در آستانه برگزاری یازدهمین دوره جشنواره بینالمللی رادیو، با علیرضا معینی، گوینده، نویسنده و سردبیر رادیو فرهنگ که چندین دوره به عنوان گوینده برتر، تندیس ویژه جشنواره را دریافت کرده، گفتگویی ترتیب دادهایم که میخوانید:
شما چه دورههایی به عنوان گوینده برتر جشنواره رادیو شناخته شدهاید؟
در دورههای اول، دوم، سوم و دوره دهم جشنواره به عنوان گوینده، نویسنده و سردبیر برتر انتخاب شدم. چند دوره هم به عنوان داور بودم، مثل همین دوره یازدهم که آثار شهرستانها را داوری کردم.
آیا داوری آثار جشنواره در دورههای اول نسبت به دورههای آخر، تفاوتهایی از نظر کیفی داشته است؟
برنامهسازی سلیقهای است. محتوا، ساختار و تجهیزات و متن کمک میکند که یک برنامهساز بنا به سلیقه خود از این عوامل، یک برنامه مناسب تولید کند. هر برنامهسازی که چیدمان زیباتری به امکانات برنامهسازی بدهد، باسلیقهتر است و آدم باسلیقه هم باید بیاید آثار باسلیقه را داوری کند، پس نتیجه میگیریم داوری هم کاری سلیقهای است.
یک داور خارجی چطور میتواند آثار ایرانی را قضاوت کند یا بالعکس؟
یک برنامه رادیویی که فقط صدا نیست؛ بلکه معیارهای مختلف از جمله افکت، موسیقی، کیفیت تولید دارد که هم کارشناسان خارجی هم داخلی میتوانند در مورد ساختار آن برنامهها قضاوت کنند. اصلا داوری جمع سلیقههاست، نه جنگ سلیقهها.
آیا شرایط موفقیت در دورههای اول جشنواره مناسبتر از امروز بود؟
جشنواره امروز رادیو با پایهگذاری دیروز به افق روشن خود رسیده است. چهبسا که موقعیت جشنواره از نظر داوری و ارزیابی تغییر آنچنانی نکرده است و رشد جشنواره بیشتر از نظر وسعت و سازمانبندی و مسائل جنبی آن است.
با چه برنامهای تندیس گوینده برتر را دریافت کردید؟
برنامه آواز پرجبرئیل که در گروه فرهنگ و اندیشه رادیو فرهنگ تولید میشد. این برنامه هم جایزه گوینده برتر و هم نویسنده و سردبیری که مسوولیت آنها را بنده برعهده داشتم، دریافت کرد.
آیا درست است که ما برنامهای جشنوارهای بسازیم و به دفتر جشنواره ارسال کنیم یا باید برنامههای در حال پخش رادیو ارزیابی شوند. و چندین برنامه در طول سال انتخاب شود و مورد قضاوت قرار گیرد، بدون آن که برنامهساز در نوع و انتخاب آن دخالتی داشته باشد؟
اهداف جشنواره وارسی و بررسی عملکرد رادیو است و برنامهها باید به طور اتفاقی به جشنواره راه پیدا کنند و مورد ارزیابی قرار گیرند، منطقی نیست که برنامهای جشنوارهای بسازیم؛ بلکه باید همه برنامههای رادیو، جشنوارهای باشد و برنامههای در حال پخش رادیو با برنامهای که در جشنواره شرکت کرد هیچ تفاوتی با هم نداشته باشند، مگر در برخی موارد که پخش آنونس یا برنامه موضوعی که به درخواست دفتر جشنواره و برای حضور در بخش ویژه، تولیدشود.
کیفیت برگزاری جشنواره امسال را نسبت به سال گذشته چطور ارزیابی میکنید؟
افق روشنی درباره جشنواره میبینم و فکر میکنم هر سال بهتر از سال گذشته است و امسال هم با توجه به تلاش گستردهای که در این زمینه صورت گرفته است فکر میکنم جشنواره خوبی داشته باشیم.
مکان برگزاری جشنواره، چقدر در کیفیت آن تاثیر دارد؟
این که مکان برگزاری جشنواره تهران باشد یا شهرهای دیگر، باید اهداف و برنامه روشنی داشته باشد، اگر بنا به احساس همدلی و همفکری با برنامهسازان استانی باشد و کارگاههای آموزشی برای بالا بردن سطح کیفی استانها در نظر گرفته شود بسیار خوب است؛ اما اگر فقط برای گردشگری هزینه قابل توجهی مصرف شود خیلی به کیفیت کار کمک نمیکند، مگر این که در زیباکنار که متعلق به سازمان است چنین جشنوارهای را هم برای همدلی و همفکری برنامهسازان خارجی و ایرانی و هم برای گردشگری استفاده از طبیعت بکر گیلان جشنواره را در این مکان برگزار کنیم.
برگزاری 10 دوره جشنواره چه کمکی به کارگویندگی کرد؟
در پیشبرد کار برنامهسازی تاثیر شگرفی گذاشت، اما رهاوردی برای تربیت گوینده یا کیفیت کار گوینده نداشت، من به عنوان مدیر انجمن گویندگان ایران به معاونت صدا پیشنهاد ایجاد کانون آموزش گویندگی و گزارشگری در رادیو را دادم که استقبال خوبی هم از آن شد که امیدوارم با راهاندازی این کانون بتوانیم پیشرفت خوبی در زمینه گویندگی داشته باشیم.
چرا این روزها صداهای خوب در رادیو کمترمیشنویم؟
به هر حال با گسترش شبکههای رادیویی و نیاز به گوینده، شاید از بین صدها نفرکه هر سال مشتاق گویندگی در رادیو هستند تنها یکی دو نفر صدای مطلوب و شرایط گویندگی در رادیو را داشته باشند و بعد از صدا باید مهارتهای لازم برای گویندگی در رادیو را کسب کنند که چطور برنامه زنده اجرا کند، نحوه اجرای برنامه شاد یا غمگین چطور است، چطور فیالبداهه یا با متن برنامه اجرا کند و... که معمولا 99 درصد این آموزشها به نتیجه مطلوب ختم نمیشود و سازمان باید پیشقدم شود که راهکار مناسبی در این راه اتخاذ شود.
زینت پستادست
گروه رادیو و تلویزیون
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم