آشفته بازار مدارس فوتبال

یکی از اهداف طرح آسیاویژن (طرح توسعه بلندمدت فوتبال در یک کشور)‌ که از ژوئن 2005 میلادی در ایران نیز به اجرا درآمد و تاکنون استان به استان در حال گسترش است ساماندهی مدارس فوتبال است. این مجموعه‌ها به عنوان مهم‌ترین پایگاه‌هایش شناخته می‌شوند که می‌توانند نونهالان و نوجوانان را گردهم آورند و از میان علاقه‌مندان پرشماری که به مدارس فوتبال مراجعه می‌کنند بازیکنانی که واقعا در این زمینه استعداد دارند و توانا هستند را به فوتبال پایه معرفی کنند، اما در حال حاضر مدارس فوتبال کشورمان اغلب یا از لحاظ امکانات در مضیقه هستند یا هدفی غیر از تربیت و پرورش استعدادهای فوتبال را ترسیم کرده‌اند که اگر غیر از این بود هم‌اکنون با وجود فعالیت چند ساله این مدارس بخصوص از زمان اجرای طرح آسیاویژن، تیم‌های پایه قدرتمندی در رده‌های باشگاهی و ملی داشتیم که در باشگاه‌های بزرگ تیم‌های بزرگسال را نیز تغذیه کنند.

از زمان آغاز فعالیت آکادمی ملی فوتبال، همواره یکی از دغدغه‌های این آکادمی ساماندهی مدارس فوتبال بوده است، به طوری‌که دست‌کم خانواده‌ها اطمینان خاطر داشته باشند که در قبال هزینه پرداختی، خدمات آموزشی فوتبال برای فرزندانشان دریافت می‌کنند، اما با وجود این تلاش‌ها همچنان مدارسی فعال هستند که در مقابل هزینه‌های کلان برای ثبت نام فقط وعده‌های اغواکننده به منظور فرستادن بازیکن به تیم‌های پایه باشگاه‌های بزرگ می‌دهند و در عمل حتی مربی کارآمدی برای آموزش بازیکنان ندارند.

مهدی مناجاتی که تجربه مربیگری در رده‌های پایه تیم ملی را دارد در گفتگو با «جام‌جم» تصریح می‌کند: مدارس فوتبال، پایه و اساس فوتبال ما هستند، اما متاسفانه در حال حاضر کمکی به پیشرفت فوتبال ما نمی‌کنند. در تبلیغات، این مدارس برای جذب مشتری که همان علاقه‌مندان به فوتبال هستند نام‌های بزرگی قرار داده می‌شود و پول‌های زیادی از مردم می‌گیرند، ولی نه خبری از آن اسم‌های بزرگ برای مربیگری در آن مدارس است و نه اصولی که یک نوجوان را فوتبالیست واقعی کند. تازه اگر این‌چنین هم باشد تکلیف آن بچه جنوب شهری که پول ندارد، اما استعداد دارد،‌ چه می‌شود؟

راهکار چیست؟ مناجاتی می‌گوید: باید به آن کسی که این مدرسه را راه‌اندازی می‌کند هم حق داد، به هر حال هر کسی مثلا برای آموزش در مدرسه زمین چمنی را اجاره کند می‌خواهد در مقابل پولی که می‌پردازد بهره‌ای ببرد. او مجبور است شهریه را بالا ببرد و به هر بهانه‌ای از بازیکن پول بگیرد. فدراسیون با کمک سازمان تربیت بدنی یا همکاری برخی ارگان‌ها و سازمان‌ها می‌تواند زمین‌هایی را در اختیار هیات فوتبال استان‌ها قرار دهد که مخصوص استفاده مدارس فوتبال باشد تا مدارس فقط دغدغه تامین حقوق و مزایای یک مربی خوب را داشته باشند. ضمن این که باید برنامه آموزشی تمام مدارس، هدفمند و یکسان باشد. مثل مدارسی که برای تحصیل دانش‌آموزان، دروس یکسان و امکانات مشخص می‌گیرند و برترین‌ها را شناسایی می‌کنند.

اما این اقدام هم سال گذشته مورد توجه آکادمی ملی فوتبال بود. محمد علیزاده، رئیس آکادمی، همان زمان از برگزاری کلاس‌های توجیهی برای یکسان کردن محتوای آموزشی مدارس فوتبال خبر داده بود که ضمن آن آیین‌نامه‌ای برای یکسانی مشخصات مدیر و مدرسان مدرسه،‌ محتوای مسائل آموزشی و امکانات تدوین شد.

اما همان‌طور که گفته شد با وجود تلاش‌هایی که در این زمینه برای بهبود وضعیت مدارس فوتبال رخ داده است،‌ همچنان اتفاقات نامتعارف و عجیبی در برخی از این مدارس می‌افتد.

یک نمونه از آن را کربکندی در گفتگو با «جام‌جم» مورد اشاره قرار داد. وی می‌گوید: نفس قضیه هیچ عیبی ندارد، یعنی همان‌طور که یک دانش‌آموز با پیش‌دبستانی آماده ورود به دبستان برای آموزش و تحصیل می‌شود، فوتبالیست هم باید از مدرسه فوتبال کارش را آغاز کند، همه جای دنیا هم همین است، اما در ایران مدارس فوتبال بهانه‌ای برای کاسبی یک عده شده که به چشم دکان به آن نگاه می‌کنند و فقط به دنبال درآمد بیشتر هستند.

وی ادامه می‌دهد: باور کنید مدرسه فوتبالی را سراغ دارم که موقع ثبت‌نام از پدر و مادر بازیکن می‌پرسند می‌خواهید بچه در آینده مثل کدام ستاره فوتبال در دنیا باشد، اسم بازیکنان بزرگ مثل مارادونا را می‌برند و می‌گویند اگر این سطح را می‌خواهید هزینه ثبت‌نام بیشتر است. اینها با احساسات مردم بازی می‌کنند و به دنبال سوءاستفاده از پول آنها هستند، همین الان حتی در تیم‌های پایه باشگاه‌ها از بازیکن پول می‌گیرند تا بازی کند یا وارد یک تیم شود.

بازیکن هم به عشق این که روزی فوتبالیست می‌شود و این ضرر را جبران می‌کند 5 میلیون و 10 میلیون را می‌پردازد، اما وقتی هم به جایی نرسد حق اعتراض ندارد، چون اولین کسی که زیرسوال می‌رود خودش است که این شرط را پذیرفته، بنابراین اگر می‌خواهیم مدارس فوتبال سروسامان بگیرند باید مرجعی با جدیت کار آنها را زیر نظر بگیرد.

اما علیزاده رئیس آکادمی فوتبال در مورد مدارس فوتبال چه می‌گوید؟ وی توسعه این ورزش در رده‌های پایه را از اولویت‌های آکادمی برمی‌شمارد و می‌افزاید:تاکنون 1200 مدرسه فوتبال در سراسر کشور شناسایی شدند و فدراسیون در نظر دارد سال آینده بخصوص در زمان تعطیلی مدارس که توجه به ورزش، میان خانواده‌ها بیشتر می‌شود از طریق یک برنامه رسانه‌ای این مدارس را به عنوان مدارس معتبر معرفی کند. ما می‌کوشیم از این پس هیچ مدرسه فوتبال بدون مجوزی اجازه فعالیت پیدا نکند.

سارا احمدیان 
گروه ورزش