مشکل دموکراسی و انتخابات در جهان عرب

این ‌روزها کشورهای عربی نیز با برگزاری انتخابات متعدد پارلمانی و ریاست جمهوری سعی کردند احترام به فرهنگ دموکراسی در کشورهایشان را به نمایش بگذارند، اما باید دید آیا نتایج اعلام شده درانتخابات برگرفته از اصول دموکراسی است و می‌تواند این کشورها را به ثبات سیاسی برساند یا خیر؟

سودان بتازگی شاهد برگزاری انتخاباتی حساس و سرنوشت‌ساز در رویارویی با بحران‌های داخلی و مداخله‌ جویی‌های بین‌المللی بود؛ انتخاباتی که بزرگترین صحنه نبرد حزبی را در آن کشور شاهد بود. آیا این انتخابات به حل‌وفصل مشکل سودان کمک می‌کند یا تولد بحران‌هایی جدید در این کشور را به همراه خواهد داشت.بتازگی انتخابات پارلمانی در عراق نیز برگزار شد و بر اساس نتایج به دست آمده از آن، قرار شد دولت آینده تشکیل و رئیس جمهور این کشور برای دور جدید انتخاب شود. پیش از برگزاری انتخابات و در حین برگزاری آن، انفجارهایی روی داد که برخی، مخالفان برگزاری انتخابات در سایه اشغالگری را عامل این انفجارها دانستند. در همین زمان، احزاب مخالف دولت عراق نبردی پیشگیرانه را آغاز و نسبت به سلامت روند انتخابات ابراز تردید کردند و علاوه بر آن نسبت به احتمال تقلب در انتخابات به سود دولت فعلی نگران بودند.مصر نیز چند ماه دیگر شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی است که به نوعی وضعیت نتایج انتخابات ریاست جمهوری آینده در این کشور را نیز تعیین می‌کند و با توجه به این که هیچ یک از احزاب، نامزد‌های خود را اعلام نکرده‌اند، این انتخابات نیز در یک فضای سیاسی سخت و دشوار برگزار می‌شود.اما هنوز مشخص نیست که آیا ریاست جمهوری مصر به درخواست احزاب مستقل و مخالف برای تغییر مفاد قانون اساسی به منظور ایجاد یک تغییر سیاسی پاسخ می‌دهد و آیا باز هم شاهد بحران‌ها و مشکلات سیاسی جدید در این کشور خواهیم بود.

این چنین است که قبل و بعد از انتخابات و حتی در حین برگزاری آن بویژه در جهان عرب، مشکلاتی بین مخالفان و دولت‌ها در خصوص قانون انتخابات و آزادی و سلامت برگزاری آن به وجود می‌آید که با خود مشکلاتی را در خصوص نبرد بین نامزدها، هیات‌ها و کمیسیون‌ها در خصوص حقوق نامزد‌ها یا آزادی رای دهندگان به همراه می‌آورد.

به همین سبب است که انتخابات که یک ابزار دموکراتیک محسوب می‌شود، به جای این که به راهکاری برای حل‌وفصل مشکلات تبدیل شود، تولد شکاف‌های ملی بیشتر را به دنبال دارد و انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری در بسیاری از کشورها موجب به وجود آمدن بحران‌های سیاسی بیشتر است. در حالی که بسیاری معتقدند مشکلات نظام دموکراتیک کمتر از مشکلات نظام دیکتاتوری است و میزان زیان و ضرر یا نارضایتی از نبردهای انتخاباتی کمتر از خسارت ناشی از نبود گزینه انتخابات است، اما در این میان نبود فرهنگ دموکراسی همچنان موجب افزایش بحران‌ها و شکاف‌های توامان سیاسی و ملی است.با وجود این که دموکراسی راهکاری سیاسی برای حل‌وفصل مشکل جنگ قدرت در جوامع بشری است و انتخابات یکی از ابزارهای دموکراتیک برای انتخاب نمایندگانی است که در خصوص آینده ملت‌ها تصمیم‌گیری می‌کنند، اما چنانچه این دموکراسی از مضمون اصلی خود خارج شده و انتخابات نیز بدون تضمین‌های لازم برگزار شود، به جای راهکاری برای حل‌وفصل مشکلات به یک مشکل جدید تبدیل می‌شود.

دموکراسی با مفاهیم متعددش و با نحوه‌های اجرایی متفاوتش در یک اصل مهم و فراگیر ریشه دارد اما باید دید ما چه زمانی به اصل فرهنگ دموکراسی سالم و تحکیم ارزش‌های دموکراتیک بین احزاب مخالف و احزاب حاکم می‌رسیم تا از این طریق، انتخابات منعکس کننده حقوق سیاسی کامل تمامی نامزد‌ها بوده و صندو‌ق‌های اخذ رای نیز منعکس کننده عزم و اراده حقیقی رای دهندگان به دور از هرگونه تقلب باشند.