بیشتر محوطه‌های باستانی خوزستان در معرض خطرند

وی ادامه داد: وضعیت محوطه‌های باستانی در خوزستان با وجود اهمیت آنها از نظر کاوش‌های باستان‌شناسی، اصلا رضایت‌بخش نیست. با توجه به تخریب‌های صورت‌گرفته در محوطه‌ها و آثار تاریخی، در صورت رسیدگی نکردن به آنها متضرر خواهیم شد. البته می‌توان برای ساماندهی وضع کاوش‌های این محوطه‌ها، از دانشجویان باستان‌شناسی 3 دانشگاه موجود در استان که به خوبی تربیت شده‌اند، استفاده کرد. احساس می‌کنم سازمان میراث فرهنگی خوزستان در ساماندهی نیروی انسانی بسیار ضعیف است.

او اظهار کرد: اکنون با اختصاص این اعتبارات اندک به محوطه‌های باستانی جهت کاوش آنها، بهتر است کار خاصی درباره آنها انجام ندهیم، چون با اعتبارات کم نمی‌توان کاری انجام داد، بویژه درخصوص محوطه‌هایی که به‌دلیل وسعت زیاد از پروژه‌های جامع و بزرگ در سطح ملی با پیش‌زمینه و پرسش‌های مختلف محسوب می‌شوند. این در شرایطی است که نیمه‌کاره رها شدن کاوش در محوطه‌های تاریخی زیانبارتر است.

سرداری در توضیح این مطلب گفت: برخی کاوش‌ها مانند کاوش تپه سنجر در حوزه اندیمشک به‌دلیل کمبود اعتبار فقط در یک فصل انجام می‌شوند و کار با به‌دست آوردن اطلاعات ناقص، نیمه‌کاره رها می‌شود. این امر، علاوه بر کامل نبودن اطلاعات تاریخی به‌دست آمده، سبب شناخته شدن مناطق باستانی و یکی از عوامل فعالیت برای حفاران غیرمجاز می‌شود؛ به‌طوری که اکنون در اطراف تپه باستانی سنجر 3 چاه عمیق حفر شده‌ است.

بی‌توجهی به کاخ‌های هخامنشی حاشیه خلیج فارس

از سویی دیگر، یک باستان شناس پیشکسوت معتقد است به هیچ یک از کاخ‌های هخامنشی حاشیه خلیج فارس که در شهرستان برازجان واقع شده‌اند با وجود داشتن ارزش‌های فراوان تاریخی توجه کافی نمی‌شود.

علی‌اکبر سرافراز به مهر گفت: هر سه کاخ هخامنشی چرخاب، کاخ سنگ سیاه که نزد اهالی به کاخ نظر آقا مشهور است و کاخ بردک سیاه در وضعیت چندان مساعدی به سر نمی‌برند و حفاظت‌های حداقلی هم از آنها صورت نمی‌گیرد.

این باستان‌شناس که خود کاخ چرخاب مربوط به کوروش پادشاه پرآوازه هخامنشی را از دل خاک برازجان بیرون آورده است در رابطه با نوع معماری به کار رفته در این کاخ‌ها اظهار کرد: براساس شواهد و اسناد به دست آمده معماری داخلی این سه کاخ وام گرفته از کاخ بزرگ آپادانا در شوش پایتخت اصلی هخامنشی بوده است. به گزارش مهر کاخ بردک سیاه که کاخ زمستانی داریوش اول هخامنشی بوده است در نزدیکی خلیج فارس 33 سال پس از سر برآوردن از دل خاک این روزها به دلیل عدم محافظت و سهل‌انگاری در حال نابودی تدریجی است. این بنای هخامنشی پس از این همه مدت که از دل خاک بیرون آمده هیچگاه به اندازه‌ای که شایسته یک بنای معماری مربوط به بیش از دو هزار سال قبل باشد مورد توجه قرار نگرفته است.

علاوه بر این، کاخ چرخاب نیز که از کاخ‌های زمستانی کوروش هخامنشی بوده و تنها و یا حداقل اصلی‌ترین سند معماری است که ثابت می‌کند خلیج فارس از دوران باستان متعلق به ایرانیان است در برازجان و به فاصله 20 کیلومتری از این آب‌های نیلگون بدون محافظت رها شده و به دلیل آب و هوای شرجی و گرم در حال تخریب تدریجی است.

این کارشناس میراث فرهنگی با اشاره به لزوم توجه بیشتر به‌این بناهای پر ارزش تاریخی که چیزی از کاخ‌های شوش و تخت جمشید کم ندارد، گفت: حداقل باید یک مراقبت کارشناسی شده از این کاخ‌ها صورت می‌گرفت تا پایه ستون‌های آن در معرض گرما، باران و رطوبت هوا و همچنین کشت و زرع کشاورزان محلی و کندوکاوهای حفاران غیر مجاز تخریب نمی‌شد.