حرف‌های پنهان جوایز اسکار امسال

چند ماه قبل باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا در مراسمی که هنرمندان سینمای این کشور نیز در آن حضور داشتند، خطاب به آنها گفت: «من رئیس‌جمهور شما هستم اما رهبران اصلی و کارگردان‌های جهان و دنیا شما هستید.» بر اساس همین برداشت وقتی فهرست جوایز اسکار امسال را نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که اعضای متخصص آکادمی این بار به جای توجه به پیشرفت‌ها و دستاوردهای تکنولوژیکی که روالی در اسکار است فیلم «گنجه رنج» که در ایران با نام‌های قفسه درد، میدان بلا و مهلکه نیز ترجمه شده را به عنوان اثر برگزیده خود انتخاب کرده‌اند، فیلمی که توسط «کاترین بیگلو» کارگردان زن سینمای آمریکا (متولد شهر سنت‌کارلوس، سال 1951) ساخته شده و داستان آن در خصوص یک گروه کشف و خنثی‌سازی مین در عراق است. ویژگی مهم اسکار همیشه توجه به حرف‌های تازه است، اما به نظر می‌رسد آکادمی اسکار با انتخاب فیلمی سیاسی قصد دارد پیامی را به دنیا مخابره کند: «آمریکا بیش از آن که علاقه‌مند به جلوه‌های ویژه و پیشرفت‌های تکنولوژیکی فیلمی مانند آواتار باشد، نگران وضعیت خاور میانه و کشور عراق است. کافی است کمی به گذشته برگردیم تا ببینیم که چگونه همین اعضای آکادمی فیلمی مانند تایتانیک را به دلیل جلوه‌های ویژه فنی آن انتخاب کردند و آن را بر سر گذاشتند.»

مراسم اسکار امسال برای اولین بار با انتخاب فیلمی که توسط یک زن ساخته شده به عنوان بهترین فیلم، بهترین کارگردان و چهار رشته فنی دیگر پیام دیگری را هم برای دنیا داشت و آن توجه ویژه و جدی به زنان است. جالب است بدانید محل نشستن هنرمندان در مراسم اسکار تابع اصول خاص و مشخصی است. کاترین بیگلو همسر سابق جیمز کامرون سازنده فیلم آواتار که سوابق همکاری متعددی با همسرش داشت، در شب برگزاری مراسم اسکار در ردیف جلوی همسر سابقش و پشت به او نشسته بود. شاید بتوان قرینه این رفتار را هم در صحبت‌های گذشته رئیس‌جمهور جدید آمریکا یافت که گفته بود قصد دارد به زنان اهمیتی بیشتر بدهد. شاید به همین دلیل است که اسکار امسال جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن خود را به بازیگری مانند «ساندرا بولاک» برای فیلم «سمت کور» می‌دهد که پیش از برگزاری مراسم اسکار، دو جایزه تمشک طلایی به عنوان بدترین بازیگر نقش اول زن دریافت کرده بود.

در مراسم اسکار امسال فیلم آواتار که به عنوان شانس اصلی اسکار از آن یاد می‌شد، تنها در رشته‌های بهترین فیلمبرداری، طراحی صحنه و جلوه‌های ویژه تصویری جایزه گرفت. کریستف والتس بازیگر اتریشی فیلم «لعنتی‌های بی‌آبرو» ساخته کوئنتین تارانتینو نیز جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را به دست آورد. در رشته بهترین فیلم خارجی زبان، فیلم«راز درون چشم هایشان» از آرژانتین برنده مجسمه طلایی شد. فیلم مستقل «پرشس» ساخته لی دنیلز دو جایزه بهترین فیلمنامه اقتباسی و بهترین بازیگر نقش مکمل زن (مونیک) را دریافت کرد.فیلم «دل دیوانه» نیز دو جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد (جف بریجز) و ترانه فیلم را به خود اختصاص داد. انیمیشن «بالا» ساخته پیت داکتر نیز دو جایزه گرفت.این انیمیشن در رشته‌های بهترین انیمیشن و بهترین موسیقی متن برنده جایزه اسکار شد. در این مراسم دو جایزه افتخاری اسکار نیز به راجر کورمن فیلمساز و لورن باکال بازیگر قدیمی سینمای هالیوود اهدا شد.

در رشته‌های طراحی لباس، چهره پردازی، مستند بلند، مستند کوتاه، انیمیشن کوتاه و فیلم کوتاه نیز فیلم‌های: ویکتوریای جوان، سفر ستاره‌ای، خلیج، موسیقی پرودنس، لوگوراما و مستاجرهای جدید برگزیده شدند.

رضا استادی / گروه فرهنگ و هنر