علی عطشانی پس از دموکراسی در «مسیر آسمان» قرار گرفت

وارد می‌شویم. حیاطی بزرگ با چشم‌اندازی زیبا و درختان سرسبز و سر به فلک کشیده که در وسط آن حوض بزرگ آبی رنگی قرار گرفته است. آب راکد و ساکن آن با گذشت زمان رو به کدری است. در کنار حوض، شاخه‌های درخت تاک روی چند داربست با نظمی خاص رشد کرده‌اند و زیر این داربست زیبا چند میز و صندلی چیده شده است که عوامل برای استراحت روی آن نشسته‌اند.

دالان منتهی به حیاط خانه را با سرعت طی می‌کنم و خود را به علی عطشانی (کارگردان این اثر) و حسین باقریان (مدیر تولید) می‌رسانم. آنها در حالی که فنجان جای در دستشان است با هم به گفتگو نشسته‌اند.

وقتی به عطشانی می‌رسم پس از سلام و احوالپرسی از پله‌ها بالا می‌رود و خود را به صحنه می‌رساند. ما نیز به دنبال او از پله‌ها بالا رفته و وارد اتاقی می‌شویم که گروه فیلمبرداری در آن مستقر هستند. نمای داخلی نیز همچون نمای بیرونی از زیبایی خاصی برخوردار است؛ آینه، چراغ‌های نفتی قرمز رنگ و همچنین گلدان مصنوعی بزرگ سالن، پرده‌های پوست پیازی که در اطراف پنجره‌ای چوبی آویخته شده و بر زیبایی و رویایی بودن فضای داخلی افزوده است. با وجود ظاهر قدیمی این خانه ویلایی که نشان از گذشت چند دهه دارد چیدمان، دکوراسیون و امکانات خانه نمایانگر فضای مدرن و امروزی است. کارگردان که در گوشه‌ای از اتاق نشسته، میزانسن‌های صحنه را درون مانیتور خود بررسی می‌کند. عوامل، پشت پنجره مشرف به سالن را با طلقی تیره پوشانده‌اند تا نور صحنه کنترل شود. با حرکت عطشانی، شهرام عبدلی وارد اتاق می‌شود و یکراست سراغ تلفن می‌رود. این صحنه را عطشانی نمی‌پسندد و بار دیگر تکرار می‌شود.

عبدلی قبل از خروج از اتاق هماهنگی لازم را با صدابردار انجام می‌دهد. این بار نوبت تصویربردار است که میان برداشت کات بدهد تا با هماهنگی کارگردان شات خود را روی صورت عبدلی کمی بازتر کند. یک برداشت دیگر به دستور کارگردان انجام می‌شود. این بار عبدلی ساک دستی‌اش را با بی‌تفاوتی روی زمین می‌اندازد و سراغ تلفن می‌رود و با حالتی پریشان با پزشک صحبت می‌کند.

این سکانس چند بار تکرار می‌شود تا سرانجام پس از برداشت‌های پیاپی، عطشانی از نتیجه کار راضی می‌شود و به بازیگران فرصت استراحت می‌دهد.

قلم حسین باقریان بیشتر در بین مطبوعاتی‌ها و اصحاب رسانه شناخته شده است و این بار که به عنوان مدیر تولید این اثر حضور دارد، برای این گزارش و گفتگویمان با عوامل تله‌فیلم مسیر آسمان، هماهنگی‌های لازم را انجام می‌دهد. از او می‌خواهیم تا از کلیت این فیلم تلویزیونی برایمان بگوید.

«داستان فیلم درباره 2 کارگر خدمات فرودگاه حج است که بر اثر یک اتفاق سرنوشت آنها با یکی از حجاج گره می‌خورد. امیرحسین مدرس، کارگر خدمات فرودگاه است و ساکی را پیدا می‌کند که حاوی آب زمزم است. مدرس برای رساندن این ساک به دست صاحبش، دچار اتفاقاتی می‌شود که این موضوع محور اصلی داستان است.» حسین باقریان، مدیر تولید ادامه می‌دهد: این فیلم 3 اپیزود دارد و 2 تا از بازیگرها به نام‌‌های امیرحسین مدرس و خاطره حاتمی در نقش اصلی و ثابت در آن بازی می‌کنند که در کنارشان بازیگرانی همچون مهران رجبی، یوسف خداپرست و... هم به عنوان مهمان حضور دارند. باقریان توضیح می‌دهد: امیرحسین مدرس را معمولا به عنوان مجری می‌شناسیم، اما او در این تله‌فیلم با کاراکتری جدی و به عنوان فردی زحمتکش ایفای نقش می‌کند که نقشش بار دراماتیک خوبی دارد. در اصل شخصیت مدرس توانسته به کیفیت این اثر کمک کند.

وی می‌گوید: در این سه اپیزود یک بازیگر ثابت زن و یک بازیگر ثابت مرد داریم که در انتهای این سه داستان به نوعی به هم متصل می‌شوند. از آنجا که فیلمنامه تله‌فیلم مسیر آسمان بسیار قوی است و حساسیتی که عطشانی در برداشت سکانس‌ها دارد به نظر می‌رسد این تله‌فیلم جزو تله‌فیلم‌های موفق و خوب تلویزیون شود.

باقریان درخصوص برداشت سکانس‌های کار توضیح می‌دهد و می‌گوید: ساخت این تله‌فیلم جزو کارهای سخت بود، چرا که برداشت‌های حساس و زیادی دارد. برای مثال کار در سکانس‌های فرودگاه سخت بود، زیرا حدود 40 درصد کار در این فضا برداشت می‌شد و از آنجا که مناسبت این فیلم تلویزیونی سفر عمره است ما طبق برنامه‌ریزی‌های لازم سعی کردیم در زمان‌های مناسب و خالی از جمعیت برداشت‌های محوطه فرودگاه را بگیریم، زیرا کارمندان خدمات فرودگاه نیز در این مدت زمان کار خود را انجام می‌دهند، اما متاسفانه به محض این که ما کارمان را شروع کردیم به ما گفتند پروازی که 24 ساعت تاخیر دارد می‌‌نشیند و 3 تا پرواز همزمان با هم می‌‌نشست و کل کارمان را تعطیل می‌کرد و به دلیل بی‌برنامگی در پروازها اذیت می‌شدیم.

علی عطشانی که یکی از پرفروش‌ترین فیلم ماه‌های اخیر «دموکراسی تو روز روشن» را بر پرده سینماهای کشور دارد، این بار فیلم تلویزیونی مسیر آسمان را به‌تهیه‌کنندگی سیدمحسن طباطبایی و به سفارش گروه فیلم و سریال شبکه 2 سیما، کارگردانی می‌کند.

علی عطشانی، کارگردان این اثر ضمن اشاره به داستان فیلم می‌گوید: مسیر آسمان، مضمون معناگرایی در رابطه با سفر به خانه خدا دارد. داستان راجع به 2 کارگر فرودگاه است که در سالن 5 ترمینال حجاج مهرآباد کار می‌کنند. یکی از آنها دوست دارد به خانه خدا سفر کند و ما یکی از مسافران (کامبیز)‌ را نشان می‌کنیم که فاصله طبقاتی زیادی با کارگرها دارد. سرنوشت و اتفاقاتی که بر سر راه آنهاست، باعث می‌شود در یک مقطع زمانی به هم گره بخورند و...

عطشانی درخصوص محتوای فیلمنامه این تله‌فیلم می‌گوید: بعد از فیلم سینمایی دموکراسی تو روز روشن، پیشنهادات زیادی درخصوص فیلمنامه‌های مختلف به من شد. برای مثال به من مجموعه‌ای تاریخی با بحث مالی فوق‌العاده خوبی پیشنهاد کردند؛ اما به دلیل این که فیلمنامه‌اش در فضای کاری من نبود، قبول نکردم. برای تله‌فیلم مسیر آسمان تا جایی که امکان داشت، سختگیری‌های لازم را انجام دادم. پیچیدگی‌های محتوایی، موضوع و دیالوگ‌های فیلمنامه به من اجازه می‌داد که ساختار خیلی خوبی در فیلم داشته باشم و از آنجا که اغلب معتقد بودند این فیلمنامه بیشتر کارهای نمایی است و نسبت به دیگر تله‌ها بسیار متفاوت است، باعث شد این تله‌فیلم را قبول کنم.

عطشانی درخصوص تفاوت کارگردانی در سینما با تلویزیون توضیح می‌دهد: آن چیزی که بیننده می‌خواهد ببیند چه روی پرده‌ سینما، تلویزیون و دی‌وی‌دی به هر حال یک اثر تصویری را می‌بیند؛ اما تفاوت‌هایی در مدیوم‌ها وجود دارد. کار خودم و کارگردانی برایم فرقی نمی‌کند، همیشه می‌گویم فیلم، فیلم است و سعی می‌کنم انرژی‌ام همانی باشد که برای کار سینمایی‌ام گذاشته‌ام. درکل اتفاقاتی در تلویزیون می‌افتد که این امکان را نمی‌دهد با کیفیت سینمایی، کار تلویزیون را بسازم. من می‌خواهم همان دکوپاژ را انجام دهم؛ ولی در جاهایی به دلیل بودجه، سیاست‌ها، امکانات و... محدود می‌شویم، بنابراین ناخواسته‌ شاهد تفاوتی محسوس در کار تلویزیون و سینما خواهیم بود.

در حیاط لوکیشن سراغ بازیگران را می‌گیرم که در همین لحظه عبدلی همراه حسین باقریان از راه می‌رسد و پیش از آن که برداشت پلان بعدی گرفته شود، از او می‌خواهم به بهانه حضورش در این تله‌فیلم پاسخگوی سوالاتم باشد.

شهرام عبدلی از بازیگران مطرح تلویزیون و تئاتر است که البته کمتر در سینما بازی می‌کند. او از آن دست بازیگرانی است که فعالیت خود را در عرصه تئاتر آغاز و در سال‌های اخیر در نقش‌های جدی و متعددی بازی کرده و توانسته بخوبی از پس آنان برآید. عبدلی را بیشتر در سریال‌های تلویزیونی همچون خط‌شکن، رستگاران، دو طفلان مسلم، خون‌مردگی، آخرین دعوت، شکر تلخ، خط قرمز، شاید برای شما هم اتفاق بیفتد، ستاره‌باران و... در کاراکترهای مختلف دیده‌ایم و این روزها شاهد حضورش در سریال فاصله‌ها از شبکه 3 سیما هستیم.

وی درخصوص نقش کامبیز می‌گوید: کامبیز به دلیل شرایط درونی‌اش عصبی است و بچه بیماری دارد که زندگی‌اش را از روال عادی خارج کرده و به خاطر تنشی که در زندگی دارد، با خود و اطرافیانش درگیر است. البته فقط یکی دو بار این‌ آدم را عصبی می‌بینیم. در همین لحظه حسین باقریان وارد بحث می‌شود و از ما می‌خواهد که باقی گفتگو را او ادامه دهد و رو به عبدلی می‌گوید: آقای عبدلی با نگاهی به کارنامه کاریتان نسبت به دیگر بازیگران، نقش‌های متفاوتی ایفا کرده‌اید به نظر من نقش منفی و عصبی در ته شخصیت بازیتان دیده می‌شود، این طور نیست؟ عبدلی در پاسخ به این سوال می‌گوید: اصولا سینما، تلویزیون و تئاتر ما کلا کلیشه‌است. من اگر امروز قرار بگذارم ضدقهرمان را بازی کنم، از امروز بیکار می‌شوم.

باقریان بار دیگر می‌پرسد: آیا به دلیل این که نقش منفی زیادی بازی کرده‌اید، فکر می‌کنید نقش‌های حسی را کمتر می‌توانید بازی کنید؟

عبدلی جواب می‌دهد: اگر به من نقش را بدهند و نتوانم ایفا کنم حق دارند این را بگویند. با کسی رودربایستی ندارم. هیچ بازیگری را نمی‌شناسم که به اندازه من فیلم نگاه کند، کتاب و روزنامه و مجله مطالعه کند و ... دیگر به عنوان یک بازیگر باید چه کار کنم؟ در اصل می‌رسیم به جایی که چقدر جا می‌ماند تا بتوانم خودی نشان دهم.

عبدلی ادامه می‌دهد: سینمای ما تشکیل شده از 4 تا بازیگر، در اصل سینما نداریم. من چند سال است به‌طور مداوم در رسانه‌ها و به دوستان و همکاران عرض کرده‌ام که سینمای ما تعطیل است؛ سینمایی که 50 تا فیلم دارد و 45 فیلم آن هجو و طنز است و یک بازیگر که نقش 40 تای آن را بازی می‌کند.

وی تصریح می‌کند: دوستان بازیگر ما اصلا قدرت ریسک ندارند. کلیت نقش‌ها همه شبیه هم است و بازیگر بخش اعظمی از کاراکتر را با خودش می‌آورد. اگر هملت را 10 نفر بازی کنند 10 جور هملت به وجود می‌آید. ما نقشی را از فیلتر خودمان عبور می‌دهیم و به نسبت دانش، آگاهی و امکانات بدنی و شعورمان نقش پرورش پیدا می‌کند؛ 50 درصد نقش و 50 درصد منم. پس من هستم که تعدادی از داده‌‌ها را با خود می‌آورم.

فرحناز اصغری 10 سال دوره‌های آموزشی بازیگری را دیده و چند سالی در کنار استاد کیمیایی توانسته آموزش‌های لازم بازیگری را تجربه کند و از سال 82 وارد عرصه تلویزیونی شود. او همچنین کارهایی چون حلقه سبز (ابراهیم حاتمی‌کیا)‌، متهم گریخت (رضا عطاران)‌، خط شکن (مسعود تکاور)‌ و روز رفتن (زنده‌یاد اعلامی)‌ را در پرونده کاری خود دارد. این بار نیز در تله‌فیلم مسیر آسمان علی عطشانی ایفاگر نقش الهام (همسر کامبیز)‌ است. در فرصتی که بین برداشت‌ها دست می‌دهد با فرحناز اصغری، بازیگر نقش الهام همکلام می‌شوم. وی درخصوص داستان این تله‌فیلم می‌گوید: «الهام، دختری 7 ساله و مریض دارد که برای سلامت دخترش تصمیم می‌گیرد همراه کامبیز (شوهرش)‌ به سفر خانه خدا بروند، اما در این سفر دچار اتفاقاتی می‌شوند و ...»

وی درخصوص همکاری‌اش با علی عطشانی ادامه می‌دهد: عطشانی، کارگردان بسیار توانا و لایقی است و من از این بابت خوشحالم که توانستم در کنار وی یک تجربه متفاوت و خوبی کسب کنم.»

عوامل گروه تله‌فیلم مسیر آسمان، کارگردان: علی عطشانی، تهیه‌کننده: سیدمحسن طباطبایی‌پور، نویسنده: امیرعلی محسنین، دستیار اول و برنامه‌ریز: سیامک نوری، مدیر تولید: حسین باقریان، تدوین: شاهین یارمحمدی، مدیر تصویربرداری: امیرعلی ویسی، مدیر صدابرداری: هادی ساعد محکم، طراح چهره‌پردازی: علی حامدی، طراح صحنه و لباس: جاوید جاویدنیا، صداگذار: شهنام یارمحمدی، عکاس: مبعث فدایی.

بازیگران: امیرحسین مدرس، خاطره حاتمی، شهرام عبدلی، مهران رجبی، مجید شهریاری، فرحناز اصغری، مرجان سپهری، فرحناز منافی‌ظاهر، فاطمه طاهری، حشمت آرمیده و ....