نمایش داستان انسان‌دوستانه در باغ‌های شهریار

به دعوت منوچهر صفرخانی، کارگردان این تله‌فیلم سر صحنه تصویربرداری راز پیرمردها در یکی از باغ‌های شهریار حاضر شدم تا از نزدیک شاهد فعالیت این گروه حرفه‌ای در باغ خانوادگی سارا و جشن شادی شمسی خانم باشم. ساعت حدود 15 بود که به باغ رسیدم.

گروه از ظهر روز 11تیرماه سرکار خود حاضر و برخی بازیگران هم گریم شده برای ایفای نقش در سکانس 38 حاضر شده بودند. به گفته صفرخانی این سکانس یکی از سخت‌ترین سکانس‌های فیملنامه به لحاظ تعدد کاراکتر و پلان‌های ریز است و بخشی از پلان‌های این سکانس در نماهای بسته تصویربرداری شده و قرار است نمای کلی و طرح اولیه سکانس 38 از تله‌فیلم راز پیرمردها تصویربرداری شود.

ملکه رنجبر که در نقش اقدس ایفای نقش می‌کند، گریم شده و آماده شروع کار است. این بازیگر پیشکسوت تلویزیون که با بازی در مجموعه طنز تلویزیونی «زیر آسمان شب» به محبوبیت در میان مردم دست یافت، اکنون در سایه درخت سپیداری در باغ خانوادگی سارا نشسته و در حالی که بادبزن به دست دارد از گرمی هوا گلایه می‌کند؛ از این بازیگر می‌خواهم درباره کاراکتر اقدس و همچنین کار با منوچهر صفرخانی بگوید. «اقدس کاراکتر یک زن ساده با وضع مالی نسبتا خوبی است که به جشن دوست خود دعوت شده و نگاهش به جشنی که سارا، دختر خانواده برای شمسی خانم ترتیب داده مثبت است و مدام آنها را تشویق می‌کند.»

بازیگر نقش اقدس می‌گوید: داستان راز پیرمردها را دوست دارم، چراکه به نوعی مسائلی چون انساندوستی که امروزه رو به فراموشی است را در قالب داستان طنز موقعیت تعریف می‌کند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این پروژه در کنار داستان، حضور خوب و مثبت منوچهر صفرخانی کارگردان کار است، چراکه ایشان برای کار خود زحمت می‌کشند و با احترام بسیار نسبت به پیشکسوتان رفتار می‌کنند.

داوود فتحعلی‌بیگی یکی دیگر از بازیگرانی است که در نقش یک هنرمند نمایش‌های عروسکی با نام «اوس کریم» ایفای نقش می‌کند. این بازیگر خوشنام در عرصه تئاتر، نخستین فعالیت خود در را آستانه 60 سالگی با بازی در نقش یک هنرمند در فیلم راز پیرمردها آغاز کرده است. داوود فتحعلی‌بیگی، بازیگری است که به سختی بازی در هر کاری را می‌پذیرد، به همین دلیل از او خواستم درباره چرایی بازی در این تله‌فیلم سخن بگوید. او در ابتدای صحبت‌های خود به سابقه آشنایی با منوچهر صفرخانی اشاره کرد و گفت: آشنایی دیرینه و صمیمی با منوچهر صفرخانی دارم و بازی در نقش یک بازیگر تئاتر نخستین همکاری من با این کارگردان است و جدا از این دوستی یکی از عواملی که باعث شد بازی در این نقش را بپذیرم، موضوع داستان راز پیرمردها بود که دارای ارزش‌های اخلاقی و انسانی است.

این هنرمند ارزنده در عرصه هنرهای نمایشی به ویژگی کاراکتر اوس کریم اشاره کرد و گفت: کاراکتری که نقش آن را بازی می‌کنم، هنرمندی است که هنرش نوازندگی و نمایش عروسکی است و از نظر مالی اوضاع خوبی ندارد، اما با توجه به بضاعت اندک خود هنرش را خرج افراد نیازمند اجتماع می‌کند. این بازیگر به واسطه آشنایی با سارا که دختر پولداری است، وارد خانه او می‌شود و در جشن خیرخواهانه‌ای که ترتیب داده، ساز می‌زند. ماجرا به گونه‌ای ادامه پیدا می‌کند که نوعدوستی به خارج از محیط باغ کشیده می‌شود و افراد کم‌توان ذهنی و جسمی در مراکز مختلف بهزیستی را هم در بر می‌گیرد. در حقیقت وجود چنین نگاه شیرین نسبت به انسان بود که مرا جذب کرد و با وجود گزیده‌کاری که دارم، حاضر شدم در این نقش بازی کنم.

صحبت‌های این بازیگر که تمام شد شراره رخام، بازیگر نقش سارا دختر سهرابی بزرگ را دیدم که با لباسی شبیه به لباس خدمتکاران گوشه‌ای ایستاده و با سامان شعبانی، مدیر تصویربرداری صحبت می‌کند. این بازیگر که در تله‌فیلم راز پیرمردها علاوه بر بازی در نقش سارا، بازیگردان نیز هست درخصوص کم و کیف بازی در این نقش گفت: سارا دختر مرفهی است که پدر و مادرش به مسافرت خارج از کشور می‌روند و در اقدامی دلجویانه قصد دارد شمسی خانم، خدمتکار خانه را غافلگیر کند و برای او جشن خانوادگی ترتیب می‌دهد. در واقع این داستان طنز موقعیت برگرفته از نگاه‌های مثبت انساندوستانه است و فکر می‌کنم با انگیزه‌ای که تیم حرفه‌ای این تله‌فیلم دارند، اثر قابل‌قبولی از آب درآید.

صحبت‌های شراره رخام به اینجا که رسید از او خواستم تا توضیحاتی درباره بازیگردانی این تله‌فیلم ارائه دهد و او هم با اشاره به فعالیت‌های گذشته خود در سمت بازیگردان گفت: در مجموعه‌هایی که خودم به طور مستقل تهیه آنها را به‌عهده می‌گرفتم، به عنوان بازیگردان هم حضور داشتم و این تله‌فیلم نخستین کار من نیست. به اعتقادمن بازیگردانی را باید به عنوان یکی از حرفه‌های مهم در تهیه و تولید یک مجموعه فیلم یا سریال در نظر گرفت چراکه بازیگردانی یکی از ارکان اصلی تولید کار در بالا بردن سطح کیفی آن است، البته بسیاری از بازیگران حرفه‌ای نسبت به عنوان بازیگردان دافعه نشان می‌دهند، چراکه به اشتباه گمان می‌کنند که یک بازیگردان قصد دارد هنر بازیگری آموزش دهد در صورتی که چنین نیست وظیفه یک بازیگردان حفظ راکورد بازی و کمک به پخته شدن بازی بازیگران جوان است تا بهترین وجه بازی افراد از دل کار بیرون آید و بتوانند جان کلام را بیان کنند، در حقیقت تمام قابلیت اجرای موفق را در قاب دوربین به تصویر می‌کشد.

او در ادامه می‌گوید: معتقدم راز پیرمردها فیلم تلویزیونی با کیفیتی خواهد شد و تماشاگر را راضی می‌کند. البته ناگفته نماند، اگر تصویربرداری خوب سامان شعبانی نبود شاید رنگ و لعاب تصویر به کیفیت کنونی درنمی‌آمد، سپس سراغ منوچهر صفرخانی رفتم تا از کم و کیف تولید این تله‌فیلم جویا شوم که در پاسخ به این سوال گفت: در آغاز فیلمنامه‌ای را با نام راز پیرمردها خریدم و قصد داشتم تمام عوامل کار را از پیشکسوت‌های رشته‌‌های مختلف دعوت کنم تا در این پروژه مرا همراهی کنند از این رو فیلمنامه را به رضا فیاض دادم که مطالعه کند او هم پس از مطالعه متن کار توضیح داد که فیلمنامه‌ای با این نام در گذشته کار شده و بهتر است که از کار روی این فیلمنامه منصرف شوم. من هم فیلمنامه دیگری را دست گرفتم، اما به این دلیل که خبر تولید فیلمنامه راز پیرمردها را اعلام کرده بودیم، نام کار را تغییر ندادیم و فقط ساختار آن تغییر کرد و قصد دارم پس از پایان کار نام این مجموعه تله‌فیلم را «سارا و باغ ونوس» بگذارم و داستانک‌هایی را در این قالب بسازم.

وی در ادامه صحبت‌های خود گفت: این تله‌فیلم به هدف خیر در طنزی موقعیت ساخته شده است و تمام تلاشم این بود که داستانی انساندوستانه را بیان کنم.

صحبت‌های صفرخانی هنوز به پایان نرسیده بود که سامان شعبانی این کارگردان را برای مشورت درباره پلان‌هایی با نمای متوسط از این سکانس به گوشه‌ای کشید، پس از پایان صحبت‌های این دو سراغ شعبانی، تصویربردار راز پیرمردها رفتم و از کم و کیف کار جویا شدم. این تصویربردار در توضیح این مطلب به رئال بودن اثر اشاره کرد و گفت: این تله‌فیلم اثری کاملا واقعگرایانه است که طنزی تلویزیونی دارد، بنابراین رنگ و نور حرف اول را می‌زند و بنا بر مقتضیات داستان از رنگ‌های شاد و نورهای شفاف استفاده کردم.

وی در پایان صحبت‌های خود محتوای کار را در روند نوردهی و تصویربرداری موثر دانست و گفت: البته محتوای داستان بخش مهمی از مجموع کار است، اما مهم‌ترین بخش کار یک تصویربردار این است که بداند سناریو برای چه قشری از مخاطبان جامعه نوشته شده است و چه مطلبی می‌خواهد به مخاطب عرضه کند از همین رو رنگ در نمایش هر چه بهتر اثر، بسیار خودنمایی می‌کند. از سوی دیگر طراحی حرکت دوربین و ایجاد امنیت خاطر برای بازیگران از مهم‌ترین مسائلی است که برای آن اهمیت قائل هستم، چراکه معتقدم دست بازیگر طنز برای ایفای هرچه بهتر نقشش، باید باز باشد تا قدرت مانور پیدا کند.