سامانه پایا آنگونه که از اظهارات شریفی برمیآید، شباهت زیادی به سیستم تسویه ناخالص آنی (ساتنا) دارد که هنوز بعد از گذشت بیش از یک سال از راهاندازی، کارایی لازم را پیدا نکرده است و ظاهرا بانکها علاقهای به استفاده از این سامانه از خود نشان نمیدهند.
بانک مرکزی تاکنون با صدور چندین بخشنامه بانکها را به استفاده از ساتنا تشویق نموده اما هنوز این سیستم در شبکه بانکی کشور جای خود را باز نکرده است. کم اطلاعی کارکنان بانکها از این سیستم، اخذ کارمزد در ازای ارائه این خدمت و مشکلات ارتباطی میان بانکها از مهمترین دلایل غریبه ماندن ساتنا در نظام بانکی کشور عنوان شده است. به طوری که سیستمی که قرار بود در کوتاهترین مدت وجوه را میان حسابهای مختلف در بانکهای مختلف انتقال دهد، اکنون در بسیاری از مواقع، مشتریان را به 24ساعت بعد حواله میدهد. طبیعی است که در چنین شرایطی مشتری نیز عطای این خدمت مدرن را به لقایش میبخشد.
اما مدیر اداره نظام های پرداخت بانک مرکزی درباره سامانه پایا می گوید: با پیادهسازی کامل این سامانه، دیگر لازم نخواهد بود که سازمانها، ارگانها و حتی شرکتهای بخش خصوصی از نیروهای خود بخواهند در همان بانکی که سازمان یا شرکت حساب دارد، حسابی افتتاح کنند، بلکه با استفاده از پایا دستور پرداخت دستمزد یا هر وجه دیگر در هر بانکی صادر میشود و به صورت خودکار عمل تسویه پایاپای بین بانک صادرکننده و بانکهای دیگر که مقصد وجوه هستند، انجام میشود.
شریفی با اشاره به دیگر موارد استفاده پایا افزود: صدور دستور پرداختهای انبوه، پرداخت سود سهام، حوالههای خرد و تکی از جمله دیگر امکاناتی است که با راهاندازی این سامانه قابل استفاده خواهد بود. وی توضیح داد: با راهاندازی کامل پایا به صورت چشمگیری از افتتاح حسابهای بیمورد که - صرفا با هدف دریافت حقوق، سود سهام و ... صورت میگیرد جلوگیری خواهد شد چرا که این امکان فراهم میشود تا وجوه مورد نظر از حساب هر بانکی به حسابهای متعدد در بانکهای مختلف دولتی و خصوصی منتقل شود.مدیر اداره نظامهای پرداخت هماهنگ بانک مرکزی گفت: این سامانه در حال حاضر به صورت آزمایشی در دفاتر مرکزی بانکها استفاده میشود و سعی ما بر این است که تا پایان سال در تمامی شعب بانکها برای بهرهگیری مردم پیاده شود.
وی درباره شرایط استفاده از این سامانه گفت: سامانه پایا برخلاف ساتنا که سامانه انتقال و تسویه آنی وجوه بود، برای انجام عملیات تسویه پایاپای الکترونیکی به حداقل یک و حداکثر 2 ساعت زمان نیاز دارد و از آنجا که انتقال وجوه در کشور ما کمتر حالت اضطراری و فوری دارد، این سامانه برای عموم اشخاص حقیقی و حقوقی قابل استفاده است. شریفی در پاسخ به این پرسش که آیا با راهاندازی پایا، سامانه ساتنا از دور خارج میشود یا خیر، گفت: پایا و ساتنا در واقع مکمل یکدیگر هستند به عبارت دیگر، پیش از راهاندازی پایا که سامانه انتقال پایاپای الکترونیکی وجوه است، لازم بود که یک سامانه تسویه آنی وجوه بین بانکی راهاندازی شود که ساتنا این وظیفه را انجام میدهد. بنابراین ساتنا بیشتر عملیات انتقال وجوه سنگین و بالا را به عهده میگیرد که عمدتا مورد استفاده اشخاص حقوقی آن هم در حوزه دولتی و حکومتی است و انتقال وجوه خرد به عهده پایا خواهد بود، گرچه در 2 سامانه امکان انتقال همه گونه وجه را دارند.
شریفی افزود: از آنجا که انتقال وجه در ساتنا آنی است، طبیعتا برای استفاده از این سامانه، کارمزدی در نظر گرفته خواهد شد، ولی استفاده از پایا، بدون کارمزد است.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم