حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
خاتمی: دانشجویان را باید بشناسیم و حرمت آنها را نگاهداریم
رئیس جمهوری کشورمان همزمان با روز دانشجو در گفتگو با ایسنا گفت : باید دانشگاه را درک کرد ، دانشجو را شناخت و حرمت او را نگاه داشت . سید محمد خاتمی با اشاره به این که شور ، شعور ، احساس مسوولیت ، تحول خواهی ، نوآوری و البته شتاب زدگی در متن حرکتهای دانشجویی
وی در مورد رویداد 18 تیر 1378 اظهار کرد: آنچه در این روز با دانشجو و دانشگاه شد جفا بود و من آنچه را که به دانشگاه مربوط است از بعضی رفتارهای شورشگرانه و اقدامات تخریبی که نوعا در بیرون دانشگاه بود جدا می کنم .
وی گفت : برخورد نسنجیده ، جاهلانه یا مغرضانه با دانشگاه ، سبب خواهد شد که دست کم بخشهایی از دانشگاه هم از مسیر منطقی و منصفانه خود خارج شود و از یک سو به سختگیری های بیشتر نسبت به دانشگاه بیانجامد و از سوی دیگر باز هم حرکتهای تند و ریزشها و دوری از مرکزها در دانشگاه ها بیشتر شود و این تسلسل خسارت های بزرگی را به بار می آورد.
وی افزود: البته منظور من این نیست که هر چه هر دانشجویی می گوید درست است؛ مگر هر چه بخشهای دیگر می کنند و می گویند درست است؛ آنچه مهم است ایجاد زمینه های تعامل منطقی است که موجب اصلاح می شود.
وی با تاکید به این که نباید از نظر دور بداریم که در جوامعی نظیر جامعه ما که هنوز تا شکل گیری و مقبولیت نهادها و تشکلهای مدنی که لازمه گریزناپذیر یک جامعه مردم سالار است فاصله داریم گفت : تاثیرپذیری دانشگاه هایمان از نیروها و حرکتهای بیرون دانشگاه را نباید انکار کرد و مراد من از جریان های بیرون صرفا تشکلها و گروهها و باندهای سیاسی نیست بلکه ارگانهای رسمی و حکومتی هم می کوشند از استعداد و مقبولیت دانشگاه و دانشجو به نفع خود استفاده کنند و همین امر هم به دانشگاه لطمه می زند.
وی تاکید کرد: علاوه بر این مدیریت دانشگاه های ما هم با مشکل مواجه است و حرمت ، قدرت و اختیار لازم و طبیعی برای مدیران دانشگاه های ما وجود ندارد. توقعات فراوانی داریم ، ولی اختیارات مدیر محدود است و محصور در جریان ها و نهادهایی است که خودمختار یا شبه خودمختار عمل می کنند.
وی گفت : دولت کوشیده است و می کوشد تا مدیریت دانشگاه ها را بیشتر به حساب بیاورد ، ولی شکستن این سد دیوان سالاری و تامین نیازهای واقعی مادی و معنوی دانشگاه ها در حد مطلوب نیست .
وی اظهار کرد: باید بپذیریم که پیشرفت علمی ، فنی و مدیریتی کشور متکی بر وجود دانشگاه های علم پرور ، اندیشه ساز و مبتکر است و هیچ چیز نباید به این هدف والا لطمه بزند.
خاتمی با تاکید به این که دانشگاه غیرسیاسی یا دانشگاه مرده است و در عین حال دانشگاهی که از اهداف علمی و تحقیقی خود هم دور بماند دیگر دانشگاه نیست ، افزود: دانشگاه هم باید زمینه ساز رشد و پرورش مردم سالاری باشد و هم کانون علم و تحقیق و بالاخره دارای اهتمام به هویت ملی و فرهنگی و دینی و مدافع استقلال و عزت و پیشرفت کشور.
وی دستگاه اطلاعاتی کشور را قوی ترین ، منطقی ترین ، موفق ترین و منزه ترین دستگاه امنیتی دانست که امنیت را بسیار عمیق می بیند و از سطحی نگری دور است .
خاتمی افزود: امروزه دستگاه امنیتی ما ، بحق چشم و چراغ جامعه ، نظام و مدیریت کشور است و در عین قاطعیت ، به هیچ وجه عامل کور سرکوب نیست بلکه اگر هم اقدامی بکند درصدد معالجه است.
پاسخگو هم هست ، پشتوانه فکری و تجربی بسیار ارزنده ای هم دارد و در عرصه داخلی و خارجی موفقیت های بزرگی داشته است .
البته وزارت مظلوم ترین دستگاه نیز هست چون از وجود دستگاه ها و فعالیت های موازی رنج می برد.
رئیس جمهوری در مورد مفاسد اقتصادی نیز گفت : در این مدت سعی کرده ایم از هیاهوهایی که معمولا به منظور بهره برداری های سیاسی و باندی از قضیه می شود پرهیز کنیم .
میان سه قوه نیز تفاهم قابل قبولی ایجاد شده است و ستاد هم کارهای خوبی هم به لحاظ مبنایی و هم اجرایی کرده است . لوایحی نیز تقدیم مجلس شده است و یا مقررات مناسب و سازوکارهای لازم هم طراحی و اجرا شده است و هر مسوولی در حیطه خود وظیفه نظارت و اقدام پیدا کرده است .
در عین حال بخصوص وزارت اطلاعات بی هیاهو کارهای بسیار ارزنده ای کرده و می کند و با هماهنگی قوه محترم قضاییه امور پیگیری می شود.
پرونده های مختلفی که تهیه شده است برای بررسی قضایی به دادگاه رفته و پرونده های دیگری هم در دست اجراست البته خود قوه قضاییه هم پیگیری های ویژه خود را دارد.
وی افزود: باید این احساس را تقویت کنیم که نظام متکی به مردم است این کشور تعلق به مردم دارد و حس ملی و وابستگی به میهن و کشور و نظام را با حرمت نهادن به مردم ، برآوردن مطالبات واقعی آنان و نشان دادن خدمتگزاری تقویت کرد.
خاتمی گفت : وقتی شعار جامعه مدنی و ایران برای ایرانیان مطرح شد دقیقا براساس نیاز زمان ونیز آرمان درستی بود که در پس آن نهفته بود.
شاید ما در عملی کردن آن کوتاهی داشته ایم ، ولی موانع ذهنی و عینی و تاریخی فراوان هم پیش روی تحقق این شعارها وجود داشته و دارد.
به هر حال مطمئنا آنچه شده است متناسب با نیاز و نیز شایستگی های ملت ایران نیست ، ولی حرکتهای انجام شده نیز کم و کوچک نبوده است .
وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر چگونگی تامین آزادی در کشور اظهار کرد: در یکصد سال اخیر خواست عمومی و جدی مردم ، استقلال ، آزادی و پیشرفت بوده است و در لحظه اخیر تاریخ ، مردم ما این همه را در انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام یافتند و به آن دل دادند ، چرا که در این انقلاب هویت تاریخی مردم با خواست تاریخی آنان همسو می شد و انتظار داشته و دارند که در ضمن جمهوری اسلامی این خواست تاریخی تامین شود.
متاسفانه هم در زمینه استقلال و هم آزادی سوؤ تفاهمات مهمی (دست کم در میان نخبگان) وجود دارد که خود ناشی از یک بیماری تاریخی ، یعنی آشفته فکری در دو قرن اخیر است .
رئیس جمهوری در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر این که آیا همچنان اصلاحات موردنظر خود را در چارچوب قانون اساسی دنبال می کنید ، گفت : من یک مسلمانم و طبق اعتقاد قلبی خود نمی توانم جز به اصلاحاتی که در چارچوب اسلام (اسلام سازگار با آزادی ، خردمندی و حق و حرمت انسان ) و برای استقرار اسلام مترقی بیندیشم همه دعوای ما این است که چگونه می توان از اسلام پاسداری کرد.
خاتمی افزود: اصلاحات موردنظر ما یعنی اصلاحاتی که ضمن وفاداری به انقلاب ، اسلام و ارزشهای دینی و اخلاقی می خواهد پس از قرنها سلطه دیکتاتوری به نام دین و وابستگی به نام پیشرفت جامعه دموکراتیک و پیشرو داشته باشد.
به همین دلیل هم با توجه به ذهنیت و تجربه تاریخی تکیه بیشتر بر محتوای مردم سالارانه قانون اساسی در اصلاحات از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
وی گفت : قانون اساسی وحی منزل نیست و حتی تغییر آن در خود قانون اساسی نیز پیش بینی شده است ، ولی در این مرحله باید به ظرفیتهای فراوان و احیانا معطل مانده قانون تکیه کرد و بر اصلاحات در مقابل شیوه ها و روشهایی که مخالف با روح قانون اساسی است ، بخصوص آنجا که به حق و حاکمیت مردم مربوط می شود ، پافشاری کرد.
وی تاکید کرد: اصلاحات در متن نظام و در چارچوب قانون اساسی را راه درست می دانم ، و هر راه دیگری را منتهی به بن بست بسیار وحشتناک بحساب می آورم ، چه نفی اصلاحات و چه ادعای اصلاحات بیرون از نظام .
وی گفت : معتقدم مردم ما هم به اصل نظام دلبسته اند و برای آن فداکاری فراوانی کرده اند و وجدان عمومی هم میان اصل نظام و روشها و شیوه ها تفاوت قایل است و در عمق وجدان جامعه ما طرفداری از اصلاحات در درون نظام نهفته است .
رئیس جمهوری در پایان در مورد لوایح دوگانه نیز اظهار کرد: درباره لوایح زیاد صحبت کرده ام و انتظار داشتم خیلی زودتر به تصویب نهایی برسد که متاسفانه چنین نشد نظر من روشن است .
معتقدم رئیس جمهوری نفر دوم نظام است و به صراحت مسوول اجرای قانون اساسی است و فقط این مسوولیت برای رئیس جمهوری تعیین شده است و الا در حیطه وظایف خود هر دستگاهی موظف به اجرای قانون اساسی است.
فلسفه کار هم کاملا معلوم است ، نظر شورای محترم نگهبان هم قبلا در تایید این مطلب بطور صریح بیان شده است ولی به هر حال با مشکل روبه رو شد.
هنوز هم امیدواری هست ، بخصوص در نشستی که چندی پیش با اعضای محترم شورای نگهبان داشتیم ، امیدواری به حل مساله بیشتر شد.
طبیعی است اگر لایحه اختیارات تصویب نشود ، به نظر من دیگر رئیس جمهوری آن نیست که قانون اساسی معین کرده است و مردم هم باید بدانند که به چه رئیس جمهوری رای می دهند و چه توقعی از آن دارند.
گفت و گو
