رضا حسینپور ، در حالی با پیش کشیدن مشکل تامین منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پزشک خانواده در شهرها آب پاکی را روی دست مسوولان وزارت بهداشت و جمعیت میلیونی ساکن شهرها ریخت که معاون درمان وزارت بهداشت در اظهارات خود تاکید کرده بود اعتبارات این طرح در دل سازمانهای بیمه تامین اجتماعی و خدمات درمانی و بخشی از اعتبارات مربوط به امور بهداشتی آن نیز در وزارت بهداشت موجود است.
اختلاف نظر میان مسوولان وزارت بهداشت و رفاه بر سر نحوه تامین بودجه مورد نیاز برای اجرای طرح پزشک خانواده در شهرها در حالی ادامه دارد که در چنین شرایطی تحقق وعده مسوولان وزارت بهداشت درباره اجرا شدن طرح پزشک خانواده از ابتدای اردیبهشت در شهرها در هالهای از ابهام قرار دارد.
پزشک خانواده؛ یک ضرورت
مسوولان وزارتخانههای بهداشت و رفاه، هدف از اجرای طرح پزشک خانواده را ساماندهی نظام سلامت و درمان در کشور میدانند تا از این طریق خدمات بهداشتی و درمانی تمامی افراد ساکن کشور پوشش داده شده و در هزینههای درمانی کشور نیز تا حدود زیادی صرفهجویی شود.
آنها معتقدند اگر طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع سلامت، تمام کشور را تحت پوشش قرار دهد بسیاری از آزمایشهای غیرضروری از دفترچه بیماران خط میخورد.
تاخیر در اجرای یک وعده
در حالیکه بر اساس قانون بودجه سال 88 کشور، وزارت بهداشت موظف بود تا پایان سال گذشته علاوه بر روستاها، شهرهای زیر100 هزار نفر را نیز زیر پوشش طرح پزشک خانواده ببرد اما مشکلات موجود در رابطه با اجرای این طرح در روستاها از یکسو و اخبار متناقص مسوولان وزارتخانههای بهداشت و رفاه درباره زمان و چگونگی اجرای طرح پزشک خانواده در شهرها از سوی دیگر، سرنوشت این طرح را طی دورههای مختلف با اما و اگرهای بسیاری مواجه کرده است. در واقع با وجود وعدههای وزیر بهداشت مبنی بر اجرای طرح پزشک خانواده در شهرهای کمتر از 100 هزار نفر تا پایان سال 88، حتی اجرای این طرح در شهرهای زیر 50 هزارنفر نیز عملی نشده و سرانجام در روزهای پایانی سال گذشته، زمزمههای آغاز این طرح در شهرها از ابتدای سال 89 به گوش رسید.
اجرای ناقص طرح در روستاها
مسوولان دو وزارتخانه بهداشت و رفاه درحالی بر اجرای طرح پزشک خانواده در شهرها تاکید دارند که بررسیها بیانگر این واقعیت است که مرحله اول اجرای طرح مذکور در روستاهای کشور از موفقیت مورد انتظار برخوردار نبوده است. در واقع طرح پزشک خانواده از ابتدای اجرا در روستاها و با تحت پوشش قراردادن 22 میلیون جمعیت روستایی کشور به دلیل اختلافات میان وزارتخانههای رفاه و بهداشت با مشکلاتی همراه بود که در ادامه اجرای آن را با افتوخیزهایی مواجه کرد. پرداختهای نامنظم و گاه با تاخیرهای چند ماهه حقوق پزشکان خانواده و در نتیجه کاهش انگیزه خدمت برای پزشکان و ریزش آنها از جمله نواقص اجرای طرح پزشک خانواده در روستاها محسوب میشود.
وزارت رفاه: بدون بودجه، هرگز
مسوولان وزارت بهداشت درحالی از ابتدای سالجاری وعده اجرایی شدن طرح پزشک خانواده در شهرهای زیر 100 هزار نفر را دادهاند که مسوولان وزارت رفاه به دلیل مبهم بودن وضعیت تامین منابع مالی مورد نیاز، چندان به اجرایی شدن این طرح در زمان وعده داده شده خوشبین نیستند.
سرپرست برنامهریزی بیمههای درمانی وزارت رفاه در گفتگو با ایسنا میگوید: هر چند توافقاتی بین وزارت رفاه و بهداشت مبنی بر اجرای طرح پزشک خانواده در شهرها، انجام شده است اما هنوز مشکلات مربوط به نحوه تامین منابع مالی مورد نیاز برای اجرای این طرح ادامه دارد و اجرای طرح بدون تامین بودجه غیرممکن است.
رضا حسینپور با تاکید بر اینکه در شرایط فعلی اجرای طرح پزشک خانواده فقط در چند شهر به طور آزمایشی امکانپذیر است، میگوید: اجرای طرح پزشک خانواده در تمام شهرهای زیر 100 هزار نفر نیازمند منابع مالی بسیاری است و شاید اجرای آن در تمام شهرها فقط در صورت تامین منابع مالی در نظر گرفته شده در بودجه امکانپذیر باشد بنابر این بر اساس اعلام مسوولان وزارت بهداشت، پیشبینی شده طرح پزشک خانواده از اردیبهشت فعلا در برخی شهرهای زیر 50 هزار نفر به صورت آزمایشی اجرایی شود.
طرح پزشک خانواده در حالی از اردیبهشت در شهرهای زیر 50 هزار نفر اجرا میشود که از ابتدا قرار بود این طرح در شهرهای زیر 100 هزار نفر اجرا شود و به نظر میرسد باز هم مشکل تامین منابع مالی موجب شده است اجرای این طرح در شهرها بر اساس اولویتبندی جمعیتی انجام شود.
پزشکان خانواده به دور از تخصص
رئیس فراکسیون سلامت و رفاه مجلس در گفتگو با «جامجم» با بیان اینکه اجرای طرح پزشک خانواده نیازمند استفاده از پزشکانی است که دورههای آموزش تخصصی در این زمینه را طی کردهاند و از آنجا که هماکنون برای اجرای طرح پزشک خانواده در روستاها صرفا از پزشکان عمومی بدون گذراندن دورههای آموزشی تخصصی، استفاده میشود، گفت: این طرح معنای واقعی طرح پزشک خانواده را نمیدهد.
به گفته دکتر شاهرخ رامین، طرح پزشک خانوادهای که هم اکنون در روستاها اجرا میشود، استفاده از پزشکان عمومی در سیستم غیرفنی با نواقص و مشکلات فراوان است و بنابراین برای اینکه پزشک خانواده به هدف اصلی خود که تضمینکننده حقوق بیماران در نظام سلامت است نزدیک شود، ضروری است پزشکان عمومی با گذراندن دورههای آموزشی لازم به عنوان نیروی متخصص در اجرای طرح پزشک خانواده تربیت شوند.
وزارت بهداشت تاخیر دارد
رامین تاکید دارد: وزارت بهداشت در اجرای طرح پزشک خانواده با تاخیر مواجه است زیرا این طرح باید بهطور کامل هم در روستاها و هم در شهرها تا پایان برنامه چهارم توسعه اجرایی میشد.
وی میگوید: از بهمن ماه سال گذشته که برگزاری دورههای تخصصی پزشکان عمومی شرکت کننده در طرح پزشک خانواده آغاز شده است و با پایان دوره آموزشی این گروه از پزشکان براساس اعلام مسوولان وزارت بهداشت اجرای طرح پزشک خانواده در برخی استانها آغاز میشود.
وی میافزاید: در ادامه از ماه آینده دورههای آموزشی پزشکان عمومی شرکتکننده در طرح پزشک خانواده 10 استان دیگر کشور نیز آغاز خواهد شد و پیشبینی میشود تا مهر ماه با اتمام دوره آموزشی این گروه از پزشکان بتدریج این طرح در سایر استانهای کشور نیز اجرایی شود.
مسوولان وزارت بهداشت درحالی یکبار دیگر وعده اجرای طرح پزشک خانواده در شهرها از ابتدای اردیبهشت را به شهروندان ساکن شهرها میدهند که با توجه به مشکلاتی که اجرای پزشک خانواده در روستاها با آن مواجه بود، ضروری به نظر میرسد پیش از هر اقدامی در ابتدا برای رفع نقاط ضعف و نواقص موجود در این طرح، راهکار مناسبی اندیشیده شود.
در صورت عدم چارهاندیشی جدی برای رفع نواقص موجود در این طرح، با اجرایی شدن پزشک خانواده در شهرها، احتمال تکرار مشکلات قبلی به شکلی عمیقتر و نگرانکنندهتر وجود خواهد داشت که تبعات آن در مرحله نخست گریبانگیر نظام سلامت جامعه خواهد شد.
پوران محمدی
گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم