کرزای موفق به‌صلح با طالبان می‌شود؟

هفته نامه تایم در گزارشی تحلیلی در مورد تلاش حامد کرزای، رئیس جمهور افغانستان، برای آشتی با شبه‌نظامیان طالبان که تمایل به کنار گذاشتن سلاح و بازگشت به جامعه افغانستان دارند، نوشت: کرزای قصد دارد از کنفرانس افغانستان در لندن برای اعلام رسمی طرح بررسی شده خود با بودجه رسانی بهتر با هدف ارائه نه تنها عفو برای شبه نظامیان طالبان بلکه شغل، درآمد، زمین و تامین امنیت آنها در ازای رها کردن سلاح‌هایشان استفاده کند.

تایم افزود:این طرح کرزای از حمایت آمریکا نیز برخوردار شده است. به نظر می‌رسد کرزای و آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که بعید است گروه طالبان را بتوان در میدان نبرد نابود کرد و اینکه پایان جنگ به این موضوع بستگی دارد که اکثر شبه‌نظامیان طالبان نسبت به این موضوع متقاعد شوند که آنها با کنار گذاشتن سلاح‌هایشان، منافع بیشتری به دست خواهند آورد.

کرزای حتی پیشنهاد انجام مذاکره مستقیم را با رهبران طالبان مطرح کرده است. وی پیشنهاد کرده که نام ملاعمر و دیگر رهبران طالبان از لیست مظنونان فعالیت‌های تروریستی سازمان ملل حذف شود. پیشتر نیز این گمانه‌زنی‌ها مطرح بود که نمایندگان کرزای به طور مخفیانه با عوامل طالبان در مذاکراتی که از سوی عربستان سازماندهی شده بود، شرکت داشتند، اگر چه هیچ موفقیتی در آن مذاکرات حاصل نشد. طالبان همچنان به ادامه خروج نیروهای خارجی از افغانستان به عنوان پیش شرطی برای انجام مذاکرات صلح تاکید دارد. پاکستان نیز به طور پنهانی پیشنهاد میانجیگری میان آمریکایی‌ها و رهبری طالبان را مطرح کرده است.

تایم نوشت: با این حال آمریکا نسبت به هر نوع اقدام در راستای دسترسی به رهبری طالبان در این مقطع زمانی شک و تردید دارد. حتی اگر آشتی با برخی از افرادی که زمانی به اسامه بن لادن پناه داده بودند امکان پذیر باشد، مقامات آمریکایی معتقدند که این موضوع مادامی که طالبان فکر کند در روند پیروزی در جنگ قرار دارد، اتفاق نمی‌افتد. در این زمان از کرزای به عنوان فردی که از موضع ضعف پیشنهاد مذاکره به طالبان می‌دهد، یاد خواهد شد. همانطور که ژنرال استنلی مک کریستال، فرمانده ارشد نیروهای آمریکایی در افغانستان هشدار داد، این شبه‌نظامیان هستند که از سرعت فعالیت برخوردارند. در حقیقت هدف از طرح افزایش نیروهای آمریکایی، توقف این سرعت فعالیت شبه‌نظامیان و جلوگیری از کنترل برخی مناطق افغانستان توسط طالبان است.

حمله انتحاری و شدید اخیر در کابل نشان داد که گروه طالبان هنوز هم از قدرت برای انجام این نوع حملات برخوردار است. اما آنهایی که اندکی خوشبین بوده‌اند، ممکن است در کنار این موضوع بگویند که یکی از نکات مثبت حادثه این بود که نیروهای امنیتی افغان توانستند بدون کمک زیادی از سوی نیروهای خارجی، اوضاع را بعد از مدتی تحت کنترل خود درآورند.

آمریکا امیدوار است که اقدامات آتی کرزای بتواند اکثر شبه‌نظامیان پشتونی را که از سوی گروه طالبان در ازای دریافت روزانه "10 دلار" به استخدام در آمدند، از این گروه جدا کند. مقامات آمریکایی معتقدند که حدود ‌70 درصد از شبه‌نظامیان طالبان، اهداف و انگیزه ایدئولوژیک در مبارزه با نیروهای خارجی ندارند و می‌توان آنها را با پرداخت پول بیشتری از گروه طالبان جدا کرد. این در حالی است که به گفته برخی کارشناسان، این دیدگاه تا حدود بسیار زیادی خوشبینانه است. دولت کابل با پیشنهاد ایجاد شرایط اقتصادی مناسب، درآمد و تامین امنیت، امیدوار است که اکثر شبه‌نظامیان سلاح‌هایشان را کنار بگذارند. اما این طرح موانع بزرگی بر سر راه دارد. یکی از موانع این است که تا زمانی که شبه نظامیان طالبان معتقد باشند در حال پیروزی هستند، جدا کردن آنها از طالبان سخت است.

این نگرانی نیز وجود دارد که آیا دولت کرزای از توانایی لازم برای اداره این طرح برخوردار است یا خیر.

تایم افزود: محبوبیت کرزای در افغانستان در سطح پایینی قرار دارد، اما با این حال وی از هم‌پیمانی آمریکا و دیگر کشورهای غرب به عنوان یک شریک سیاسی برخوردار است. حمله اخیر در کابل در حالی انجام شد که کرزای افراد جدیدی را در کابینه‌ خود معرفی کرده بود. این در حالی است که پارلمان افغانستان تاکنون در دو مرحله‌ رای‌گیری تعداد زیادی از افراد پیشنهادی کرزای را برای حضور در کابینه این کشور رد کرده است. اتفاقات اخیر در حالی رخ داده که سازمان ملل اخیرا در گزارشی اعلام کرد که افغان‌ها طی سال گذشته مجبور شدند تا حدود ‌2.5 میلیارد دلار به مقامات این کشور در سطوح مختلف رشوه بپردازند، گزارشی که باعث کاهش شدید اعتماد مردم به دولت کرزای شد و این کاهش اعتماد می‌تواند در طرح کرزای برای مذاکره و آشتی با طالبان نیز تاثیر بگذارد.

تایم در پایان نوشت: اما مهمترین مانع در موضوع مصالحه با طالبان، امنیت است. این موضوع مشخص نیست که آیا دولت افغانستان و حامیان غربی‌اش می‌توانند فضای امنیتی مناسب را در راستای متقاعد کردن شبه‌نظامیان طالبان برای خروج از این گروه‌ ایجاد کنند یا خیر. به علاوه اینکه شبه‌نظامیان طی سال گذشته نشان داده‌اند که آنها می‌توانند عملیات گسترده در افغانستان انجام بدهند. قرار گرفتن شبه‌نظامیان سابق عراقی در لیست حقوق بگیران دولتی در عراق مطمئنا به ایجاد ثبات در عراق کمک کرد. به همین دلیل کرزای و ژنرال مک کریستال امیدوارهستند که طرح کرزای نیزبه گونه عراق در افغانستان تاثیر مثبت داشته باشد.

ایسنا