شهرام امیری کارمند سازمان انرژی اتمی نیست

علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان در گفتگویی تفصیلی به سؤالات خبرگزاری فارس درباره تصویب تحریم ایران در کنگره آمریکا، دانشمندان هسته‌ای کشور، شهرام امیری و... سخن گفت که بخش پایانی این گفتگو از نظر خوانندگان می‌گذرد.

ارزیابی شما از تصویب تحریم ایران در کنگره آمریکا چیست؟

صالحی: یقیناً‌ هر تحریمی، آثار منفی در بر خواهد داشت. این که بگوییم تحریم هیچ تاثیری ندارد، ناوارد است ولی اینکه این تحریم‌ها تاثیر شدیدی خواهد داشت، این گونه نیست؛ زیرا ایران کشوری پهناور و با جمعیتی قابل توجه و امکاناتی عظیم است و در سه دهه اخیر نیز تحولات صنعتی و کشاورزی‌اش به اندازه‌ای بوده که ما مشکلی به آن مفهوم نخواهیم داشت.

ما با بیش از 10 کشور هم مرز هستیم، لذا تحریم قرار دادن این کشور آسان نیست ضمن اینکه ما نیز از تحریم استقبال نمی‌کنیم.

تنها آثار تحریم این است که مردم ما نسبت به نیت تحریم‌کنندگان بیشتر آگاه می‌شوند که آنها چقدر با خباثت کار می‌کنند، از طرفی می‌گویند به فکر مردم ایران هستیم و از طرف دیگر تمامی تحریم را پیش می‌برند.

اگر بنزین تحریم شود بنده به عنوان رئیس سازمان انرژی اتمی مشکلی پیدا نمی‌کنم و بنزین خود را به هر صورت تامین می‌کنم، مردم عادی گرفتار این تحریم‌ها می‌شوند اما باید خاطرنشان شوم که ایران در چارچوب همین تحریم‌ها به فناوری هسته‌ای دست یافت.

برای خرید تجهیزات در زمینه فناوری هسته‌ای مشکلاتی داشتیم، گران‌تر خریدیم، زمان طولانی‌تری سپری شد ولی کارمان را پیش بردیم.

این گونه نیست که ما تحریم شویم، دست‌هایمان را بالا ببریم و بگوییم تسلیم و عذرخواهی کنیم. تحریم سخت است ولی آن را تحمل کرده و با زمان، آثار این تحریم را جبران می‌کنیم.

گفته می‌شود در صورتی که چین به اعمال تحریم‌ها علیه ایران نپیوندد می‌تواند به طور کامل جایگزین سایر کشورها در ایران شود.

صالحی: تبادلات تجاری، صنعتی و فناوری دنیا در هم تنیده است. در زمینه هواپیماسازی این تصور ذهنی وجود دارد که آمریکا در این عرصه 100 درصد به خود متکی است، در حالی که اینگونه نیست.

در حال حاضر تمام کشورهای دنیا در مسائل صنعتی، غذایی، تجاری و فرهنگی به هم وابسته‌اند و بسیار سخت است که کشوری بخواهد کاملاً به خود متکی باشد یا یک کشوری بتواند تمامی نیازهای کشور دیگر را تامین کند. البته چین دارای امکانات بالقوه فراوانی است و طبق مصلحت خود عمل می‌کند.

علیرغم اینکه تحریم‌ها آثاری دارد، ولی من آن را جدی نمی‌گیرم، چون تحریم‌ها در ایران آنگونه که ما را از حرکت باز دارد، اثر ندارد و این بسیار مهم است. این تحریم‌ها در ضمیر مردم نقش خواهد بست که غربی‌ها در همه چیز حتی در این مورد نیز دروغ می‌گویند.

زمانی که من در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مسئول بودم با سفیر انگلیس، فرانسه و آلمان در ایران گفتگویی داشتم و من به آنها اعلام کردم پرونده هسته‌ای رفته رفته از اختیارات دولت خارج می‌شود و تصمیم‌گیری آن به دست مردم می‌افتد و در آن موقع دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند تصمیمی بگیرد و واقعا هم اینطور شد.

چه تعداد متخصص هسته‌ای در کشور وجود دارند و متوسط سن آنها چقدر است؟

صالحی: متوسط سن کارشناسان و دانشمندان هسته‌ای قریب به 28 الی 30 سال است.
تعداد آنها نیز هزاران نفر است و به سرعت هم بر تعداد آنها افزوده می‌شود، به طوری که ما اکنون آنقدر اندیشمند هسته‌ای داریم که صنایع برای اینها سر و دست می‌شکنند، چون افرادی که در سازمان انرژی اتمی کار می‌کنند و با این فناوری آشنایی دارند، تجربه فنی و صنعتی خوبی پیدا می‌کنند.

ما نیز از اینکه اندیشمندان هسته‌ای‌ کشور در صنایع کار کنند، استقبال می‌کنیم. این گونه نیست که بخواهیم عده‌ای را اینجا بیاوریم، در‌ها را ببندیم و بگوییم تا آخر عمرتان اینجا بمانید. ما یک ورودی، یک خروجی و یک زمان ماندگاری داریم چون این افراد وارد هر صنعت دیگر‌ی شوند باعث رشد و نمو آن صنعت خواهند شد و تا به امروز نیز این موضوع را نشان داده‌اند.

منظور شما از زمان ماندگاری این افراد چیست؟

صالحی: بدین معنا که اختیار با خودشان است و ما ممنوعیتی نداریم که مثلاً کسی که استخدام شد باید تا آخر عمرش متعهد باشد و در سازمان بماند.

بحث‌هایی در مورد آقای شهرام امیری تبعه ایرانی ناپدید شده در عربستان مطرح شده بود، بعضی عنوان می‌کنند که ایشان دانشمند هسته‌ای بوده، این خبر را تایید می‌کنید؟

صالحی: نمی‌دانم این بحث‌ از کجا نشأت گرفته که ایشان دانشمند هسته‌ای است. شهرام امیری هیچ وقت حتی کارمند سازمان انرژی اتمی نبوده است. ما نخواستیم به این بحث ورود پیدا کنیم که شک و تردیدی ایجاد شود. اما بنده اعلام می‌کنم که ایشان هیچ ارتباطی با سازمان انرژی اتمی ندارند، حتی نمی‌دانم آقای امیری چه کسی است.

به عنوان سؤال پایانی بحثی راجع به آقای سعیدی مطرح بود که از مدت‌ها پیش استعفا داده‌اند اما استعفای ایشان مورد پذیرش قرار نگرفته بود، لطفاً در این زمینه توضیح دهید؟

صالحی: دکتر سعیدی از نیروهای خوب و ارزنده سازمان انرژی اتمی هستند. ایشان اکنون یک حکم مشاوره از من گرفتند و در عرصه مهم دیگری تحت عنوان "ایجاد نیروگاه‌های جدید " که آن نیز یکی از پروژه‌های عمده ماست، فعالیت خواهد داشت.

ما درصددیم طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی و شورای عالی انرژی اتمی نیروگاه‌های جدیدی مشابه نیروگاه اتمی بوشهر در این شهر راه‌اندازی کنیم که این خود پروژه‌ای عظیم است و یک فرد تمام وقت را می‌طلبد که روی این موضوع کار کند. با توجه به تجربه‌ دکتر سعیدی و در گفتگویی که با ایشان داشتم، علاقمند به همکاری در این زمینه بودند و در این زمینه نیز کار خواهند کرد.

دکتر سعیدی در عرصه دیگری نیز فعالیت خواهند داشت که آن را اعلام نمی‌کنم اما آن عرصه نیز در ارتباط با انرژی خواهد بود و ایشان در آن زمینه نیز مسئولیتی بر عهده خواهند داشت و در زمان مقتضی آن را اعلام خواهیم کرد. ایشان فعلا بر روی بحث نیروگاههای جدید هسته‌ای تمرکز خواهند داشت.

اگر مورد خاصی باقیمانده لطفاً بفرمایید.

صالحی: من هیچ موضوعی را که از آن مطمئن نباشم با قاطعیت اعلام نمی‌کنم و تلاش من این است که سخنانم مبتنی بر حقایق و واقعیت‌ها باشد یعنی حتی اگر دشمن را بخواهم ارزیابی کنم منصفانه ارزیابی می‌کنم و این خصلتی است که داشته و دارم و نمی‌توانم آن را تغییر دهم.

یکی از نقاط قوت من در عرصه‌ دیپلماسی نیز همین بود. این خصلت زمانی که در وین و جده مسئولیتی عهده‌دار بودم باعث شد که اعتماد بین‌المللی نسبت به حرفهایی که می‌زدم جلب شود، به طور مثال اگر گفتم غرب در این خصوص دروغ می‌گوید واقعاً دروغ می‌گوید بنابراین اگر ضرورتی نداشت حرفی نمی‌زنم و اگر صحبتی می‌کنم مبتنی بر حقایق و واقعیات البته در چارچوب مصلحت نظام و مملکت و با در نظر گرفتن عزت، حکمت و مصلحت است.

ما هیچوقت اعلام نمی‌کنیم که بهترین سانتریفیوژ دنیا را ساخته‌ایم شما هیچ وقت این را از من نمی‌شنوید اما متواضعانه می‌گوئیم ما سانتریفیوژ ساخته‌ایم.

ما هیچوقت نمی‌گوییم UCF در دنیا بهترین است اما می‌گوئیم که صنعت هسته‌ای ما هم کامل است و در ابتدای راه هستیم.

به طور مثال ژاپن در تمامی زمینه‌های هسته‌ای اشراف کامل دارد و صنعت هسته‌ای با ما ژاپن قابل مقایسه نیست، عیبی هم ندارد چرا که صنعت با زمان پیش می‌رود و شما نمی‌توانید وقتی وارد صنعت خودروسازی شدید همان روز نیز بهترین خودروی جهان را بسازید چرا که خودروسازان اول جهانی صدسال پیش وارد این صنعت شده‌اند.

در بحث هسته‌ای هم این چنین است، اکنون حدود 70 سال است که دنیا در این عرصه فعالیت می‌کند و ورود ما طی 20 سال اخیر بوده است، بنابراین ‌ما چگونه می‌توانیم ادعا کنیم که همپای بهترین‌ها در دنیا هستیم، اما می‌توان گفت تنها کشور اسلامی هستیم که در صنعت هسته‌ای از تبدیل، غنی‌سازی، استخراج و اکتشاف اورانیوم، طراحی و ساخت رآکتور و ساخت تجهیزات، ساخت رادیودارو‌ و .... را داریم و روز به روز هم با سرعت مناسبی پیش می‌رویم.