پیش از شروع این همایش، پژوهشی در اختیار حاضران قرار گرفت که درباره پیشسازها توضیح میداد. پیشسازها بر اساس این جزوه آموزشی، موادی هستند که بدون آنها تولیدکنندگان مواد مخدر قادر به تولید مواد مخدر و روانگردان نیستند.
این رقم را باور نمیکنید!
برخی پیشسازها استفادهای چندگانه دارند، به طوری که هم برای مصارف قانونی مانند تولید دارو و... به کار میروند و هم در آزمایشگاههای تولید مواد مخدر نقشی مهم دارند، وجه قانونی استفاده از این گروه از پیشسازها سبب میشود پیگیری و کنترل آنها بشدت دشوار شود و در مواردی انحراف این مواد از مجاری قانونی آنها قابل تشخیص نباشد.
انحراف پیشسازها از مجاری قانونی شاید به گمان برخی مسوولان، نکته چندان قابل توجهی به نظر نیاید اما اگر حجم مواد پیشساز مورد نیاز برای مواد مخدر را بشنوید، مسلما اهمیت این موضوع را درک خواهید کرد، برای مثال برای تولید یک تن هروئین به حدود 20 تن ماده پیشساز نیاز است و اگر بدانید که سالانه به طور متوسط 450 تن هروئین در دنیا تولید میشود، آن وقت میتوانید حدس بزنید که چه حجم عظیمی از پیشسازها در دنیا جابهجا میشود و حتما شما از ذهنتان میگذرد که چطور متولیان مبارزه با مواد مخدر در جهان چشم بر این 9000 تن ماده پیشساز لازم برای تولید هروئین سالانه جهان میبندند و این همان مسالهای است که سردار حسینآبادی رئیس پلیس مواد مخدر آن را عمدی خواند.
حسینآبادی و آههای بلند
سردار حمیدرضا حسینآبادی یکی از سخنرانهایی بود که بیواهمه و بصراحت از چنین وضعیتی که قربانی اصلی آن ایران است، انتقاد کرد. رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر در این همایش، بارها و بارها از دست خالی مانده ایران از تجهیزات لازم برای کشف محمولههای عظیم پیشساز گفت.
براساس گفتههای رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر، سازمانهای بینالمللی باید ابزار لازم برای کنترل پیشسازهای مواد مخدر را در اختیار ایران قرار بدهند که متاسفانه برخلاف تعهد آنها این امر تاکنون محقق نشده است و ایران با دست خالی وارد مبارزه شده است. حتی دستگاههای اشعهایکس و 10 قلاده سگی که قرار بود برای کنترل این پیشسازها از طرف کشورهای اروپایی در اختیار ایران قرار بگیرد، هنوز به دست ایران نرسیده است که دلیلش سود کلان تجارت پیشسازها در انتقال به افغانستان است که عاید کشورهای اروپایی میشود.
کراک را مخصوص ایران تولید میکنند
رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر با اشاره به این که درگیریهای افغانستان و ایران شبیه بازی دزد و پلیس شده است و هر سال افغانستان تولید مواد مخدرش را افزایش میدهد و ایران هم اقداماتش را برای تامین امنیت جهان و مبارزه با مواد مخدر بیشتر میکند، هشدار داد: اگر امروز با استفاده از پیشسازهای کشورهای غربی کراک در افغانستان تولید میشود مقصد این محصول، کشورهایی مانند ترکیه نیست و تماما برای ایران تولید میشود.
حسینآبادی در این همایش پا را از انتقادهای بدون ذکر نام کشورها فراتر گذاشت و هشدار داد که بیشتر پیشسازها در امارات ساخته میشود و بارهای ترانزیتی که از دبی به افغانستان میرود، باید از طریق امکانات فنی کنترل شود.
او تاکید کرد: ما هنوز از نظر قانونی با شکستن پلمب گمرک محمولههای خارجی مشکل داریم و 23 هزار تن پیشساز کشف شده را با قطره چکان کشف کردهایم و محمولههای کلان کشف نمیشود.
انتقاد دیگر رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر از سازمانهای بینالمللی بود که بهرغم اطلاع از کشف شدن محمولههای عظیم مواد پیشساز، با تولیدکنندگان آنها برخوردی نمیکنند. حسینآبادی گفتههایش را به انتقاد بدون ذکر نام محدود نکرد و مستقیما به کشور امارات به عنوان یکی اصلیترین کشورهایی که پیشسازها در آن مقصدگذاری میشوند، اشاره کرد.
او گفت: در دبی بارهای عظیم مواد پیشساز مقصدگذاری و به دیگر کشورها فرستاده میشوند، اما جالب اینجاست که هیچ گزارشی از کشف مواد پیش ساز در آن وجود ندارد!
قانون در مواجهه با پیشسازها میلنگد
محور گفتههای حسین ذبیحی، معاون دادستان کل کشور بر خلاف حسینآبادی صرفا متوجه اوضاع داخلی کشورمان در مواجهه با پیشسازها بود. وی اظهار کرد: در بخش روانگردانها (بهعنوان گروهی از پیشسازها) بدون قانون نیستیم، ولی معتقدیم قوانینی که در ارتباط با نحوه مجازات مجرمان مواد مخدر روانگردان است از بازدارندگی برخوردار نیست.
ذبیحی قانون کنونی را بدون بازدارندگی لازم دانست و از نبود مادههایی که مستقیما به ممنوعیت پیشسازها اشاره کنند، انتقاد کرد.
براساس گفتههای این مسوول، مجازات چند ماه یا چند سال زندان برای قاچاقچی پیشسازها در مقایسه با مجازاتهای درنظر گرفته شده برای قاچاقچیان مواد مخدر سنتی، بسیار ناچیز است و تغییر این وضع فقط در صورتی ممکن میشود که اصلاح قانون مبارزه با موادمخدر که در مجمع تشخیص مصلحت نظام در حال بررسی است تصویب شود.
ذبیحی در این همایش و پیش از شروع گفتههایش آرزو کرد، ایکاش مسوولانی از مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در جلسه حضور داشتند و به گفتههایش گوش میدادند تا شاید به فرآیند تصویب این اصلاحیه سرعت میبخشیدند.
مریم یوشیزاده