حضور ضعیف نمایش‌های خارجی در صحنه بیست و هشتم

اجراهای ضعیف

در حاشیه یکی از همین اجرا‌های روز پنجم جشنواره بود که نظر قطب‌ الدین صادقی را درباره نمایش‌های بخش بین‌الملل جشنواره پرسیدیم و او پاسخ داد: کار‌های خارجی تا این جا بسیار ضعیف بوده‌اند، بدون اغراق باید بگویم که تعدادی از آنها حتی در سطح نمایش‌های دانشجویی ما هم نبوده‌اند.

این استاد که تا امروز نیمی از آثار خارجی جشنواره را به تماشا نشسته، ادامه داد: در میان نمایش‌های بخش بین‌الملل، تنها کار ایتالیایی‌ها با عنوان «پروانهها» را آن هم تنها به دلیل تکنولوژی به کارگرفته شده در آن می‌توان تا حدی رضایت‌بخش ارزیابی کرد.

این نویسنده و کارگردان پیشکسوت تئاتر ایران با اشاره به این‌که امسال هیچ کدام از آثار خارجی برازنده جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر نیستند، افزود: نمایش‌های راه یافته به چنین رویدادی یا باید آخرین تجربیات و نوآوری‌های عرصه‌های بازیگری، طراحی، نویسندگی و کارگردانی را ارائه نمایند یا باید معرف جوهره فرهنگی سرزمین دیرپا و متمدنی باشند یا اندیشه‌ای بزرگ را روی صحنه بیاورند که تا به امروز هیچ کاری این ویژگی‌ها را نداشته‌اند.

برای بررسی علت دقیق و دلیل افت نمایش‌های بخش بین‌الملل جشنواره به سراغ رحمت امینی رفتیم و نظر او را جویا شدیم. او در این باره گفت: باید بپذیریم که آوردن گروه‌های خارجی به کشور کار دشواری است. اولین مانع، هزینه‌های سنگین این کار است که برای دعوت از گروه‌ها و هنرمندان شناخته شده و بزرگ این عرصه، بسیار سرسام‌آور است.

این مدرس دانشگاه که مدیر و دبیر جشنواره داخلی تئاتر بوده است، ادامه داد: اما بزرگ ترین مانع، اختلاف فرهنگی ما با کشور‌های صاحب تئاتر است که باعث می‌شود دست مسوولان در انتخاب آثار خارجی بسته باشد. عدم تطبیق شرایط محتوایی و اجرایی نمایش‌های دیگر کشور‌ها با عرف‌های پذیرفته شده ما، ناگزیر دایره انتخاب ما را محدود می‌کند.

فضای کم‌ تئاتر شهرستان‌ها

حال که به جز تک و توکی از آثار بخش بین‌الملل،دیگر نمایش‌ها نتوانسته‌اند در حد و اندازه‌های جشنواره فجر ظاهر شوند، این پرسش پیش می‌آید که چرا با کم کردن تعداد کارهای خارجی و البته افزایش کیفیت آنها، فضای خالی شده در اختیار نمایش‌های ایرانی و به ویژه شهرستانی قرار نمی‌گیرد.

در همین ارتباط به سراغ مهمانان شهرستانی جشنواره رفتیم و از آنان درباره جایگاه تئاتر استان‌ها در این رویداد بزرگ پرسیدیم. ابراهیم پشتکوهی که تنها هنرمند حاضر شهرستانی در بخش مسابقه بین‌الملل جشنواره امسال است، در این باره گفت: آثار شهر‌های دیگر به نسبت نمایش‌های تهرانی جشنواره، بسیار اندک هستند که باعث دلسرد شدن هنرمندان بیرون از پایتخت می‌شود.

اما آیا تئاتر شهرستان‌های ما امروز توانایی اشغال بخش بزرگ تری در جشنواره تئاتر فجر را دارند. هادی نامور از پیشکسوتان تئاتر گرگان که با کار «ملکه دره‌جنیان» در جشنواره حضور دارد، در این باره گفت: با توجه به همین شرایط نه‌چندان مطلوب تئاتر در شهرستان‌ها باید گفت که هنرمندان غیرتهرانی توانایی حضوری پررنگ‌تر را در بخش‌های مختلف جشنواره دارند.وی تاکید کرد: البته اگر از آثار شهرستانی حمایت مالی بیشتری شود و با آنان قرارداد ببندند مطمئن باشید که شاهد اتفاقات بزرگی در این حوزه خواهیم شد.

اما رضا صابری که از باتجربه‌های تئاتر ایران است و تا امروز هنوز راضی به ترک مشهد نشده، درباره تاثیر مثبت حضور هنرمندان شهرستانی در جشنواره فجر گفت: با توجه به این که حداقل برای همین چند روز، رسانه‌های فراگیر کشور به تئاتر توجه می‌کنند، خوب است جایگاهی بهتر را برای شهرستانی‌ها در جشنواره در نظر بگیریم و زمینه‌های تعامل آنان را با هنرمندان تهرانی فراهم کنیم.

وی با اشاره به این که متاسفانه آثار شهرستانی در حد و اندازه حضور کم‌رنگشان هم دیده نمی‌شوند، افزود: تماشاگران جشنواره بیشتر به دنبال نام‌های بزرگ و گروه‌های شناخته شده‌تر می‌گردند و از این رو بسیاری از کارهای دیگر استان‌ها را نمی‌بینند، در حالی که همین امسال چند نمایش شهرستانی بسیار خوب به تهران آمده‌اند که کمتر سخنی از آنان به میان می‌آید.