گفتگو تنها راه برای حل بلندمدت موضوع هسته‌ای ایران است

به گزارش ایسنا، متن کامل بیانیه جنبش عدم تعهد درخصوص اجرای موافقتنامه‌های پادمان NPT و مقررات مربوطه قطعنامه های شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران بند (‌7d) دستور کار نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که صبح امروزچهارشنبه به وقت وین در دومین روز از نشست شورای حکام آژانس توسط نماینده مصر قرائت شد، به شرح زیر است:

"آقای رییس

‌1ـ جنبش عدم تعهد مایل است مراتب تشکر خود را از مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آقای یوکیا آمانو به خاطر گزارش وی در خصوص اجرای موافقتنامه پادمان در جمهوری اسلامی ایران مندرج در سند ‌46/2010/ GOV ابراز کند.

‌2ـ قبل از بیان نقطه نظرات‌مان در خصوص گزارش مدیرکل، جنبش عدم تعهد مایل است مواضع اصولی خود را در باره این موضوع مورد تاکید قرار دهد:

a. جنبش عدم تعهد برحق اولیه و غیر قابل انکار کلیه کشورها برای توسعه، تحقیق، تولید و استفاده از انرژی اتمی برای مقاصد صلح‌آمیز، بدون هرگونه تبعیض و منطبق با تعهدات قانونی مترتب، تاکید می‌کند. بنابراین، هیچ موردی نباید به گونه‌ای تفسیر شود که منجر به ایجاد ممنوعیت یا محدودیت حقوق کشورها در توسعه انرژی اتمی برای مقاصد صلح‌آمیز شود. انتخاب‌ها و تصمیمات کشورها، شامل موارد (مربوط به) جمهوری اسلامی ایران، در زمینه استفاده‌های صلح‌آمیز از فن‌آوری هسته‌یی و سیاست‌های چرخه سوخت باید محترم شمرده شوند.

b. جنبش عدم تعهد، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به عنوان تنها مرجع ذیصلاح برای راستی‌آزمایی تعهدات پادمانی مترتب بر اعضا مورد شناسایی قرار داده و تاکید می‌کند که هیچ فشار یا مداخله در فعالیت‌های آژانس به ویژه در فرآیند راستی‌آزمایی که می‌تواند بازدهی و اعتبار آژانس را به مخاطره اندازد، نباید وجود داشته باشد.

c. جنبش عدم تعهد بر تفاوت بنیادین میان وظایف قانونی کشورها وفق موافقتنامه‌های پادمان مربوط به آنها با هرگونه اقدامات اعتماد‌ساز که به طور داوطلبانه اتخاذ می‌شوند تاکید کرده و این که این امر موجد وظایف پادمانی قانونی نیست.

d. جنبش عدم تعهد تاسیس منطقه عاری از سلاح هسته‌یی (NWFZ) در منطقه خاورمیانه را به عنوان گامی مثبت در راه نائل‌شدن به هدف خلع سلاح هسته‌یی جهانی مورد توجه قرار داده و مراتب حمایت خود از تاسیس چنین منطقه‌ای مطابق با قطعنامه‌های مربوطة مجمع عمومی و شورای امنیت را تکرار می‌کند.

e. جنبش عدم تعهد مصونیت فعالیت‌های هسته‌یی صلح‌آمیز را مورد تایید مجدد قرار داده و تاکید می‌کند هرگونه حمله یا تهدید به حمله بر علیه تاسیسات هسته‌یی صلح‌آمیز اعم از در حال فعالیت یا در حال ساخت که بشریت و محیط زیست را در معرض خطر جدی قرار داده و نقض عمده حقوق بین‌الملل، اصول و اهداف منشور ملل متحد و آئین نامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی محسوب می‌شود، تاکید می‌کند. جنبش عدم تعهد نیاز به تدوین سند مذاکراتی چند جانبه جامع برای اعلام ممنوعیت حملات یا تهدید به حملات بر تاسیسات هسته‌یی مختص استفاد‌ه‌های صلح‌آمیز از انرژی هسته‌یی را تصدیق می‌کند.

f. جنبش عدم تعهد قویاً معتقد است که کلیه پادمان‌ها و موضوعات راستی‌آزمایی از جمله موارد مربوط به ایران باید در چارچوب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و بر اساس مبانی حقوقی و فنی حل و فصل گردد. علاوه بر آن جنبش عدم تعهد تاکید دارد که آژانس باید به کار خود برای حل موضوع هسته‌یی ایران در چارچوب اختیار و اساسنامه آژانس ادامه دهد.

g. عدم تعهد تاکید می‌کند که دیپلماسی و گفت‌وگو از طریق صلح‌آمیز و هم‌چنین مذاکرات محتوایی بدون پیش شرط بین طرف‌های ذیربط باید به عنوان تنها روش‌هایی که از طریق آنها یک راه‌حل فراگیر و پایا برای موضوع هسته‌یی ایران قابل دستیابی است، باقی بماند.

‌3ـ جنبش عدم تعهد ملاحظه می‌کند که مدیرکل بار دیگر بیان داشته که آژانس قادر بوده است به راستی‌آزمایی عدم انحراف مواد هسته‌یی اظهار شده در ایران ادامه دهد.

‌4ـ جنبش عدم تعهد ایران را به ادامه همکاری‌اش با آژانس به منظور ارائه تضمینی معتبر در خصوص عدم وجود مواد و فعالیت‌های هسته‌یی اعلام نشده در ایران، مطابق با حقوق بین‌الملل ترغیب می‌کند.

‌5ـ جنبش عدم تعهد با نگرانی تبعات احتمالی فاصله گرفتن از زبان استاندارد راستی‌آزمایی در بخش خلاصه گزارش مدیرکل جایی که بیان می‌دارد: «ایران باید همکاری لازم را برای این که به آژانس اجازه دهد که تایید کند کلیه مواد هسته‌یی ایران در فعالیت‌های صلح‌آمیز قرار دارند» مورد ملاحظه قرار می‌دهد و از دبیرخانه درخواست کرده بود تا در این خصوص توضیح بیشتری بدهد، با توجه به اینکه گزارش اجرای پادمان در سال ‌2009 (SIR) مندرج در سند GOV/‌25/2010 بیان می‌دارد «در حالی‌که آژانس قادر بوده است در مورد ایران نتیجه‌گیری نماید که تمامی مواد هسته‌یی اظهار شده در فعالیت‌های صلح‌آمیز قرار دارند، راستی‌آزمایی صحت و تکمیل اظهارات ایران در دست انجام است». متاسفانه جنبش عدم تعهد چنین توضیحاتی را هنوز دریافت نکرده است.

‌6ـ جنبش عدم تعهد از گنجاندن گسترده جزئیات فنی اطلاعات حساس در گزارش مدیرکل ابراز نگرانی می‌کند. در این رابطه، جنبش عدم تعهد از دبیرخانه می‌خواهد از گنجاندن چنین اطلاعات حساسی خودداری کند.

‌7ـ عدم تعهد از همکاری مستمر بین آژانس و ایران همانگونه که در آخرین گزارش مدیرکل ذکر شده استقبال کرده و در این رابطه موارد زیر را متذکر می‌شود:

a. فعالیت‌های تولید مواد هسته‌یی، خصوصاً مواردی که به غنی‌سازی مربوط می‌شود هم‌چنان تحت اقدامات کنترلی و نظارتی آژانس قرار داشته و تا به آن تاریخ نتایج نمونه برداری‌های محیطی گسترده به جز یک مورد در کارخانه غنی‌سازی سوخت FEP در نطنز و کارخانه نیمه صنعتی غنی‌سازی سوخت (PFEP) دلالت بر آن دارد که عملیات کارخانه‌ها منطبق بر موارد اظهار شده بوده است. ایران با ارائه اطلاعات مربوطه توضیحی در این خصوص داده است که با یافته‌های آژانس در مورد نمونه مورد اشاره ناهمخوانی ندارد.

b. آژانس تایید کرده است که کارخانه غنی‌سازی سوخت فردو (FFEP) با اطلاعات طراحی ارائه شده از سوی ایران مطابقت داشت و تاسیسات در مرحله پیشرفته ساخت قرار داشت، اگرچه هیچ سانتریفیوژی به تاسیسات وارد نشده است. آژانس پس از گزارش قبلی چهار راستی‌آزمایی اطلاعات طراحی (DIV) را به انجام رسانده است. از اکتبر ‌2009 به طور میانگین هر ماه یک راستی‌آزمایی اطلاعات طراحی (DIV) در کارخانه نیمه صنعتی غنی‌سازی سوخت انجام شده است. نتایج نمونه‌برداری‌های محیطی در FFEP تا تاریخ ‌16 فوریه ‌2010 وجود اورانیوم غنی‌شده را نشان نمی‌داد.

c. آژانس به نظارت بر استفاده و ساخت سلول‌های داغ در تاسیسات هسته‌یی مربوطه در ایران ادامه داده و هیچ‌گونه شواهدی دال بر اینکه فعالیت‌های جاری بازفرآوری وجود داشته، در این تاسیسات مشاهده نشده است.

d. ایران امکان دسترسی آژانس به رآکتور آب سنگین را در اراک (IR-40) فراهم ساخت و آژانس قادر شد راستی‌آزمایی اطلاعات طراحی را انجام دهد. آژانس تایید کرد که احداث تاسیسات در حال انجام است به نحوی که احداث ساختمان‌ها تقریبا به اتمام رسیده و برخی تجهیزات اصلی نصب شده است. آژانس همچنین یک راستی‌آزمایی فیزیکی PIV و یک راستی‌آزمایی اطلاعات طراحیDIV را در کارخانه تولید سوخت ( FMP) انجام داد و تایید کرد که از می ‌2009 هیچ تجهیزات جدید فرآوری در تاسیسات نصب نشده و مجتمع سوخت، میله یا قرص‌های جدیدی در FMP تولید نشده است.

‌8ـ جنبش عدم تعهد با عنایت به گزارش مدیرکل که بیان می‌دارد «آژانس هم‌چنین درخواست کرد چنانچه تصمیم برای ساخت تاسیسات جدید هسته‌یی توسط ایران اتخاذ شده است، ایران اطلاعات مربوط به طراحی و برنامه‌ریزی ساختمان و تاسیسات آنها را ارائه نماید.» جنبش عدم تعهد از اینکه در گزارش بیان شده که «ایران تاکید کرده که همکاری خود با آژانس را براساس معاهده پادمانش ادامه می‌دهد»، ابراز خشنودی می‌کند و ایران را ترغیب می‌کند اطلاعات طراحی تاسیسات هسته‌یی‌اش را براساس موافقت‌نامه جامع پادمان به آژانس ارائه کند.

‌9ـ جنبش عدم تعهد با عنایت به اینکه موافقت‌نامه پادمان به ایران اجازه می‌دهد تا با گزینش برخی بازرسان آژانس مخالفت کند، از اینکه دبیرخانه استدلال ایران برای نپذیرفتن دو تن از بازرسان آژانس که اخیرا از ایران بازدید کرده‌اند، را رد کرده است، ابراز نگرانی می‌کند. جنبش عدم تعهد یادآوری می‌کند که براساس موافقت‌نامه‌های پادمان مربوطه، دول عضو موظف به ارائه دلیل برای تصمیماتشان در این زمینه نیستند.

‌10ـ جنبش عدم تعهد از درخواست‌های پیشین مدیر کل خطاب به آن دسته از اعضایی که اطلاعاتی را در ارتباط با « مطالعات ادعایی» به دبیرخانه ارائه کرده اند، برای موافقت با اینکه آژانس تمامی اسناد مربوطه را با ایران ارائه نماید، کاملا حمایت می نماید. جنبش عدم تعهد یکبار دیگر نگرانیهای خود را نسبت به ایجاد موانع در این خصوص که فرآیند راستی آزمایی آژانس را با مانع مواجه می سازد، ابراز می دارد. جنبش عدم تعهد در این رابطه، خاطر نشان می سازد که مدیرکل قبلا گزارش نموده:

a. آژانس بطور مستقل ابزارهای محدودی را برای اثبات صحت مدارک ارائه شده که اساس مطالعات ادعائی را تشکیل می دهند در اختیار دارد.

b. محدودیتهای اعمال شده از سوی برخی اعضا در قبال در اختیار گذاشتن اطلاعات به ایران، انجام مذاکرات مشروح را با ایران در این خصوص برای آژانس مشکل‌تر می سازد.

‌11ـ با مد نظر قرار دادن تحولات اخیر فوق الاشعار و همچنین گزارشهای قبلی مدیرکل در خصوص اجرای برنامه عمل « تفاهم نامه جمهوری اسلامی ایران و آژانس در خصوص مدالیتی حل و فصل موضوعات باقی مانده» INFCIRC/‌71l ، جنبش عدم تعهد کماکان منتظر است که اجرای پادمان در ایران به صورت معمول به انجام برسد.

‌12ـ جنبش عدم تعهد موضع اصولی خود را مبنی بر اینکه دیپلماسی و گفت‌وگو تنها راه برای حل بلند مدت موضوع هسته ای ایران می باشند، تصریح می نماید جنبش عدم تعهد بدین منظور همه کشورهای عضو را نسبت به مشارکت مثبت، تشویق می‌نماید.

متشکرم، آقای رئیس."