فرود چتربازان روس و فرار هزاران ازبک

اتباع ازبک در شهر جنوبی اوش قرقیزستان گفتند که دارودسته‌های اوباش در حال انجام یک "نسل کشی"، به آتش کشیدن خانه‌ها و تیراندازی به ساکنان هنگام فرار هستند.

براساس گزارش خبرگزاری رویترز، شاهدان گفتند که اجساد کشته شدگان را در خیابان‌ها مشاهده کرده‌اند.

دل مراد ایشانف، یکی از فعالان حقوق بشر ازبک تبار از شهر اوش در تماس تلفنی به خبرگزاری رویترز گفت: خدا به ما کمک کند! آنها ازبک‌ها را همانند حیوان می‌کشند. تقریبا تمام شهر در آتش می‌سوزد.

فعالان حقوق بشر گفتند: مقام‌ها در متوقف کردن خشونت ناتوان هستند و هرازگاهی وارد عمل می‌شوند.

آلیشر سابیرف، یکی از نمایندگان سابق پارلمان و یک حافظ صلح داوطلب در اوش گفت: ساکنان با ما تماس می‌گیرند و می‌گویند که سربازان به آنها تیراندازی می‌کنند. دستوری برای تیراندازی به سمت غارتگران وجود دارد ولی آنها به غارتگران شلیک نمی‌کنند.

ماکسیتف از گروه حقوق بشر شهروندان علیه فساد گفت: این نسل کشی است.

ازسرگیری اغتشاشات در قرقیزستان باعث نگرانی روسیه، آمریکا و چین شده است. آمریکا یک پایگاه هوایی بنام ماناس در شمال قرقیزستان (300 کیلومتری اوش) دارد که از آن برای تامین مایحتاج نیروهایش در افغانستان استفاده می‌کند.

اما یک سخنگوی کرملین گفت: روز یکشنبه چندین یگان از چتربازان روسیه برای حفاظت از پرسنل و خانواده‌هایشان در پایگاه هوایی "کانت" در شمال قرقیزستان وارد این کشور شدند.

یک سخنگوی وزارت دفاع روسیه گفت، 150 چترباز مسلح به قرقیزستان اعزام شده‌اند. این در حالی است که خبرگزاری ایتارتاس به نقل از منابع ارتش روسیه تعداد چتربازان اعزامی را دست کم 300 تن اعلام کرد.

اما شاه محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان گفت که معتقد است 15 تبعه پاکستانی در شهر اوش به گروگان گرفته شده‌اند و یک تن کشته شده است.

دولت قرقیزستان اعلام کرد که در حال بررسی این گزارش‌هاست.

دفتر دبیرکل سازمان ملل طی بیانیه‌ای اعلام کرد که بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل گفت که از میزان درگیری‌ها در قرقیزستان نگران است و یک فرستاده ویژه را به بیشکک اعزام کرده است.

صلیب سرخ اعلام کرد که اوضاع انسانی در جنوب قرقیزستان در حال بحرانی شدن است.

این نهاد در بیانیه‌ای گفت: ما در حال دریافت گزارش‌هایی مبنی بر وحشی گری شدید و وجود قصد و نیت کشتار هستیم.

رزا آتونبایوا، رئیس دولت موقت قرقیزستان که دولتش کنترل محدودی روی جنوب کشور دارد، حامیان قربان بیک باقی یف را عامل درگیری‌های قومی معرفی کرده است.

اما باقی یف که در بلاروس در تبعید بسر می‌برد، با صدور بیانیه‌ای اتهامات مبنی بر دست داشتن در درگیری‌ها را "دروغ‌گویی بی‌شرمانه" خواند.

فرید نیازف،‌ سخنگوی دولت قرقیزستان گفت: اوضاع در جلال آباد که به مرکز نیروهای برهم زننده ثبات تبدیل شده رو به وخامت است.

سلطان ماباتف، سخنگوی وزارت وقایع غیرمترقبه گفت: افراد مسلح به سمت آتش نشان‌هایی که در تلاش برای رسیدن به دانشگاه ازبکستانی "دوستی مردم" بوده‌اند، تیراندازی کرده و یک راننده را زخمی کرده‌اند.

وزارت بهداشت و درمان قرقیزستان گفت: تاکنون 113 تن (92 تن در اوش و 21 تن در جلال‌آباد) کشته و 1405 تن زخمی شده‌اند.

وزارت کشور قرقیزستان نیز اعلام کرد که دست کم پنج افسر پلیس میان کشته شدگان هستند.

آتونبایوا از روسیه خواستار اعزام نیرو به قرقیزستان شده است.

این درخواست روز یکشنبه توسط اسماعیل ایزاکف، وزیر دفاع موقت قرقیزستان تکرار شد و وی گفت که نیروهای ویژه روسیه سریعا می‌توانند به این درگیری‌ها پایان دهند.

روسیه اعلام کرده که تنها حافظان صلح را به قرقیزستان اعزام خواهد کرد ولی این وضعیت را امروز در قالب یک گروه امنیتی جمهوری‌های شوروی سابق موسوم به سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) که تحت رهبری مسکو است، بررسی خواهد کرد.

کرملین اعلام کرد، دیمیتری مدودف، رئیس جمهور روسیه روز یکشنبه برای مذاکره درباره‌ی خشونت‌های قرقیزستان با آتونبایوا تماس گرفت.

سفارت آمریکا در قرقیزستان نیز در بیانیه‌ای گفت که در حال گفت‌وگو با دولت موقت قرقیزستان درباره تامین کمک‌های بشر دوستانه است و خواستار احیای فوری نظم در این کشور شد.

در همین حال گزارش‌ها حاکی از اینست که هزاران زن و کودک از مرز عبور کرده و به ازبکستان رفته‌اند.

جولپونبیک توروزبکف، معاون فرمانده سرویس مرزی قرقیزستان گفت: مقام‌های ازبکستان مرز را بسته‌اند.

خبرگزاری نووستی روسیه به نقل از یک مقام ناشناس در وزارت وقایع غیرمترقبه ازبکستان گزارش داد که 75 هزار پناهنده احتمالا از مرز عبور کرده‌اند.

اما یک مقام صلیب سرخ در ازبکستان گفت که این رقم بسیار کمتر است ولی احتمالا این تعداد به هزاران تن می‌رسد.

ایسنا