوولیت پیش‌دبستانی‌ها به مدیران مدارس فاجعه است.

وی در این زمینه از تصمیم جدیدی در آموزش و پرورش خبر داد و افزود: در جلسه مشترکی با بهزیستی، نماینده وزارت آموزش و پرورش رسما اعلام کرد که این وزارتخانه فضاهای خالی مدارس دولتی را به بخش خصوصی اجاره می‌دهد و قصد دارد پیش‌دبستانی را به تدریج در این فضاها با تشویق بخش خصوصی ایجاد کند و ترجیح آنها این است که این مراکز را به مدیران مدارس اجاره دهند. رئیس هیات مدیره کانون همیاری و توسعه مهدهای کودک کشور ابراز عقیده کرد: اجاره و واگذاری مسوولیت پیش‌دبستانی‌ها به مدیران مدارس فاجعه است چرا که آنها انگیزه‌ای برای توسعه کار خود نداشته و تخصصی هم در زمینه آموزش پیش‌دبستانی ندارند.

دعایی با اشاره به جلسه کمیسیون آموزش مجلس در مورد پیش‌دبستانی اظهار کرد: از کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس درخواست کردیم آموزش قبل از دبستان یکپارچه شود چرا که در تمام دنیا آموزش از شیرخواره تا 6 سال به صورت غیرمستقیم است و یک مدل آموزش علمی مبتنی بر بازی نیاز دارد. باید مدیریت کلان دولتی این مرحله از آموزش هم یک شخصیت حقوقی باشد و یک آیین‌نامه اجرایی آن را پوشش قانونی بدهد.

دعایی تصریح کرد: ولی وضعیت فعلی این گونه است که مجوز آموزش کودکان تا 3 سال را بهزیستی، 4 و 5 سال را سازمان مدارس غیردولتی و 6 سال را آموزش و پرورش می‌دهد که هر کدام آئین‌نامه خاص خود را دارند.

وی در مورد یکسان نبودن محتوای آموزشی در دوره پیش‌دبستانی گفت: این مشکل در آموزش و پرورش هم وجود دارد به همین دلیل باید برای محتوای آموزشی دوره پیش‌دبستانی فکر اساسی و کارشناسی شود.

رئیس هیات مدیره کانون همیاری و توسعه مهدهای کودک کشور با اشاره به این‌که تا کنون 11 آئین‌نامه تاسیس و اداره مهدهای کودک توسط بهزیستی تدوین شده است، گفت: در مصوبه مردادماه سال 87 کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس که در آن آموزش کودکان 4 و 5 ساله به آموزش و پرورش واگذار شد مهلت سه ماهه‌ای برای این وزارتخانه تعیین شد که آئین‌نامه اجرایی آن را تهیه کنند اما بعد از گذشت بیش از دو سال هنوز آئین‌نامه‌ای نوشته نشده است.وی با تاکید بر این‌که دوره پیش‌دبستانی از اولویت‌های کلان برنامه‌ریزی فراموش شده کشور است، ادامه داد: با اشتباهی که در مورد مهدکودک‌ها می‌شود هزاران نفر بیکار می‌شوند چرا که بخش خصوصی در این زمینه با در اختیار داشن 14 هزار فضای آموزشی برای حدود 100 هزار نفر در سطح کشور کارآفرینی کرده است.

در حال حاضر آنچه هدف اصلی مجلس از آموزش کودکان زیر سن دبستان است یکپارچه‌سازی مرجع آموزش عنوان می‌شود چیزی که در سند ملی آموزش وپرورش نیز تایید شده و بار آموزش زیر سن دبستان به آموزش و پرورش واگذار شده است در حالی که این وزارتخانه چون امکانات کافی برای پوشش کودکان در این سن ندارد اجباری شدن پیش‌دبستانی همچنان به تعویق می‌افتد. از سوی دیگر بهزیستی تاکنون متصدی مهد‌ها و بیشتر پیش‌دبستانی‌های کشور بوده که این سازمان نیز با مدد بخش خصوصی آن را اداره کرده است.

بنابراین چه دوره مهد و پیش‌دبستانی در دست آموزش وپرورش باشد و چه سازمان بهزیستی؛ قرار است بخش خصوصی به ارائه خدمات بپردازد. این در حالی است که پیش دبستانی چه زیر نظر آموزش و پرورش و چه سازمان بهزیستی باشدقرار نیست این دوره رایگان باشد. و به همین دلیل عده زیادی از کودکان 3 تا 6 سال از این گونه آموزش‌ها محروم می‌مانند.

کتایون مصری
گروه جامعه