گفتگوی کوتاه ما با مهندس عادل نژادسلیم، معاون سابق وزیر نفت در امور پتروشیمی و مدیرعامل شرکت پتروشیمی امیرکبیر در زیر میآید که خود از طراحان آزادسازی نرخ محصولات پتروشیمی و دنبالکنندگان آن بوده است.
آزاد شدن قیمت محصولات پتروشیمی چه تاثیری در اقتصاد صنایع پاییندستی داشته است؟
قیمت محصولات پتروشیمی پیش از این، انحصاری و یارانهای بود و نه تولیدکننده مدیریت واقعی در بازدهی واقعی را میتوانست اعلام کند و نه خریدار ارزش افزوده و توانمندی خود را در بخش پاییندستی به صورت واقعی ارائه میکرد.
اکنون که قیمت منطقهای شده است، هم تولیدکننده راضی است و هم خریدار. جلساتی که ما با بورسیها داشتیم، از این موضوع بسیار اظهار رضایت میکنند، زیرا رانتخواری به طور کامل از بین رفته و دسترسی به مواد اولیه راحتتر شده است.
قبلا روابط و توصیهها در ایجاد رانت نقش داشت و تولیدکننده واقعی نمیتوانست بهرهبرداری مناسب را از مواد اولیه داشته باشد، آزادسازی قیمتها یکی از بهترین روشهاست که برای واقعی شدن سود کارخانهها و بهرهوری آنها و ایجاد ارزش افزوده در کشور لازم و ضروری به نظر میرسید.
در عرصه رقابت تولید چه تاثیری داشته است؟
رقابت تولیدکنندگان با سایر کشورها در منطقه خلیجفارس و با این روش امکانپذیر است. اما رقابت با روش یارانهای امکانپذیر نبود و محصولات با کیفیت پایینتری عرضه میشد.
در حال حاضر وضعیت بازار را چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظر من وضعیت بازار محصولات پتروشیمی با آزاد شدن نرخ بهتر شده و در بخش پایین دستی و بالادستی وضعیت صنعت بهبود یافته اما همان ابتدا که قرار بود آزادسازی قیمت انجام شود و تجربهای در این زمینه وجود نداشت مشکلاتی پیش آمد که پس از اجرای طرح، از بین رفت و رضایت خریدار و تولیدکننده حاصل شد. هماکنون وقتی در کارخانه بهرهوری، سود و توانمندی مدیریتها محاسبه میشود، مشخص میشود که آزادسازی قیمت محصولات بسیار مفید و موثر بوده است.
دسترسی کارخانهها به محصولات آسانتر شده است؟
بله، چون رانتخواری که از بین برود و قیمت متعادل شود، دسترسی آسانتر است زیرا هم محصولات تولید داخل در بورس عرضه میشود و هم صادرات در بورس صورت میگیرد و فضای بازار کاملا رقابتی شده است.
آزادسازی نرخ مواد اولیه چه تاثیری بر نرخ تولیدات داشته است؟
قطعا قیمت تولیدات نیز واقعی میشود. وقتی به کارخانهای یارانه داده میشد محصول خود را به قیمتی که دولت یا سازمان حمایت از مصرفکننده میخواست، میفروخت ولی وقتی قیمت خوراک کارخانه واقعی شد، با استاندارد بینالمللی و منطقهای ارائه میشود، به طور قطع تولیدکننده محصول خود را با کیفیت بینالمللی ارائه میکند.
همه محصولات پتروشیمی هماکنون به صورت آزاد در بورس عرضه میشود؟
در حال حاضر، تمام محصولات به صورت آزاد عرضه میشود. فقط به کود اوره یارانه تعلق میگرفت که آن هم از ابتدای سال آزاد شد. اطلاع ندارم که آیا به کشاورزان در زمینه این محصول یارانهای داده میشود یا خیر، ولی تولیدکنندگان کود اوره آن را آزاد عرضه میکنند.
قیمتگذاری محصولات چگونه صورت میگیرد؟
در پتروشیمی پایهای برای نرخ محصولات تعریف شده، به صورت فوب منهای 5 درصد، استاندارد منطقهای مشخص و قیمتها استخراج میشود و با کسر هزینه حمل، قیمت تعیین میشود. با توجه به میزان عرضه و تقاضا به صورت نهایی در بورس قیمت تعیین میشود.
یعنی شرکت ملی صنایع پتروشیمی در زمینه قیمتگذاری نقشی دارد؟
خیر. سازمان حمایت مصرفکننده و تولیدکننده آن را به صورت رسمی ابلاغ کرده و برپایه همان فوب منهای 5درصد قیمت تعیین و در بورس عرضه میشود.
عمدهترین محصول پتروشیمی که در صنایع پاییندستی کاربرد دارد، کدام است؟
مواد پلیمری از اصلیترین محصولات پتروشیمی است که 80 درصد محصولات اطراف ما را تشکیل میدهد. محصولات مایع، سود سوزآور، پیویسی و پلیمرهای سبک و سنگین، کاربرد بیشتری دارند و هر کدام از این محصولات درجههای مختلفی دارند که کاربرد آنها در صنایع متفاوت است.
زیبا اسماعیلی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم