پسته ایران در خطر حذف از بازار جهانی

خیراندیش گفت: بازار پسته، تنها در استان کرمان سالانه منجر به ارزآوری بیش از 2/1 میلیارد دلار به کشور می‌شود و مدیریت این بازار بزرگ ضروری است.

عضو تعاونی پسته رفسنجان اضافه کرد: عدم هماهنگی در عرضه کالا با تقاضای خارج از کشور با وجود رقیب‌های مهمی همچون آمریکا منجر به حذف پسته ایران می‌شود و مدیریت بازار جهانی پسته عملا توسط آنها صورت خواهد گرفت. اگر این راهکارها رعایت نشود، با توجه به قیمت تمام شده پسته، اثری از کشاورزی پسته در حاشیه کویر نخواهد ماند.

وی اضافه کرد: باید راهکاری برای عرضه تدریجی پسته به بازار اندیشیده شود و مشکلات کشاورزان در این راستا برطرف شود؛ زیرا در هر سال تنها 100 میلیارد تومان درخصوص چیدن پسته و 100 میلیارد تومان برای ضبط محصول هزینه می‌شود که باید در این مقطع خاص نیز پرداخت شود، وگرنه کشاورزان بناچار اقدام به عرضه همه محصول خود به بازار می‌کنند.

وی یکی از مشکلات دیگر پسته را ثابت ماندن نرخ ارز در مقابل افزایش تورم در کشور دانست و گفت: این مساله، قدرت رقابت پسته‌کاران را در بازار جهانی کاهش داده است. هم‌اکنون نسبت به 2 سال پیش هزینه تولید پسته 2 برابر شده است و این در حالی است که به دلیل ثابت ماندن نرخ ارز این هزینه بر دوش کشاورزان سنگینی می‌کند.

خیراندیش خاطرنشان کرد: کشاورزان کرمانی در بدترین شرایط اقلیمی و کمبود شدید آب، این محصول را تولید می‌کنند و باید این سرمایه بزرگ با تدابیر مناسب حفظ شود.

به اعتقاد کارشناسان، عملکرد ضعیف بخش پسته ایران نشان دهنده وجود مشکلات گسترده‌تر در بخش کشاورزی است که 17 درصد تولید ناخالص داخلی ایران را در بر می‌گیرد. بیشتر تولید پسته ایران توسط بخش خصوصی و کشاورزان خرده پا انجام می‌شود و دولت برای این محصول قیمت تعیین نمی‌کند بلکه فقط در مواردی برای حمایت از کشاورزان به خرید محصول آنها اقدام می‌کند. لذا اگر مدیریت بازار و نظام بسته‌بندی بهبود پیدا کند، موقعیت ایران در بازار قابل ارتقاست.

از سوی دیگر، شکاف سطح برداشت میان ایران و آمریکا در حال افزایش است. در ایران از هر هکتار 800 کیلوگرم پسته برداشت می‌شود که این رقم در آمریکا 3200 کیلوگرم است.

به گفته عیسی کلانتری، مدیر اتحادیه ملی کشاورزان ایران، نگرانی این نیست که جایگاه خود را به آمریکا در بازار پسته بدهیم، بلکه این است که به دلیل بهره‌وری پایین و هزینه‌های بالا تولید پسته در ایران در حال کاهش است.

پسته ایران به کشورهای همسایه و چین، اروپا و آمریکای لاتین صادر می‌شود. سم آفلاتوکسین یکی از مشکلات پسته ایران در حدود بیش از یک دهه بوده است و هر ساله 10 درصد پسته ایران به دلیل آلودگی به این سم، بویژه از سوی اروپا عودت داده می‌شود.