آیا دولت ائتلافی انگلیس پایدار می‌ماند؟

نیک کلگ، رهبرحزب لیبرال دموکرات در اولین کنفرانس مطبوعاتی خود با جیمزکامرون، نخست‌وزیر جدید انگلستان گفت این دولت ائتلافی سال‌های زیادی استمرار پیدا خواهد کرد.

اگر چنانچه اختلاف خاصی در این کابینه ائتلافی روی ندهد این دولت تا 5 سال دیگر نیز قدرت را در اختیار خواهد داشت بدین معنا که تا ماه می ‌سال 2015 انتخابات پارلمانی در انگلستان برگزار نخواهد شد.

بسیاری از ناظران سیاسی از امتیازاتی که لیبرال دموکرات‌ها از حزب محافظه کار دریافت کرده‌اند شگفت‌زده شده‌اند. در این میان محافظه‌کاران با رویای لیبرال دموکرات‌ها مبنی بربرگزاری همه‌پرسی در مورد نظام انتخاباتی انگلستان موافقت کردند. لیبرال‌ها خواستار تعیین تعداد نمایندگان به نسبت جمعیت هر منطقه هستند، در حالی که هم‌اکنون کاندیدای پیروز تمام آرای ناحیه انتخاباتی را از آن خود می‌کند. حزب لیبرال دموکرات در انتخابات سراسری 23 درصد آرای سراسری را به‌دست آورد اما تنها توانست 9 درصد کرسی‌های پارلمان را در اختیارخود بگیرد.

سایر امتیازات شامل طرح‌هایی مبنی برانتخاب اعضای مجلس اعیان برمبنای نظام تعیین تعداد نمایندگان نسبت به جمعیت هر منطقه و همچنین اتخاذ تدابیر و سیاست‌هایی مبنی برافزایش سطح مالیات بردرآمدها تا سقف 10 هزارپوند است.

همچنین به نظر می‌رسد تعداد قابل توجهی از اعضای حزب لیبرال دموکرات در کابینه ائتلافی جدید بتوانند سمت‌های مهمی را در اختیار خود بگیرند. کلگ به عنوان معاون نخست‌وزیر معرفی شده است در حالی که نظارت براصلاح نظام بانکی به وینس کیبل محول شد. وینس کیبل یک اقتصاددان است و بخش اعظمی از شهرت خود را مدیون پیش‌بینی‌های صحیح در مورد بحران جهانی اقتصاد می‌داند.

در عین حال به نظرمی‌رسد محافظه‌کاران توانسته‌اند لیبرال‌ها را نسبت به ضرورت کاهش هزینه‌های دولتی در کوتاه مدت متقاعد کنند. همچنین توافقاتی نیز در زمینه محدود کردن مهاجرت از دولت‌های غیرعضو اتحادیه اروپا به انگلستان، اصلاح ساختار رفاهی و نظام آموزشی نیز صورت گرفته است.

توافقات به‌دست آمده میان حزب لیبرال دموکرات و حزب محافظه کار باعث شد کسانی که درصدد به‌دست آوردن اطلاعاتی در مورد دولت‌های ائتلافی انگلستان بودند به ناچار به کتاب‌های تاریخی روی آورند. ائتلاف‌های تشکیل شده در پارلمان انگلستان بسیار محدود بوده و تنها در 2 جنگ جهانی حکومت‌های ائتلافی در این کشور شکل گرفته است.

در دوران صلح نیز دولت‌های ائتلافی تنها به خاطر وجود اختلافات درون حزبی به‌وجود آمده‌اند. به عنوان مثال در سال‌های 1918 تا 1922 در دوران لوید جورج ـ آخرین نخست‌وزیر لیبرال ـ ما شاهد شکل‌گیری یک دولت ائتلافی بودیم. لوید جورج پس از بروز اختلاف درون حزب خود توانست با حمایت محافظه‌کاران به حکومت خود ادامه دهد.

بنا به گفته اندرو رابرتز یکی از مورخان مشهور، محافظه‌کاران آن ائتلاف شباهت بسیار زیادی به دولت ائتلاف کنونی دارد. همچنین دولت ائتلافی کنونی تا حدودی نیز شبیه به دولت ملی دهه 1930 و دوره رکود عظیم اقتصادی است. تمام احزاب حاضر در پارلمان آن دوره در کابینه دولت ملی دارای نمایندگانی بودند.

رابرتز در این باره می‌گوید باید از تجربیات دولت‌های ائتلافی گذشته درس آموخت. نکته اول این‌که چنین ائتلاف‌هایی تنها در زمان بروز بحران دارای تاثیرگذاری و کارآمدی هستند و هم‌اکنون نیز ما با بحران کسری عظیم بودجه مواجه هستیم. اما پس از انجام اقدامات مناسب و فروکش کردن بحران، این نوع ائتلاف‌ها نیز فرو می‌پاشد. رابرتز در ادامه می‌افزاید بنیامین دیزرائیلی نخست‌وزیر محافظه‌کار انگلستان در قرن نوزدهم معتقد بود انگلستان هیچ علاقه‌ای به دولت‌های ائتلافی ندارد. وی می‌گوید به نظر من نظام حاکم در پارلمان انگلستان مناسب و جوابگوی دولت‌های ائتلافی نیست. اما در زمان بروز بحران همانند بحران مالی کنونی دولت ائتلافی بهترین گزینه ممکن است.

این استاد دانشگاه در ادامه می‌ا‌‌فزاید دولت ائتلافی کنونی باید از سرنوشت دولت ائتلافی بین سال‌های 1918 تا 1922 تجربه کسب کند. درآن زمان نیزاختلافات فراوانی میان رهبران احزاب و اعضای رده پایین حزب وجود داشت. دولت لوید جورج نیز در نهایت به دلیل نارضایتی درون حزب محافظه کار سقوط کرد.

البته چنین ائتلافی به نوعی یادآور روزهای ابتدایی آغاز دوران ریاست جمهوری باراک اوباما بود. وی به عنوان اولین رئیس جمهور آفریقایی تبار ایالات متحده با وعده تغییر بر سر کار آمد. اوباما نیز در آن زمان امید فراوانی به حمایت‌های حزب جمهوریخواه داشت. اما تیم کنونی دولت اوباما در بسیاری از موضوعات از جمله آموزش و اصلاحات مالی با مخالفت‌های گسترده حزب جمهوریخواه مواجه می‌شود. کلگ و کامرون از این فرصت برخوردارند تا به تمام کارشناسان و صاحب‌نظران نشان دهند یک دولت ائتلافی متشکل از دوحزب نیز می‌تواند مشکلات پیش روی این کشور را حل و فصل کند.

البته وجود بحران مالی نیز می‌تواند وحدت و همگرایی موجود در کابینه فعلی را تقویت کند. آخرین باری که انگلیسی‌ها با یکدیگر متحد شدند در دوران جنگ جهانی دوم بود که این کشور با تهدید هیتلر مواجه شد.

اما سوال اصلی اینجاست که آیا بحران کنونی می‌تواند موجب ایجاد وحدت میان انگلیسی‌ها شود و آنها اختلافات خود بر سر موضوعات مختلف را به فراموشی بسپارند؟ یکی از دلایلی نیز که هیچ یک از احزاب نتوانستند در انتخابات اخیر اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست بیاورند، بحران مالی این کشور و بدهی عظیم آن بود. برخلاف ایالات متحده هر3?حزب عمده انگلستان از کاهش کسری بودجه ظرف 5?سال آینده حمایت می‌کنند.

از دیگر توافقات به‌دست آمده حفظ تعداد موشک‌های اتمی تریدنت این کشور است. البته اختلافات دیگری نیز می‌تواند این ائتلاف را با شکست مواجه کند. از جمله اختلاف نظر در مورد کاهش هزینه‌های مسائل بهداشتی، رفاهی و آموزش و همچنین اختلاف درون حزبی نیز می‌تواند این ائتلاف را به شکست بکشاند.