تصویر نیروگاه بوشهر در آینه رسانه‌های جهان

در تاریخ سی‌ام مرداد، ‌بالاخره پس از 36 سال بعد از انعقاد قرارداد نیروگاه بوشهر میان ایران و روسیه، سوخت هسته‌ای وارد قلب رآکتور این نیروگاه شد تا به تعبیر علی‌اکبر صالحی، این نیروگاه به نماد مقاومت و صبر ملت ایران در برابر همه فشارها و تحریم‌ها بدل شود. در آن روز، رئیس روس اتم به‌عنوان پیمانکار نیروگاه اتمی بوشهر به ایران آمد تا مرحله مقدماتی راه‌اندازی این نیروگاه را پس از 10 سال بدقولی افتتاح کند. این اتفاق بیشتر از این‌که برای ایران و روسیه به عنوان دو کشور مهم باشد، مورد توجه رسانه‌های جهان قرار گرفت و انبوهی از تیترها و گزارش‌هایشان به آن اختصاص یافت.

علت این توجه شاید از آن منظر بود که روابط مسکو ـ‌تهران در چند ماه اخیر پیرامون نیروگاه اتمی بوشهر تا اندازه‌ای رو به تیرگی گذارده و از سوی دیگر هنوز جوهر قطعنامه‌های 1929 با هدف ناتوان ساختن ایران از پیشرفت‌های هسته‌ای خشک نشده بود؛ قطعنامه‌ای که روسیه با رای مثبت خود از آن حمایت کرده بود. مجموعه این تحولات باعث شد تا رسانه‌های جهان به انعکاس وسیع راه‌اندازی نیروگاه بوشهر بپردازند.

واکنش‌هایی از قبیل «ایران به ‌طور رسمی وارد باشگاه کشورهای هسته‌ای شد» و «نیروگاه بوشهر ایران را 10 سال جلوتر از همسایگان خود می‌برد» تنها 2 واکنش در میان انبوه واکنش‌های رسانه‌های غربی به تبدیل شدن تاسیسات بوشهر به نیروگاه هسته‌ای بود که در شبکه‌های بی.‌بی.سی و بلومبرگ منتشر شد. در ادامه این گزارش، دیگر بازتاب‌های این رویداد مهم بیان می‌شود.

خبرگزاری رویترز در تحلیلی نوشت: برای روسیه نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران به مثابه پروژه‌ای است که در آن همه برنده شده‌اند؛ اظهارنظری که اسرائیل، آمریکا و بسیاری از کشورها بشدت با آن مخالف هستند.

این خبرگزاری در ادامه افزود: آنچه روشن است این که روسیه از نیروگاه بوشهر که 15 سال پس از اعلام موافقت برای ساخت رآکتور آن راه‌اندازی شد، چیزی از دست نخواهد داد. برای کرملین، آغاز به کار این نیروگاه، می‌تواند تلاش‌هایش در به دست آوردن بازار انرژی هسته‌ای در خارج را به سرانجام رساند و موجب بهبود موقعیت این کشور در قلب دیپلماسی جهانی پیرامون برنامه هسته‌ای ایران شود.

خبرگزاری شینهوا با اشاره به سخنان علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، مبنی بر این که ایران با تولید سوخت برای نیروگاه هسته‌ای بوشهر و نیروگاهی که در آینده‌ای نزدیک ساخته می‌شود، به فعالیت‌های غنی‌سازی خود ادامه می‌دهد، گزارش داد: «این در حالی است که رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید، پیشتر گفته بود روسیه قرار است سوخت مورد نیاز نیروگاه بوشهر را فراهم سازد، بنابراین ایران نیازی به ادامه برنامه غنی‌سازی خود ندارد.» شینهوا در ادامه به واکنش صالحی اشاره می‌کند که با استناد به سخنان اخیر رهبر معظم انقلاب می‌گوید:‌ چرخه سوخت حق طبیعی ایران بوده و اظهارات گیبس بر پایه منطقی غلط است.

شبکه یورونیوز اما به بررسی رویکرد روسیه درخصوص راه‌اندازی نیروگاه بوشهر پرداخت و در خبری عنوان کرد: مسکو با تامین سوخت نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران تلاش می‌کند با میانجیگری میان تهران و غرب، نفوذ خود در جهان را افزایش دهد.

خبرگزاری فرانسه نیز در پایگاه خبری خود با پوشش این خبر که ایران با تامین سوخت نیروگاه هسته‌ای بوشهر بر ادامه برنامه غنی‌سازی اورانیوم خود پافشاری می‌ورزد، عنوان کرد: نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران در شهر بوشهر، روز شنبه راه‌اندازی و از ماه اکتبر یا نوامبر در آن برق تولید خواهد شد.

روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز نیز در آستانه راه‌اندازی نیروگاه بوشهر در گزارشی به تلاش دولت اوباما برای متقاعد ساختن اسرائیل درخصوص این مساله اشاره کرد که ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای بیش از یک سال زمان نیاز خواهد داشت. این روزنامه آمریکایی تصریح کرد: مقامات دولتی چشم‌انداز خوبی برای حمله پیشگیرانه اسرائیل علیه تاسیسات هسته‌ای ایران در سال آینده پیش‌بینی نمی‌کنند.

شبکه خبری فاکس‌نیوز هم با بیان این مطلب که جهان نظاره‌گر پیوستن ایران به جامعه هسته‌ای است، اعلام کرد: ایران با حمایت روسیه، نخستین نیروگاه هسته‌ای خود را راه‌اندازی خواهد کرد. این شبکه در ادامه با ارائه اطلاعاتی پیرامون نیروگاه بوشهر افزود: «سوخت مورد نیاز رآکتورهای برق مشابه سوخت کاربردی در ساخت بمب‌های هسته‌ای نیست. اورانیوم برای استفاده در رآکتورهای برق باید 5‌/‌3 درصد غنی‌سازی شوند، حال آن که درصد غنای اورانیوم برای ساخت کلاهک هسته‌ای 90 درصد است.»

تلویزیون بی.بی.سی فارسی نیز از منظری دیگر به این واقعه پرداخت و بارگذاری سوخت هسته‌ای در نیروگاه بوشهر را نقطه پایانی بر احتمال تعرض نظامی به تاسیسات هسته‌ای بوشهر دانست.

و در نهایت این‌که خبرگزاری روسی ریانووستی در مقاله‌ای می‌نویسد: در شرایطی که برخی تمایل دارند بر این مساله پافشاری ورزند که برای از میان بردن تهدید هسته‌ای تهران، تنها راه‌حل ممکن بمباران رآکتور هسته‌ای بوشهر است، بسیاری از دانشمندان هسته‌ای بر این باورند که حتی پس از آن که روسیه سوخت‌رسانی به نیروگاه بوشهر را آغاز کند، جامعه بین‌الملل دست‌کم 2 هفته زمان خواهد داشت تا به ارزیابی وضعیت موجود بپردازد؛ چراکه این نیروگاه فورا رادیواکتیوی نخواهد شد.

سوخت‌گذاری در نیروگاه هسته‌ای بوشهر، بازتاب گسترده‌ای نیز در رسانه‌های ترکیه داشت. ترکیه اخیرا فعالیت زیادی را در زمینه برنامه هسته‌ای ایران انجام می‌دهد که بارزترین آن توافقنامه تهران است که با حضور برزیل درباره تامین سوخت هسته‌ای رآکتور تهران، بهار گذشته حاصل شد. شاید به همین خاطر بود که رسانه‌های ترکیه، بویژه روزنامه‌های این کشور برای 2 روز متوالی، خبر سوخت‌گذاری در نیروگاه بوشهر را در صفحات نخست و در ردیف مهم‌ترین رویدادهای خبری در صفحات ویژه اخبار خارجی خود منعکس کردند. این روزنامه‌ها با عناوینی چون «همسایه هسته‌ای»، «روز تاریخی در ایران»، «20 نیروگاه دیگر در راه است» و «به‌رغم تحریم‌ها، اولین نیروگاه هسته‌ای گشایش یافت»، این رویداد را بازگو کردند.

روزنامه حریت وابسته به گروه عظیم رسانه‌ای اردوغان رئیس‌جمهور این کشور، در صفحه نخست خود با عنوان همسایه هسته‌ای نوشت: ایران با وجود تحریم‌های جدیدی که در شورای امنیت سازمان ملل علیه این کشور وضع شد، توانست اولین نیروگاه هسته‌ای خاورمیانه را به طور رسمی افتتاح کند. حریت با تاکید بر این که ایران توانست اولین نیروگاه هسته‌ای خاورمیانه را راه‌اندازی کند، افزود: کارشناسان معتقدند راه‌اندازی نیروگاه هسته‌ای ارتباطی با تولید سلاح هسته‌ای ندارد. روزنامه واکیت نیز با عنوان «روز تاریخی در ایران» نوشت: راه‌اندازی نیروگاه بوشهر، سمبل مقاومت و صبر ملت ایران در قبال اعمال فشارهای ناحق غرب است.

روزنامه استار هم نوشت: ایران بعد از همه سنگ‌اندازی‌ها و بازی‌های مختلف برای ناکام گذاشتن این کشور در تاسیس اولین نیروگاه هسته‌ای، توانست با صبر و مقاومت به پیروزی بزرگی برسد. این روزنامه افزود: سوخت‌گذاری در نیروگاه بوشهر در سراسر ایران، موجب جشن و شادی مردم ایران شد. روزنامه «طرف» هم با عنوان «با وجود تحریم‌ها ایران اولین نیروگاه هسته‌ای خود را گشود» نوشت: ایران طی مراسمی با شرکت مقامات بلندپایه روسی، اولین نیروگاه هسته‌ای خود را افتتاح کرد.

روزنامه «ینی شفق» نیز با عنوان «انقلاب هسته‌ای در ایران» نوشت: سوخت‌گذاری در نیروگاه هسته‌ای ایران به‌طور رسمی شروع شد و این عمل تا پنجم سپتامبر ادامه خواهد داشت. این روزنامه با درج ماجرای 40 ساله ساخت نیروگاه هسته‌ای افزود: راه‌اندازی این نیروگاه انقلاب هسته‌ای در ایران قلمداد می‌شود. گفتنی است؛ روزنامه‌های جمهوریت، رادیکال، آکشام، ملیت، خبرترک و صباح نیز جزو آن دسته از رسانه‌های مهم ترکیه هستند که این رویداد را به طور گسترده بازتاب داده‌اند.

مریم جمشیدی
گروه سیاسی