هدفمندسازی یارانه‌ها؛ موضوع داغ روزهای تعطیل

دکتر احمدی‌نژاد در یک گفتگوی زنده تلویزیونی درباره طرح هدفمند کردن یارانه‌ها گفت: با نحوه تصویب لایحه هدفمندسازی یارانه‌ها در مجلس مردم ضرر می‌کنند و راه‌حل این است که با همه‌پرسی از مردم بخواهیم که آیا می‌خواهند این قانون اجرا شود یا نه؟

احمدی‌نژاد افزود: پیشنهاد ما اختصاص 40هزار میلیارد تومان برای هدفمندسازی یارانه‌ها بود؛ اما نمایندگان مجلس با 20 هزار میلیارد تومان آن موافقت کردند و اصرار دارند آن را اجرا کنیم.

رئیس‌جمهور گفت: در مسائل مهم اقتصادی باید به آرای مردم مراجعه شود و پیشنهاد می‌کنم دراین‌باره همه‌پرسی بگذارند تا مردم نظر دهند که آیا می‌خواهند این قانون اجرا شود یا نه؟ و هرچه مردم گفتند، می‌پذیریم.

رئیس‌جمهور هدف اصلی طرح هدفمندسازی یارانه‌ها را کاهش تورم خواند و گفت: کاهش مصرف، افزایش بهره‌وری و کنترل ریشه‌های اصلی تورم و توزیع عادلانه میان مردم از اهداف دیگر این طرح است.

یک هفته پس از بیانیه 3 نماینده مجلس، محمدرضا میرتاج‌الدینی، معاون پارلمانی رئیس‌جمهور در نامه‌ای نسبتا طولانی به دفاع از موضع دولت درخصوص هدفمندسازی یارانه‌ها پرداخت. معاون امور مجلس رئیس‌جمهور در این نامه با تاکید بر این‌که اجرای درست و موفق قانون هدفمند کردن جز با همراهی و همکاری مجلس و دولت امکان‌پذیر نیست و هرگونه اصلاح و رفع اشکال‌ این قانون نیز از طریق مجلس ممکن است، تصریح کرده است: یارانه سوخت و حامل‌های انرژی در طول یک سال نزدیک به 100 هزار میلیارد تومان است که به صورت غیرهدفمند و غیرعادلانه و بدون رعایت الگوی مصرف در داخل مصرف می‌شود و ایران در این جهت، یکی از کشورهای پرمصرف جهان به شمار می‌رود.

سیدمحمدرضا میرتاج‌الدینی با اشاره به برخی آثار زیانبار ادامه شیوه فعلی توزیع یارانه‌ها افزوده است: اگر چنین تصویر بی‌عدالتی در توزیع یارانه‌ها وجود دارد، چرا تمایل به بستن در‌ها بیش از گشودن آنهاست؟ اگر چنین نیست، چرا تصویب قانون هدفمندسازی بیش از 2 سال طول کشیده است؟ و چرا این همه مانع بر سر اجرای آن به وجود می‌آید؟ آیا به هر دلیلی می‌شود موضوع عدالتمندی را عقب انداخت؟ اگر مبنا را خروج از این وضعیت قرار دهیم، اختلاف‌نظرها با اندکی انعطاف فیمابین قابل حل است.

اما در این میان ورود رهبر معظم انقلاب به موضوع مورد مناقشه هدفمندسازی یارانه‌ها، این مساله را که می‌رفت به گرهی ناگشودنی و کلافی سردرگم تبدیل شود، ساده‌سازی و قابل حل کرد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در نخستین روز سال جدید در اجتماع پرشور زائران حرم رضوی در مشهد مقدس، هدفمندسازی یارانه‌ها را موضوعی بسیار مهم خوانده و با تاکید بر همکاری قوای مجریه و مقننه در این مساله مهم خاطرنشان کردند: «از یک سو بار اجرای این هدف بزرگ بر دوش دولت است. بنابراین همه دستگاه‌ها از جمله دستگاه قانونگذاری باید به دولت کمک کند، از سوی دیگر دولت نیز باید به آنچه مراحل قانونی را گذرانده و قانون شده است، عمل کند تا در سایه همدلی و همکاری قوا، پروردگار نیز یاری خود را شامل حال مسوولان نماید».به این ترتیب به نظر می‌رسد تلاش‌های دولت و مجلس برای همگرایی در زمینه هدفمندسازی یارانه‌ها بویژه با روزهای کاری مجلس شورای اسلامی در سال جدید بیشتر خواهد شد.

در همین رابطه رئیس مجلس شورای اسلامی در گفتگویی تاکید کرد: همان طور که رهبر معظم انقلاب بیان کردند، طرح هدفمند کردن یارانه‌ها احتیاج به معاضدت و همکاری همه ارگان‌ها دارد و مسوول اجرای این طرح، دولت است و مبنای عمل دولت هم همان‌گونه که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فرمودند، قانون مجلس خواهد بود.

علی لاریجانی افزود: در اصل موضوع هدفمند کردن یارانه‌ها بین قوای سه‌گانه و اغلب صاحب‌نظران اختلاف‌نظری وجود ندارد؛ اختلاف‌نظرها در روش اجراست. دولت اقدام جهشی در قیمت‌ها را عاملی می‌داند تا مصرف کنترل و منجر به اصلاح روش‌های تولید شود.

در حالی که مجلس حرکت اصلاحی تولید و الگوی مصرف با گام‌های آرام‌تر را توصیه می‌کند تا تورم ناشی از این اقدام برای مردم شکنندگی ایجاد نکند.

وی گفت: تدبیر در کار بزرگی مثل هدفمند کردن یارانه‌ها اقتضا می‌کند در کاری که همه ابعاد آن از نظر اقتصادی و اجتماعی روشن نیست، به طور جهشی جست نزنیم. البته پس از اجرای قانون در سال اول نقاط ضعف و قوت دیده می‌شود و می‌توان از نتایج آن برای گام‌های بعدی در سال‌های آینده بهره برد.

معاون پارلمانی رئیس‌جمهور هم با بیان این‌که دولت برای حل مساله هدفمند کردن یارانه‌ها، رایزنی‌های خود را با مجلس ادامه می‌دهد، پیشنهاد تشکیل کارگروه حکمیت را برای برون‌رفت از چالش به وجود آمده بر سر هدفمند کردن یارانه‌ها ارائه کرد.

میرتاج‌الدینی در گفتگو با مهر، با اشاره به بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب درخصوص همکاری قوای مجریه و مقننه در مساله مهم هدفمند کردن یارانه‌ها اظهار کرد: پیام رهبری در ابعاد مختلف جهتگیری و رویکرد همه مسوولان اجرایی و تقنینی کشور را در یک سال آینده مشخص کرده است.

معاون پارلمانی رئیس‌جمهور با بیان این‌که خط‌مشی رهبری همواره تاکید بر همکاری و همفکری دولت و مجلس بوده است، عنوان کرد: رهبری در عین حال که دولت را موظف به اجرای قوانین می‌کنند، به مجلس هم توصیه می‌کنند که با دولت همکاری کنند؛ یعنی برنامه‌هایی که تصویب می‌کنند، به شکلی باشد که دولت بتواند آن را اجرا کند، ضمن این‌که روند و رویکرد دولت نیز همراهی و همکاری با مجلس است.

وی با تاکید بر این‌که دولت می‌خواهد قانون را به شکلی اجرا کند که به نفع مردم تمام شود، گفت: تصور نمی‌کنم این لایحه دوباره به شورای نگهبان یا مجمع تشخیص مصلحت نظام برود؛ زیرا دولت این طرح را آنقدر دنبال می‌کند تا تفاهم بین دولت و مجلس ایجاد شود.

میرتاج‌الدینی با اعلام این‌که مجلس می‌تواند دست دولت را در این طرح باز بگذارد که از جمله این راهکارها ارائه طرح دوفوریتی است، گفت: رئیس مجلس پس از این‌که 40 هزار میلیارد تومان تصویب نشد، در جمع نمایندگان گفت برای حل این موضوع یک راه‌حل میانه پیدا خواهیم کرد که ما بعد از آن جلسات متعددی را برگزار کردیم؛ اما نهایتا هیات رئیسه راه‌حل میانه ارائه نکرد.

وی با اعلام این‌که دولت رایزنی با مجلس را برای اصلاح قانون هدفمند کردن یارانه‌ها ادامه خواهد داد، افزود: در این رابطه برخی نمایندگان پیشنهاد کردند که طرح فوریتی را به مجلس بیاورند تا موانع اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها برطرف شود؛ زیرا مساله هدفمند کردن یارانه‌ها تنها از طریق کار کارشناسی مشترک بین دولت و مجلس قابل حل خواهد بود.معاون پارلمانی رئیس‌جمهور، مساله هدفمند کردن یارانه‌ها را مورد عنایت نظام دانست و ابراز امیدواری کرد که حل مساله هدفمند کردن یا رانه‌ها که از سوی نمایندگان مردم در مجلس صورت خواهد گرفت، مصداق بارزی از همکاری و همدلی دولت و مجلس باشد.

سخنگوی کارگروه تحول اقتصادی دولت نیز می‌گوید: آیین‌نامه‌های اجرایی طرح هدفمند کردن یارانه‌ها آماده است و برای اجرا منتظر آغاز به کار مجلس و توافق دوباره درخصوص راهکارهای اجرایی هستیم.

محمدرضا فرزین در گفتگو با فارس که پرسید آیا دولت همزمان با شروع سال جاری، اجرای هدفمند کردن یارانه‌ها را در دستور کار دارد، اظهار کرد: با توجه به این‌که رهبر معظم انقلاب فرمودند دولت باید قانون هدفمند کردن یارانه‌ها را اجرا و مجلس نیز همکاری کند، منتظر آغاز به کار مجلس هستیم تا با تعامل مشکلات اجرای طرح با سناریوی 20 هزار میلیارد تومان را مطرح و به راهکارهای مشترکی برسیم و موانع اجرایی را حل کنیم.

فرزین تصریح کرد: اگر درباره رقم هدفمند کردن یارانه‌ها با مجلس به توافق برسیم، میزان یارانه نقدی نیز مشخص می‌شود و این مبالغ را طی مدتی به حساب خانوارها واریز می‌کنیم، بنابراین همه چیز موکول به توافق نهایی دولت و مجلس است.

وی در پاسخ به این پرسش که بر این اساس پیش‌بینی می‌کنید کی اجرای هدفمند کردن یارانه‌ها کلید بخورد، گفت: درباره تاریخ اجرا نمی‌توانیم صحبت کنیم، باید درباره مسائل اجرایی یک بار دیگر مذاکره کنیم. مصوبه مجلس اجرای هدفمند کردن یارانه‌ها با رقم 20 هزار میلیارد تومان است و دولت نیز اعلام کرده طرح با این رقم قابل اجرا نیست، بنابراین باید سناریویی قابل اجرا تعریف کنیم.

روزهای پرکار پیش‌رو

از مجموعه تحولات و اظهارنظرهای چند روز اخیر نمایندگان دولت و مجلس این‌گونه برمی‌آید که هدفمندسازی یارانه‌ها حداقل تا یک ماه دیگر همچنان مهم‌ترین سوژه خبری روز خواهد بود و رایزنی میان دولتی‌ها و مجلسی‌ها همچنان ادامه خواهد یافت. برخی نمایندگان پیشنهاد ارائه لایحه متمم بودجه را برای تامین نظر دولت درخصوص هدفمندسازی یارانه‌ها مطرح کرده‌اند و برخی نیز خواستار تهیه طرحی دوفوریتی از سوی نمایندگان در همین رابطه شده‌اند.

میرتاج‌الدینی به نقل از لاریجانی گفته است که مجلس برای حل موضوع، یک راه‌حل میانه پیدا خواهد کرد. اکنون همه نگاه‌ها به مذاکرات مجلس و دولت است تا ببینند که از این رایزنی‌ها، چه راه‌حل میانه‌ای استخراج خواهد شد.