بهداشت نان ضرورتی فراموش شده
قوت غالب که میگویند برای ما ایرانیها میشود نان، نان که میگویند تصویر توی ذهنمان میشود فضایی که معمولا با شاخصهای ساده بهداشتیمان خیلی جور نیست، عدد و آمارش هم به این جمله رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران میرسد که بیش از نیمی از واحدهای نان سنتیپز در تهران فاقد ضوابط بهداشتی هستند.
درواقع حالا که قیمت نان در نانواییهایی که از آرد بدون یارانه استفاده میکنند چند برابر شده است، دستکم انتظار میرود بهداشت این واحدها هم به همین نسبت کمی بهتر شود، اما این اتفاق نیفتاده است.
علی نظری، رئیس سابق اتحادیه نانواییهای سنتی تهران، مساله بیتوجهی به بهداشت نانواییها را تایید میکند و مشکل را به قیمت نان نسبت میدهد.
به اعتقاد او وضعیت نانواییهای تهران حتی بهتر از نانواییهای شهرستانهاست.
بجز مسائل بهداشتی، استفاده از جوششیرین هم در نانواییها زیاد است تا جایی که به گفته مهندس سیدرضا غلامی، رئیس اداره بهداشت مواد غذایی و بهسازی اماکن عمومی وزارت بهداشت در مجموع در بحث حذف جوش شیرین حدود 90 درصد از نانواییهای کشور در حال حاضر از جوش شیرین استفاده نمیکنند، اما در تهران هنوز 50 درصداز نانواییها از جوششیرین استفاده میکنند.
او در گفتگو با «جامجم» ادامه میدهد: به دلیل ناهماهنگی بین دستگاههای ذیربط هنوز برنامه حذف جوش شیرین در نانواییهای تهران ناموفق است.با این تفاسیر شاید امکان تشخیص استفاده از جوش شیرین در نانواییها برای مراجعهکنندگان به این واحدها چندان امکانپذیر نباشد، اما از وضعیت بهداشتی نانوایی که میگوییم ملاکهای سادهای وجود دارد که میتواند نشان دهد آیا نانوایی مربوطه بهداشتی هست یا نه.
رئیس اداره بهداشت مواد غذایی و بهسازی اماکن عمومی وزارت بهداشت درخصوص شاخصهای اولیه بهداشت نانواییها میگوید: مسائل بهداشت فردی، نظافت عمومی و وضعیت ظاهری محل و تجهیزات ملاک خوبی است تا بتوانیم با ملاکها و شاخص عمومی بهداشت یک واحد نانوایی را بررسی کنیم.
همینها را که در نظر بگیریم تقریبا در همه نانواییها مسوول نوبتدهی و گرفتن پول با کسی که نان را دست مردم میدهد، یک نفر است.
در حالی که براساس ضوابط بهداشتی کسی که به پول دست میزند، نباید ارائهکننده مواد غذایی غیربستهبندی شده باشد.
کارگران مشغول در نانواییها یا لباس فرم نمیپوشند و یا اگر پوشیده باشند هم ظاهر لباس چندان بهداشتی به نظر نمیرسد.
البته سیستم نوبتدهی ماشینی در برخی از نانواییهای کشور ظاهرا در حال انجام است، اما این نانواییها حتی به 5 درصد نانواییهای کشور هم نمیرسد.
چرا نانواییها بهداشتی نمیشوند
دلیل اصلیاش را کسی نمیگوید، فقط جسته و گریخته شنیده میشود قدرت شورای آرد و نان به ناظران بهداشتی میچربد. ظاهرا واحد نانوایی را صبح ناظران بهداشتی تعطیل میکنند و عصر همان روز، همان واحد نانوایی دوباره شروع به کار میکند.
رئیس سابق اتحادیه نانواییهای سنتی تهران اما همه این مشکلات را به قیمت نان ربط میدهد.
به گفته نظری در گذشتهها پادوی نانوایی، شاطر، ورزدهنده خمیر نان و ترازودار افراد مختلفی بودند، اما حالا به دلیل مشکلات اقتصادی تعداد کارگران نانواییها کمتر شده است.رئیس اداره بهداشت مواد غذایی و بهسازی اماکن عمومی وزارت بهداشت، اما دلایل این مساله را اینگونه اعلام میکند: اجرای ضوابط قانونی در بحث نانواییها باید از شورای آرد و نان بگذرد که این شورا هم بر مبنای مسائل اجتماعی حکم میدهد و متاسفانه جریمهای که برای این مسائل در نظر میگیرد کمتر از میزان جرم است و این مساله سبب میشود تا تخلفات بهداشتی در این حوزه ادامه پیدا کند.غلامی ادامه میدهد: در حال حاضر همکاریها و هماهنگیها بیشتر از گذشته شده و مقایسه وضــعیت نانـواییها از 5 تا 10 سال قبل تاکنون نشان میدهد هرچند رضایت کامل به دست نیامده، اما روند وضعیت بهداشت نانواییها صعودی بوده است.
به گفته وی مسائل اقتصادی هم در این میان شرط است، چراکه از دید اتحادیه نانواییها قیمت نان پایین است. او بر همین اساس ادامه میدهد: مشکلات کارگری هم در این صنف زیاد است، به این ترتیب که به خاطر مسائل اقتصادی معمولا کارگران نانواییها موقتی هستند و به شکل ثابت استخدام نمیشوند.
به اعتقاد رئیس اداره بهداشت مواد غذایی و بهسازی اماکن عمومی وزارت بهداشت، این کارگران معمولا مهاجر، بیسواد و آموزشندیده هستند و این مسائل سبب میشود هم به لحاظ کیفی و ارائه نان خوشپخت به مشکل بر بخوریم و هم درخصوص مسائل بهداشتی نانواییها با شاخصهای بهداشتی فاصله داشته باشیم.
غلامی میگوید: به هر ترتیب در پخت نان به شکل سنتی عمل میکنیم و همین مساله سبب میشود نتوانیم شاخصهای روز را در نانواییها اجرا کنیم.
ارائه تسهیلات به نانواییها
به هر حال مشکلات نانواییها و بهداشت آنها به جلسات شورای شهر تهران هم رسیده است. مرداد ماه گذشته شورای شهر تهران ارائه تسهیلات تشویقی به واحدهای تولید نان، خمیر و نان نیمپز را تصویب کرد.
ظاهرا براساس این مصوبه با توجه به ضرورت کمک به ساماندهی تولید و توزیع نان در شهر تهران در جهت ارتقای شاخصهای فنی و کیفیت پخت نان و بهبود شاخصهای سلامت و بهداشت محیط کار، شهرداریها موظف است تا نسبت به عدم دریافت مطالبات شهرداری درخصوص عوارض ساخت و ساز، عوارض تغییر کاربری (به استثنای فضای سبز)، عوارض پذیره عوارض پیشآمدگی، عوارض ایمنی و سایر عوارض مربوط به ساخت و ساز واحدهای تولید نان سنتی و نان صنعتی کاملا سالم و دارای کیفیت لازم و مورد تایید وزارت بهداشت که دارای پروانه بهرهبرداری از وزارت صنایع و معادن یا پروانه کسب از اتحادیه صنف ذیربط خود هستند و طبق ضوابط و مقررات شهرسازی احداث میشوند تا مادامی که صرفا به تولید نان اشتغال دارند با اخذ تعهد محضری مبنی بر اینکه در صورت تغییر شغل کلیه مطالبات شهرداری تهران را به قیمت روز پرداخت کنند اقدام نمایند.
رسول خادم، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران در این خصوص میگوید: با وجود 3800 نانوایی سنتی در تهران، بیش از نیمی از واحدهای نان سنتی پز در این شهر فاقد ضوابط بهداشتی هستند.
درواقع براساس این مصوبه شورای شهر تهران امیدوار است که اهدای تسهیلات به نانوایی سبب بهبود کیفی و بهداشتی نان شده و تعمیم این طرح در سایر شهرها به بهبود این روند در نانواییهای کشور کمک کند.
البته کارشناسان این حوزه معتقدند که مشکلات کیفی و بهداشتی نانواییها تنها با مسائل اقتصادی حل نمیشود، بلکه آموزش در این خصوص میتواند موثرتر از بودجه و اعتبار باشد.
الزام آموزش کارگران نانواییها هم نیازمند هماهنگی و همکاری مسوولان بهداشتی، اتحادیه نانواییها و سازمانهای ذیربط است؛ هماهنگی و همکاری که در حال حاضر کمرنگ است.
مستوره برادران نصیری / گروه جامعه
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
