انتخاب حقوقدانان‌جدید شورای نگهبان در دستور کار مجلس

انتخاب 3 عضو جدید حقوقدان شورای نگهبان از میان 5 گزینه معرفی شده به مجلس شورای اسلامی در شرایطی در خانه ملت صورت می‌گیرد که نامی از غلامحسین الهام و عباسعلی کعبی، 2عضو حقوقدان کنونی این شورا در فهرست پیشنهادی رئیس قوه قضاییه دیده نمی‌شود.دوره عضویت در شورای نگهبان 6 ساله است که هر 3 سال یک بار، 3 فقیه و 3 حقوقدان عضو شورای نگهبان تغییر می‌کنند.بر این اساس دوره عضویت 3 نفر از فقیهان شورای نگهبان هم به پایان رسیده بود که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب پنجشنبه گذشته طی حکمی، آیت‌الله احمد جنتی، حجت‌الاسلام والمسلمین مدرس یزدی و شیخ غلامرضا رضوانی را به عنوان فقهای شورای نگهبان ابقا کردند.

ماموریت 3 حقوقدان قبلی یعنی غلامحسین الهام، محمدرضا علیزاده و عباسعلی کعبی در 25 تیر امسال پایان گرفت و آیت‌الله آملی لاریجانی رئیس قوه قضاییه ترجیح داد تا با معرفی افرادی جدیدتر، حقوقدانان این شورا را تغییر دهد.

معرفی محمد سلیمی که در سوابق خود ریاست شعبه 31 دیوان عالی کشور را دارد، احمد بیگی‌حبیب‌آبادی مشاور رئیس‌ قوه قضاییه، محمدرضا علیزاده عضو فعلی حقوقدان شورای نگهبان، محمد هادی صادقی عضو هیات علمی دانشگاه شیراز و سیامک ره‌پیک رئیس دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری به عنوان نامزدهای جدید، نشان می‌دهد رئیس قوه قضاییه در تلاش است درپی سیاست‌ها و برنامه‌های خود، تغییر و تحولاتی را در شورای نگهبان مدنظر قرار دهد.ورود چهار چهره جدید به لیست حقوقدانان پیشنهادی همچنین مشخص می‌کند که عملکرد برخی از حقوقدانان سابق و انتقادها از عملکرد و مواضع سیاسی بویژه در جریان انتخابات دهمین دوره ریاست‌ جمهوری باعث شده تا ریاست جدید قوه قضاییه با آزمودن افراد جدید و بهره‌گیری از نیروهای تازه‌نفس، عرصه‌ای را برای فعالیت حقوقدانان شورای نگهبان فارغ از دغدغه‌های سیاسی فراهم سازد.معرفی نشدن دو عضو سابق حتی باعث شد که عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان در نشست خبری خود به این موضوع هم اشاره‌ای داشته باشد. او چنین تصمیمی را از اختیارات ریاست قوه قضاییه دانست و تاکید کرد این نهاد رویکردی سیاسی ندارد و جابه‌جایی افراد برمبنای رویکرد و عملکرد حقوقی آنهاست.

اما با این اوصاف باید دید نظر مجلس به این 5 عضو پیشنهادی رئیس قوه قضاییه چه خواهد بود و کدام یک از این افراد در لیست 3 نفره نهایی قرار می‌گیرند.

جهانبخش محبی‌نیا، عضو هیات رئیسه مجلس درخصوص نگاه مجلس به گزینه‌های جدید برای تصدی پست حقوقدانی شورای نگهبان تاکید کرد که نمایندگان، براساس شناخت از سوابق این افراد دست به انتخاب حقوقدانان خواهند زد.

وی در گفتگو با «جام‌‌جم» ضمن اشاره به این که رئیس قوه قضاییه رویکرد جدیدی را در انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان اتخاذ کرده، گفت: این تصمیم باعث شده که برخی از شائبه‌های احتمالی و دلمشغولی‌ها برای نخبگان و مردم با معرفی گزینه‌های جدید حل و فصل شود.

عضو هیات رئیسه مجلس با اشاره به این که مجلس دیدگاه مثبتی نسبت به افراد معرفی شده دارد، گفت: البته این احتمال وجود دارد که آقایان سلیمی، علیزاده، صادقی و حبیب‌آبادی از شانس بهتری برخوردار باشند، اما در عین حال حق انتخاب با مجلس است و رویکردش در این زمینه اهمیت بالایی دارد.

محمدحسین فرهنگی، نماینده تبریز و دیگر عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به برنامه‌های گزینه‌های معرفی شده از سوی رئیس قوه قضاییه تاکید کرد: مجلس با توجه به جمع‌بندی‌های موجود تصمیم‌گیری خواهد کرد.

وی درخصوص عدم معرفی دو عضو سابق حقوقدان (شورای نگهبان) چنین تصمیمی را از حقوق ریاست قوه قضاییه دانست.

روح‌الله حسینیان، نماینده تهران و رئیس کمیسیون سیاست داخلی و شوراهای مجلس و رئیس فراکسیون انقلاب اسلامی نیز با اشاره به تصمیم‌گیری‌هایی که با برخی از همفکران خود در مجلس داشته است، گفت: به یقین یکی از گزینه‌های مجلس آقای سلیمی خواهد بود، اما در مورد افراد دیگر هنوز تصمیم قطعی گرفته نشده است.

وی با اظهار بی‌اطلاعی از این‌که چرا الهام و کعبی دو حقوقدان سابق برای حضور در دوره‌ای دیگر در شورای نگهبان به مجلس معرفی نشده‌اند، گفت: عدم حضور این افراد ضایعه بزرگی برای شورای نگهبان خواهد بود.

موسی غضنفرآبادی، نماینده بم و عضوکمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی نیز افراد معرفی شده به مجلس را از شایستگان دانست و گفت: البته رای آوردن این افراد در مجلس بستگی به آن دارد که بتوانند بخوبی خود را معرفی کنند.

اما موسی قربانی، نماینده قائنات و دیگر عضو کمیسیون حقوقی قضایی مجلس با انتقاد از این که هنوز نامه معرفی کاندیداها در مجلس قرائت نشده و نباید سریعا در صحن علنی در مورد آنها تصمیم گرفته شود، گفت: نامه معرفی حقوقدانان روز چهارشنبه به مجلس واصل شده، اما هنوز در صحن علنی قرائت نشده است تا نمایندگان در مورد این افراد بررسی‌های خود را انجام دهند.

وی گفت: هر زمانی که نامه واصل شود در جلسه بعدی باید انتخاب حقوقدانان صورت گیرد در غیراین‌صورت چنین اقدامی غیرممکن است.

قربانی، عدم معرفی الهام به عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی دستگاه قضایی برای عضویت در شورای نگهبان را منطقی و عاقلانه دانست و گفت: قوه قضاییه چون می‌دانست مجلس به آقای الهام رای نمی‌دهد، او را معرفی نکرد.