حضور زنان بسیجی در3000 هسته علمی و پژوهشی

همزمان با هفته بسیج با مینو اصلانی، مسوول بسیج جامعه زنان کشور گفتگو کرده‌ایم. وی بر این عقیده است که وظیفه بسیج روشنگری است. اصلانی بسیج را نیروی برآمده از دل مردم می‌داند و بر این باور است که چون بسیج درخدمت انقلاب و نظام است، هر جا نیاز باشد حضور پیدا می‌کند.

بسیج خواهران تاکنون چه اقداماتی داشته است؟

با توجه به نیاز انقلاب در بحث‌های فرهنگی، یکی از موضوعاتی که بسیار مورد توجه تشکیلات بسیج خواهران قرار گرفت، بحث‌های فرهنگی، اجتماعی و عرصه‌هایی بود که نیاز انقلاب اسلامی و نسل جدید بود. درحال حاضر ما بیش از 3000 هسته علمی پژوهشی در سطح کشور داریم که خانم‌ها با حضور در این هسته‌های علمی به تحقیق و مطالعه پیرامون موضوعات مختلف می‌پردازند. این موضوعات بویژه مرتبط به موضوعات آسیب‌های خانواده است.

این هسته‌های پژوهشی تاکنون توانسته‌اند کارهای بسیار خوبی را ساماندهی کنند. وقتی در یک استان یا یک پایگاه مقاومت هسته پژوهشی خانم‌ها شکل می‌گیرد می‌تواند آسیب‌های اجتماعی آن منطقه را بررسی کند و به مسوولان، همراه با راهکار ارائه دهد و برای حل و فصل مشکلاتی که ممکن است وجود داشته باشد، قدم بردارد.

در حوزه فعالیت‌های فرهنگی ما تاکنون 18 کنگره فاطمه‌شناسی در سطح کشور برگزار کرده‌ایم که بیش از 8000 اثر به عنوان گنجینه‌ای بسیارغنی در زمینه سیره حضرت زهرا(س) گردآوری شده است و شامل هزاران مقاله، تدوین کتاب، اثر هنری در حوزه‌های مختلف است. در واقع گنجینه متمرکزی است که در مورد حضرت زهرا(س) منتشرشده است. همچنین می‌توانم به همایش و کارگاه‌های آموزشی که در سطح کشوردرارتباط با خانواده داشتیم، اشاره کنم.

یعنی در بخش فرهنگی، بسیج در جهت تحکیم خانواده قدم برمی‌دارد؟

بحث خانواده یکی از مهم‌ترین بحث‌های کشورما باید قرار بگیرد.

بنابراین ما یکی از وظایف اصلی خود را در حوزه مباحث خانواده گذاشته‌ایم که این در چند بخش تقسیم می‌شود. یکی از این بخش‌ها، بخش تبیینی است. ما همایش‌ و نشست‌های تخصصی بسیاری را درسطح کشور داریم که به تبیین جایگاه خانواده می‌پردازد.

خانواده در مبانی دینی، معرفتی و در فرهنگ ملی ایران از جایگاه و اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و بسیج به تبیین این پیشینه تاریخی بسیار غنی می‌پردازد.بخش دیگر، بخش‌های توانمندسازی خانواده است. ما در این حوزه به بحث مهارت‌های زندگی در بیش از11 هزار پایگاه مقاومت توجه کرده‌ایم، در این بخش‌ها مهارت‌های زندگی آموزش داده می‌شود. ما کارگاه‌های مشاوره‌ای داریم که به صورت گروهی و تحصیلی به خانواده‌ها مشاوره داده می‌شود.

همچنین ما در زمینه تربیت سعی کرده‌ایم درمبانی و مباحثمان توجه به تفاوت‌ها را قید کنیم. یک خلا بسیار اساسی که امروز در سیستم‌های مختلف آموزشی و تربیتی داریم این است که توجه به تفاوت‌ها هیچ جایی ندارد و این درحالی است که شاید ریشه بسیاری از مشکلات خانوادگی امروز به بحث بی‌توجهی به تفاوت‌ها برمی‌گردد. ما در فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی هایمان سعی می‌کنیم که این اصول را در مبانی تربیتی‌مان رعایت کنیم. در همین زمینه آموزش مربیان تربیتی داریم.

در شبکه مربیان تربیتی که ما آنها را تحت عنوان حلقه‌های صالحین تعریف کردیم، سعی می‌کنیم این مربیان خودشان به این موضوعات واقف بشوند و آموزش ببینید تا بتوانند خوب این موضوعات را منتقل کنند. درمجموع ما دفاتر مشاوره‌ای زیادی را در سراسر کشور راه‌اندازی کرده‌ایم و سعی داشته‌ایم به خانواده‌ها کمک کنیم؛ چراکه در این زمینه ضرورت احساس می‌شود.

یکی از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، بحث ترویج فرهنگ حجاب و عفاف است که در این خصوص هم فعالیت‌های پژوهشی زیادی در سراسر کشور داشته‌ایم و هم کارگاه‌های آموزشی در این زمینه راه‌اندازی کرده‌ایم.

در حال حاضر بیش از 55 هزار مربی ترویج فرهنگ حجاب و عفاف در سطح کشور داریم که درسطح مدارس، دانشگاه‌ها و دیگر مراکزی که خودشان احساس نیاز می‌کنند و درخواست می‌کنند، می‌توانیم مربیان را اعزام کنیم.

بیشترین برنامه‌های شما درچه بخش‌هایی بوده است؟

ما می‌کوشیم در مباحث مختلف بسیج از ظرفیت‌های مختلف استفاده کنیم. برنامه‌ها متفاوت است بستگی به نوع برنامه و محل اجرای آن دارد که نمودش نیز در همانجا احساس می‌شود. ممکن است بسیاری از برنامه‌های بسیج اطلاع رسانی نیز نشود، چون ظرفیت رسانه هم محدود است.

در برنامه‌های تابستانی بسیج که تحت عنوان طرح نشاط و تعالی برگزار شد، بیش از 5/1 میلیون نفر از دانش‌آموزان چه دختر و چه پسر از آن استقبال کردند. در این طرح ما دربیش از 24 هزار پایگاه در سراسر کشور کلاس‌های مختلف هنری، ورزشی، قرآنی و اخلاق برگزار کردیم و در کنارآن اردوهایی به صورت یکروزه یا نیمروزه در همان سطح شهر برگزار شد که خیلی مورد استقبال قرار گرفت.

یکی از برنامه‌های مفصلی که ما در حوزه سازندگی داریم حضور خواهران و علاقه‌مندان در اردوهای جهادی است. در این اردوها بیشتر خواهران بسیج دانشجویی ما 2 هفته تا یک ماه در یک روستا حضورپیدا می‌کنند و فعالیت‌های مختلف آموزشی و تقویت دروس آنها را به عهده دارند که هم مورد استقبال خود دانشجویان و دانش‌آموزان قرار می‌گیرد و هم مردم از این طرح خوشحال و راضی هستند.

درخصوص محرومیت‌زدایی، ما بحث طرح تجلی محبت را داریم. این طرح در بیش از 20 استان کشور و در بین هزاران خانواده اجرا شد به طوری که کاروان‌های بسیار زیادی هدایای مردمی را جمع‌آوری می‌کردند و ما می‌توانسیتم مثل زمان دفاع مقدس و کاروان‌های کمک به جبهه در هر محله یک کاروان از هدایا و کمک‌های مردمی را جمع کنیم و به دست نیازمندان و محرومان برسانیم. ما بنا داریم اینگونه برنامه‌ها را گسترده‌تر و آن را تقویت کنیم.

در حوزه فعالیت‌های ورزشی که یکی از عرصه‌های مورد نیاز و ضروری جامعه و بویژه مورد اقبال نسل جوان است، ما برای خانم‌ها دراقصی نقاط کشور پایگاه‌های ورزشی برقرار کرده‌ایم. در برخی نقاط امکان ورزش‌های قهرمانی هم وجود دارد که ما هم اکنون در 6 رشته برای خانم‌های بسیجی در حوزه ورزش قهرمانی فعالیت می‌کنیم .

بیش از 5 میلیون نفر عضو بسیج خواهران هستند و سلایق، خواسته‌ها و نیازهای متفاوت در میان اعضا وجود دارد، به همین دلیل ما سعی کرده‌ایم عرصه فعالیت‌ها را خیلی گسترش دهیم تا بتوانیم همه را حداقل یک بار درسال در برنامه‌ها شرکت دهیم. برخی از این اعضای بسیج در سطوح مدیریتی ما هستند، شاید جالب باشد بدانید ما بیش از چند هزار مدیر زن داریم که این رده‌ها را اداره می‌کنند و این مدیریت به معنای واقعی تعریف می‌شود یعنی مدیری که یک پایگاه مقاومت را اداره می‌کند.

در بحث سازماندهی هم خیلی تلاش کردیم که حتما هر فردی که وارد بسیج می‌شود، دارای سازمانی باشد و در گروهی تعریف شود که بتواند استعدادهایش را در آن مجموعه به کار بسته و استفاده کند.

آیا بسیج خواهران در فعالیت‌های نظامی هم شرکت دارد یا خیر؟

در فعالیت‌های دفاعی بسیج خواهران هم حضور داشتند. اوائل انقلاب به جهت ضرورتی که انقلاب داشت، مثل بحث‌های منافقین، خواهران بیشتر فعالیت‌های دفاعی را آموزش دیدند و ما آموزش نظامی را به صورت گسترده داشتیم و هریک از خواهران که وارد بسیج می‌شد، آموزش نظامی می‌دید ازجمله آشنایی با سلاح، اعزام به میدان تیر برای انجام عملی آموزش‌هایی که دیده‌اند. اما رفته‌رفته اقتداری که جمهوری اسلامی پیدا کرد و با حضور جانانه‌ای که دردفاع مقدس داشتیم، طمع دشمنان نسبت به هجوم نظامی تقریبا به صفر رسید، لذا عمدتا فعالیت‌های ما و مسیر کارهایمان به سمت فعالیت‌های فرهنگی سوق یافت، چون بسیج در خدمت انقلاب و نظام است، هر جا که نیاز باشد حضور پیدا می‌کند. در واقع پس از دفاع مقدس تمام فعالیت‌های ما فرهنگی تعریف شد، ما به سمت فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و حوزه‌های علمی حرکت کردیم و آموزشی تحت عنوان نظامی دیگر نداشتیم، بنابراین می‌توانم بگویم ما به شکل نظامی در هیچ کجا حضور نداشتیم.

در بحث اغتشاشات اخیر نیز بسیج خواهران فعالیت نداشت؟

در بحث توطئه‌ای که تحت عنوان انقلاب مخملی در انتخابات از آن یاد می‌شود، خواهران بسیجی نیز مثل دیگر مردم در انتخابات حاضر شدند و در راهپیمایی‌ها و تجمعاتی که به صورت قانونی اعلام می‌شد، مانند دیگر مردم حضور پیدا می‌کردند.

به نظر شما آیا لزومی دارد که بسیج علاوه بر مسائل فرهنگی به مسائل نظامی هم روی بیاورد؟

الان تفکیکی در مجموعه سپاه اتفاق افتاده است که ما به عنوان سازمان بسیج مستضعفان معرفی می‌شویم و بسیج جامعه زنان کشور نیز بخشی از بسیج مستضعفان محسوب می‌شود، الان بسیج مستضعفان کاملا مباحث فرهنگی و فکری را دنبال می‌کند و نیروی زمینی سپاه نیز مسوول برنامه‌های دفاعی است. در نیروی زمینی سپاه 440 گردان الزهرا داریم که اینها گردان‌های سازمان یافته ما هستند. چون ما برنامه‌های دفاعی نداریم، این برنامه‌های دفاعی و نظامی همه در نیروی زمینی سپاه تعریف شده است، حتی گردان‌های الزهرای ما نیز بیشتر آمادگی در قبال حوادث غیرمترقبه دارند تا در زمان حوادث غیرقابل پیش‌بینی بتوانند به مردم کمک کنند یعنی باز هم ماموریت نظامی ندارند؛ حتی گردان‌هایی که آموزش نظامی می‌بینند. البته این گردان‌ها آموزش‌های امداد و نجات را بیشتر می‌بینند، یعنی بیشترین وظیفه‌شان امداد و نجات است .

البته چون دفاع بر همه واجب است، آموزش‌هایی هم که ما در بسیج می‌دادیم در حد دفاع بود و این به دلیل تجربه‌ای بود که از جنگ داشتیم. در جنگ دشمن به خانه‌های مردم حمله کرده بود و براساس آن تجربه، ما آموزش‌هایی که به مردم می‌دادیم همه دفاعی بود.

آموزش‌های دفاعی الان هم در جریان است؟

بله، ولی درحد آموزش‌های دفاعی است منتها به لحاظ این‌که تقریبا در عرض 20 سال بعد از جنگ ما نیاز به این آموزش‌ها را دیگر منتفی دیدیم، لذا زمان زیادی برای این موضوع صرف نمی‌کنیم و به سمت فعالیت‌های فرهنگی و عملی می‌رویم.

الان آموزش نظامی گردان‌های الزهرا به چه سبکی است؟

این گردان‌ها به شکل ویژه از بین خواهران بسیج انتخاب می‌شوند و عضویت در گردان‌های الزهرا شرایطی دارد ازجمله سلامت، انگیزه، توانایی و درخواستی که خود خواهران دارند. این گروه اولین آموزشی که می‌بینند، آموزش‌های امداد و نجات و کمک به فرد مصدوم است. اما مانورهایی را در طول سال برای ا ین خواهران برگزار می‌کنیم که این امر به ارتقای سطح آموزش آنها کمک می‌کند. بعد از این آموزش‌ها سالی یک بار در اردوی بازآموزی شرکت می‌کنند و یکی دو بار هم مانور دارند و به این ترتیب آمادگی آنها همواره حفظ می‌شود.

مقدمات آموزش‌های دفاعی را هم در این برنامه می‌بینند؟

بله، آموزش مقدماتی دفاعی را هم می‌بینند و حتما باید این آموزش را ببینند.

به نظر شما در حوادث پس از انتخابات و اغتشاشات اخیر چرا بسیج دخالت کرد؟ آیا نیروی انتظامی و نظامی قدرت لازم را نداشت؟

بسیج دخالت نکرد. در واقع از بسیج درخواست شد برای کمک به نیروی انتظامی وارد صحنه شود. توجه داشته باشید که ابعاد توطئه گسترده بود یعنی یک جنگ تمام عیار نرم علیه اصل نظام بود و در واقع انتخابات یک بهانه به شمار می‌رفت. آنچه متاسفانه بر برخی از گروه‌های سیاسی داخلی گذشت، این بود که در واقع یک جنگ تمام عیار نرم اتفاق افتاد و ابعاد اغتشاشات بسیار گسترده بود؛ بنابراین از بسیج برادران درخواست شد تا وارد صحنه شوند.

بسیج خواهران هیچ دخالتی نداشت؟

خیر، از بسیج برادران توسط نیروی انتظامی درخواست شد. درشورای عالی امنیت ملی طرح شد و آنجا موافقت کردند که بسیج به نیروی انتظامی کمک کند. بسیج هم به خاطر این‌که حافظ انقلاب اسلامی است جزو وظایفش می‌داند در هر جا که نیاز باشد بنا به دستور حضور پیدا کند. حضور بسیج برادران در این جریان‌ها کاملا بنا به دستور بود و درخواستی بود که از سوی نظام شده بود.

در حال حاضر ما شاهد هستیم که برخی از گروه‌ها و جریان‌ها سعی دارند جریان بسیج را خدشه‌دار و بسیج را یک گروه سیاسی معرفی کنند. به نظر شما دلیل این رویکرد چیست؟

اصولا این جریانات سیاسی در بعضی موارد با جریان‌های خارجی و بعضا با جریان ضد انقلاب همسو شده‌اند.

بسیج چون یک نیروی مردمی و در خدمت انقلاب است و هیچ‌گاه از اصول انقلاب اسلامی و ولایت فقیه کوتاه نیامده و همیشه در خط انقلاب و دفاع از ولایت فقیه بوده، خار چشم دشمنان شده است و این گروه‌ها به همین دلیل است که سعی می‌کنند در جهت تضعیف بسیج قدم بردارند ولی باید توجه داشته باشید که بسیج یعنی خود مردم یعنی وقتی ما می‌گوییم 5‌میلیون نفر از زنان کشورمان، یعنی 5 میلیون نفر مردم. این افراد حتی با بودجه خودشان در بسیج فعالیت می‌کنند. اینها خود مردم هستند و حرکت بسیج حرکت مردم است. چنین کسانی که رویکردی که به آن اشاره شد نسبت به بسیج دارند به چند گروه تقسیم می‌شوند یا ناآگاه و یا معاند هستند. خیلی از این افراد کسانی هستند که بسیج را نمی‌شناسند همچنین گاهی اوقات نمود کارهای بسیج چندان مشخص نیست که موجب این آگاهی شود که فعالیت بسیج کاملا یک فعالیت مردمی، خودجوش و در جهت انقلاب است. اما آن گروه‌هایی که آگاهانه بر این نیروی مردمی می‌تازند، کسانی هستند که با اصل انقلاب بویژه اصل مترقی ولایت فقیه مشکل دارند ما اعتقادمان این است که بسیج ذوب در ولایت فقیه و ولایت مطلقه فقیه است که مصداق آن رهبر معظم انقلاب است و لذا کسانی که اساسا با این مفاهیم، با این روش و با این الگوی حکومت دینی مشکل دارند طبیعی است که با یک نهاد برخاسته از این حکومت دینی هم مشکل خواهند داشت.

حضور افراد در قالب بسیج چه تاثیری می‌تواند در روشنگری خانواده‌ها درباره مسائل سیاسی داشته باشد؟

یکی از وظایف ما تحلیل و تبیین مسائل سیاسی برای مخاطبان و اعضای بسیج است، ما سعی می‌کنیم شرایط موجود کشور را تبیین کنیم اما در نظر داشته باشید که تصمیم با خود بسیجیان است ما اعم از خواهر و برادر قریب به 13 میلیون نفر بسیجی داریم اینها همه مردم هستند ما هیچ وقت نمی‌توانیم بگوییم که چه تصمیمی بگیرند چون خودشان دارای فکر، نظر و عقیده هستند منتها آنچه ما انجام می‌دهیم، بحث روشنگری است یعنی این که فضا و گروه‌های سیاسی را به بسیجیان می‌شناسانیم و جلسات بصیرتی و آگاهی بخشی داریم اما تصمیم با خود آنهاست ولی تاثیر زیادی داشته است. اساسا هر فکر آزاداندیش وقتی که فضا را خوب بشناسد می‌تواند خیلی خوب هم تصمیم بگیرد مهم این است که ما بتوانیم فضای موجود را بشناسانیم و با گروه‌های مختلف آشنایی داشته باشیم.

کتایون مافی