شگردی تازه
جوان 30 سالهای به نام مهدی که بتازگی به اتهام دستبرد به حسابهای بانکی توسط پلیس آگاهی تهران دستگیر شده است، درباره شگرد تازه خود در این سرقتها میگوید: «اول دستگاه خودپرداز را دستکاری میکردم تا کارت مشتری در آن گیر کند، سپس منتظر میماندم تا فردی برای برداشت پول به آنجا مراجعه کند. در این هنگام پشتسر او میایستادم و طوری وانمود میکردم که من هم مشتری هستم. با این ترفند شماره رمز کارت طعمهام را به دست میآوردم. بعد کارت مشتری در دستگاه گیر میکرد و من او را راهنمایی میکردم برای پس گرفتن کارت داخل شعبه برود، اما همین که او از دستگاه دور میشد خودم کارت را برمیداشتم و فرار میکردم و همان روز از دستگاهی دیگر پولها را برمیداشتم.
یکی از اقدامات پیشگیرانهای که میتواند نقشه چنین مجرمانی را خنثی کند، دقت بیشتر هنگام کار با دستگاههای خودپرداز است. پلیس در این خصوص به شهروندان هشدار میدهد موقع کار با این دستگاهها مراقب باشید دیگران متوجه رمزکارت شما نشوند.
زنی 30 ساله که قبلا در دام سارقی دیگر، اما با شگردی یکسان گرفتار شده و در کلانتری تجریش تشکیل پرونده داده بود، توضیح میدهد: «وقتی کارتم در دستگاه گیر کرد 3 مرد که پشت سرم در نوبت ایستاده بودند، به من گفتند باید به داخل شعبه مراجعه کنم اما وقتی همراه متصدی از بانک خارج شدم، دیدم یکی از آن 3 مرد، محل را ترک کرده و 2 نفر از آنها در حال گرفتن پول هستند و از کارت من هم خبری نبود. برای همین نگران شدم و با کنترل کردن حسابم فهمیدم پولهایم برداشت شده است. بعد از آن ماجرا فهمیدم سارق در دستگاه چسب ریخته و باعث شده بود کارت من در آن گیر کند.
سوءاستفاده از ناآگاهی
افراد مسن و کمسوادی که با طرز کار دستگاههای خودپرداز آشنا نیستند، بهترین طعمه برای سارقان محسوب میشوند. پلیس مشهد بتازگی گزارشهایی مبنی بر سرقت از حساب مشتریان عابربانکها دریافت کرد و به تحقیق در این باره پرداخت. بررسیهای صورت گرفته گویای آن بود که مرد جوانی با مراجعه به بانکها و موسسات مالی و اعتباری، افراد بازنشسته و پیرزنان و پیرمردانی را که میخواستند از حسابشان پول برداشت کنند، شناسایی و از آنان سرقت میکرد. این متهم پس از آن که دستگیر شد در اعترافاتش گفت: «به بهانه کمک به کسانی که بلد نبودند با دستگاه خودپرداز کار کنند به آنها نزدیک میشدم و پس از گرفتن کارت و شماره رمز آنها بسرعت پا به فرار میگذاشتم و در نزدیکترین بانک مبلغی از حساب برداشت میکردم.»
این شگرد همان روشی است که پیش از این یک متهم دیگر در رشت به آن متوسل شده بود، البته آن متهم به جای فرار، کارت طعمههایش را میگرفت و در حالی که وانمود میکرد در حال برداشت وجه درخواستی آنان است پول موجود در حساب این افراد را به حساب خودش منتقل میکرد.
سرهنگ احد کریمی، فرمانده انتظامی مشهد میگوید: «شهروندان هنگام مراجعه به بانک یا استفاده از دستگاه خودپرداز، احتیاط بیشتری کنند و در صورتی که کار با دستگاههای خودپرداز را بلد نیستند از فرزندان یا افراد آشنا و مورد اعتماد کمک بگیرند و به غریبهها اعتماد نکنند.»
دستبرد اینترنتی
سرهنگ بهگذر، رئیس پلیس آگاهی استان همدان یکی دیگر از پروندههایی را که مربوط به سرقت از حسابهای بانکی شهروندان است، اینطور شرح میدهد: «شکایتهایی به پلیس آگاهی رسید مبنی بر این که مالباختگان وقتی برای گرفتن پول از دستگاه خودپرداز به شعب رفته بودند، مردی از آنها اجازه گرفت تا با استفاده از کارت آنها عملیات بانکی انجام بدهد. آن مرد مبلغی پول به شاکیان داده و سپس معادل همان مبلغ را از کارت آنها برداشت و به حساب شخص دیگری واریز کرده بود، اما این اشخاص مدتی بعد از این ماجرا متوجه شده بودند بقیه موجودیشان به سرقت رفته است. کارآگاهان با بررسی این موضوع دریافتند متهم با این شگرد اطلاعات حساب طعمههای خود را به دست میآورد و سپس با آن اطلاعات خرید اینترنتی انجام میدهد. در تحقیقات صورت گرفته، IP و ایمیل یکی از متهمان از طریق شرکتی که از آن خرید کرده بود، شناسایی شد و مدیر شرکت موردنظر نشانی متهم را در اختیار کارآگاهان قرار داد. به این ترتیب مرد کلاهبردار به دام افتاد و همدستش را نیز معرفی کرد.»
در این مورد سارقان از شگرد پیچیدهتری برای سرقت استفاده کرده بودند. این 2 متهم جوانهای 21 ساله و دانشجویان رشته رایانه هستند که یکی از آنها درباره شگردش میگوید: «با همدستی یکی از دوستانم پس از گرفتن کارت مالباختگان و جلب اعتماد آنان در مرحله اول شماره 16 رقمی کارت را روی گوشی همراه خودمان ذخیره میکردیم و بعد از صاحب کارت رمز اینترنتی حسابش را میپرسیدیم و اگر این رمز فعال نبود آن را فعال میکردیم و به خاطر میسپردیم و در فرصتی مناسب با مراجعه به کافینت اقدام به خرید اینترنتی کارت شارژ تلفن همراه میکردیم و آنها را به دکههای داخل شهر میفروختیم.»
بانک مرکزی برای این که چنین وقایعی رخ ندهد به دارندگان کارت بانکها هشدار داده است از ارائه اطلاعات محرمانه مربوط به کارت بانک خود پرهیز کنند، چون مسوولیت سوءاستفاده احتمالی از اطلاعات حساب و وقوع کلاهبرداری بهعهده دارنده کارت خواهد بود.
سرقت عجیب
یکی از عجیبترین شگردهایی که تاکنون برای دستبرد به عابر بانکها استفاده شده، تلاش سارقان برای تخریب دستگاهها و خالی کردن صندوق آنهاست. سرهنگ سعید لیراوی، معاون مبارزه با جرایم جنایی پلیس آگاهی تهران در این باره توضیح میدهد: «2 متهم این پرونده برای این که بتوانند از مخزن پول عابربانکها سرقت کنند، 3 دستگاه خودپرداز را به آتش کشیدند اما در هر 3 مورد در رسیدن به هدف خود ناکام بودند. کارآگاهان وقتی با 3 ماجرای مشابه مواجه شدند و اطمینان حاصل کردند حریقها عمدی است به تحقیق در این خصوص پرداختند و از طریق دوربین مداربسته بانکها تصاویر متهمان را به دست آوردند، ولی این تصویرها کیفیت نداشت. به همین خاطر به چهرهنگاری از آنها پرداختند و فهمیدند یکی از متهمان مردی سابقهدار است که پس از دستگیری این مرد، همدستش نیز به دام افتاد و هر دو به جرمشان اقرار کردند.»
یکی از متهمان این پرونده که مردی 30 ساله است، توضیح میدهد: «فکر میکردم با آتش زدن و تخریب قسمتهایی از عابربانکها، در برنامه رایانهای آنها اخلال ایجاد میشود و میتوانم پولهای دستگاه را بردارم.
من از طریق دوستانم شنیده بودم به کارمندان و حقوقبگیران دولت، کارتهای هدیه داده شده است و با توجه به این که این کارتها فقط برای یک بار شارژ و بعد بلااستفاده میشود، مطمئن بودم میتوانم تعدادی از کارتهای باطل شده را در اطراف دستگاههای عابربانک پیدا کنم. اتفاقا در این کار هم موفق شدم.
بعد تصمیم گرفتم شانسم را روی کارتهای هدیه امتحان کنم و ببینم که آیا داخل آنها پولی باقیمانده است یا خیر که در هیچکدام حتی یک هزار تومانی هم نبود.
برای همین تصمیم گرفتم با تخریب عابربانکها، در برنامه آنها مشکل ایجاد کنم و پس از این مرحله بار دیگر با استفاده از کارتهای هدیه، شانس خود را امتحان کنم که این بار هم موفق به برداشت هیچ پولی نشدم.»
به هر حال بعضی از سارقان نیز دست به چنین تلاشهای مذبوحانهای میزنند که به غیر از آسیب رساندن به اموال عمومی حاصل دیگری ندارد.
روشهای مختلفی برای سرقت از حسابهای بانکی بویژه حسابهای الکترونیک وجود دارد و گاهی از گوشهای از جهان خبر میرسد، تبهکاران شگردی تازه را ابداع کردهاند. حمید کشاورز، متخصص شبکههای رایانهای میگوید: «یکی از روشهای سرقت هک کردن است. در این شیوه هکرها به صورت ماتریس کدنویسی میکنند و بعد رمزهای عبور را امتحان میکنند تا این که بالاخره یکی از این پسوردها درست از آب درمیآید و آنها میتوانند به هدفشان برسند. ایمنی شبکهها و سایتها یکی از دغدغههای جهانی است، هکرها در واقع تبهکاران ماهری هستند که از دانش خود در راه منفی استفاده میکنند.»
یکی دیگر از روشهای سرقت استفاده از خطاهای دستگاههای خودپرداز است و تاکنون مواردی به بانکها گزارش شده که برای جلوگیری از شیوع آن جزئیات این دزدیها تاکنون اعلام نشده است. به هر حال در شرایطی که مجرمان همیشه در کمین هستند، این وظیفه شهروندان است که در حفظ اطلاعات بانکی خود بیش از پیش بکوشند.
داوود ابوالحسنی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم