مذاکره ایران و آمریکا؛ بهبود روابط یا انتقام

در ابتدای این برنامه، منوچهر محمدی مشاور ارشد وزیر امور خارجه با بیان این‌ که جمهوری اسلامی پس از انقلاب برای ارتباط با هیچ دولتی بجز رژیم صهیونیستی و رژیم آپارتاید، محدودیت نداشته است، گفت: درخصوص آمریکا ما ارتباط را قطع نکردیم، بلکه خود آمریکا در جریان موضوع لانه جاسوسی، این رابطه را قطع کرد که همچنان نیز ادامه دارد.مشاور ارشد وزیر امور خارجه با تاکید بر ضرورت تفکیک 3 مقوله مذاکره، رابطه دیپلماتیک و داشتن ارتباط دوستانه با آمریکا گفت: آمریکا همان ابتدا اشتباهی را مرتکب شد که ارتباطش را با ایران قطع کرد و پس از آن نیز از این حرکت پشیمان شد.محمدی با اشاره به فرمایشات امام خمینی(ره) مبنی بر این ‌که ارتباط ایران و آمریکا مانند رابطه گرگ و میش است و ما آن را نمی‌خواهیم، تصریح کرد: آمریکا همواره با نگاهی سلطه‌طلبانه و با 4 پیش‌شرط به موضوع رابطه با ایران نگاه کرده است که این پیش‌شرط‌ها عبارتند از: رعایت حقوق بشر از سوی ایران، عدم حمایت از تروریسم، عدم پیگیری دستیابی به سلاح‌های کشتار جمعی و عدم دخالت در جریان صلح اعراب و اسرائیل.

وی با بیان این ‌که ایران هرگز برای این ارتباط، اشتیاق و تقاضایی نداشته است، ادامه داد: گذشته ارتباط ایران با آمریکا همواره بر این اساس بوده که ایالات متحده از موضع قدرت، هرگز ایران را به عنوان کشوری مستقل قبول نکرده است.

آیا ارتباط با آمریکا مطابق منافع ملی ماست

در ادامه این برنامه، عباس سلیمی‌نمین با بیان این‌ که پس از قطع ارتباط دیپلماتیک از سوی آمریکا، همواره بحث تجدید ارتباط با ایران مطرح بوده است، اظهار کرد: چالش اصلی در این زمینه، این است که آیا منافع ملی ایران برقراری ارتباط با آمریکا را حکم می‌کند یا تداوم قطع این ارتباط را.

سلیمی‌نمین با اشاره به اعلام مسوولان آمریکا مبنی بر به رسمیت شناختن منافع ملت ایران و احترام متقابل گفت: این اتفاق برای اولین بار در طول تاریخ رخ می‌دهد که آمریکا، ایران را با این شرایط به پای میز مذاکره دعوت می‌کند و رئیس‌جمهور آمریکا نیز بحث احترام متقابل را به میان می‌کشد که چنین اتفاقی را باید از دستاوردهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی دانست.وی با بیان این ‌که این عقب‌نشینی می‌تواند صحت یا عدم صحت مواضع بین‌المللی جمهوری اسلامی را محک بزند، یادآور شد: مساله اصلی که می‌توان روی آن بحث کرد، این است که چرا آمریکا حاضر به این عقب‌نشینی شده است و باید مشخص کنیم آمریکا در این عقب‌نشینی صادق است یا این‌ که شرایط کنونی آن را مجبور به این عقب‌نشینی کرده است.

رابطه ایران و آمریکا فراتر از ارتباط 2 کشور است

کاظم جلالی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ادامه این برنامه با بیان این ‌که رابطه ایران و آمریکا از منظر تاریخی به 3 دوره تقسیم می‌شود، گفت: دوره نخست آن تا سال 32 بود که آمریکا هنوز چهره بدی از خود بروز نداده و در نهایت با اقداماتی که در ماجرای ملی شدن صنعت نفت و ساقط کردن دولت مصدق انجام شد، فصلی نوینی در رابطه ایران و آمریکا به وجود آمد.

جلالی افزود: از سال 32 تا 57 عملکرد آمریکا نسبت به ایران و ملت آن کاملا مشخص است که با حمایت از رژیم مستبد زمان و تشکیل ساواک و طرح مسائلی در این زمینه علیه ملت ایران اقدام می‌کرد که نمونه بارزش به کاپیتولاسیون و قراردادهای نفتی و تسلیحاتی آن زمان برمی‌گردد که در نهایت به انقلاب اسلامی منجر شد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس فاصله زمانی سال 57 تا امروز را فصل سوم رابطه ایران و آمریکا خواند و گفت: در این برهه نیز مسائلی نظیر جنگ تحمیلی، ساقط کردن هواپیمای ایرباس و همچنین اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران، موضع آمریکا را نسبت به ملت ایران کاملا مشخص می‌کند.

وی رابطه ایران و آمریکا را فراتر از رابطه 2 کشور دانست و اضافه کرد: این رابطه در واقع رابطه 2 نوع نگاه به ساختارهای موجود قدرت در عرصه‌های بین‌المللی است و اگر این مساله بخوبی کالبدشکافی شود، می‌توان به نتایج خوبی درخصوص رابطه ایران و آمریکا دست یافت.

آمریکا تا قبل از احمدی‌نژاد به شکست ایران امیدوار بود

محمدی در ادامه این برنامه با بیان این ‌که آمریکا بعد از پیروزی انقلاب همواره نگاهی با حیرت و شگفتی به ایران داشته و هرگز آن را قبول نکرده است، اظهار کرد: تا زمانی که احمدی‌نژاد در سال 84 به عنوان رئیس‌جمهور ایران انتخاب شد، این روزنه امید برای آمریکایی‌ها وجود داشت و آنها قبل از این اتفاق در ماجراهایی مانند مک فارلین امید زیادی به شکست دادن ایران داشتند.

محمدی با بیان این ‌که در آن زمان رفتار داخلی به گونه‌ای بود که آمریکا را مایوس نمی‌کرد، ادامه داد: در این شرایط، آمریکا همچنان امید داشت که ایران در نظام سلطه جهانی آمریکا انعطافنشان دهد. محمدی با بیان این ‌که معامله آمریکایی‌ها با ایران عادلانه نیست، گفت: آمریکا پیشنهاد می‌کند امکانات سیاسی بگیرد و در قبال آن، امکانات اقتصادی بدهد، مثلا آنها می‌گویند ایران از حمایت حزب‌الله و حماس دست بردارد تا آنها نیز تحریم‌ها را کنار بگذارند که این یک معامله مناسب نیست و ما در طول این سال‌ها نتوانستیم به آمریکایی‌ها بفهمانیم این معامله یک معامله عادلانه نیست.

به خاطر مقاومت ایران شرایط تغییر کرده است

سلیمی نمین نیز در ادامه این میزگرد با بیان این‌که شرایط کنونی به دلیل مقاومت ایران در برابر آمریکا تغییر کرده، اظهار کرد: اکنون تغییراتی در موضع آمریکا مشاهده می‌شود که بنا به شرایط کنونی است.

وی به دلایل قبول مذاکره با آمریکا در بحث عراق اشاره کرد و یادآور شد: یکی از دلایل قبول این مذاکرات، بحث انتقال تجربه به نیروهایی بود که در عراق به قدرت رسیده بودند و ما به درخواست آنها مذاکره با آمریکا را قبول کردیم.

سلیمی نمین تغییر شرایط داخلی ایران و همچنین تغییر شرایط منطقه‌ای را از عوامل پیش‌‌روی مذاکرات خواند و اظهار کرد: در دولت خاتمی نگاهی وجود داشت که القا می‌کرد اگر شرایط آمریکا را نپذیریم، آمریکا با ما برخورد خواهد کرد و نمونه آن را در نامه تعدادی از نمایندگان مجلس به رهبر معظم انقلاب مشاهده کردیم.وی با اشاره به تثبیت شرایط داخلی کشور و همچنین تغییر برخی مواضع آمریکا درخصوص ایران خاطرنشان کرد: امروز این تهدیدات بسیار ضعیف شده و آمریکا در منطقه شکست‌های زیادی داشته که نمونه‌های آن را در مسائل فلسطین و صلح اعراب با اسرائیل دیدیم.رئیس دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران در ادامه یادآور شد: دیپلماسی ایران برای قراردادن توده‌های مردم در مقابل دولتمردان، اکنون کارآمدتر از همیشه شده و توانسته دیپلماسی آمریکا در منطقه را تحت تاثیر قرار دهد و ممکن است آمریکا بخواهد با مذاکره و ارتباط با ایران از این بحران خارج شود.

ایران هزینه مقاومت‌های خود را پرداخته است

جلالی در ادامه این برنامه با تاکید بر این‌که ایران اعلام کرده ارتباط با آمریکا را در شرایطی که نگاه سلطه‌جویانه به آن وجود داشته باشد، هرگز نمی‌پذیرد، اظهار کرد: زمانی که اوباما از تغییر سخن گفت، جمهوری اسلامی از همان ابتدا این حرف را شعار ندانست، اما حالا که یک سال از آن زمان می‌گذرد، باید مشخص شود آیا تغییری در این زمینه ایجاد شده است.

وی به رآکتور تهران با کاربرد پزشکی، اشاره کرد و یادآور شد: این رآکتور نیاز به سوخت هسته‌ای دارد و آمریکا می‌توانست در این زمینه با تامین سوخت رآکتور تهران حسن‌نیت خود را ثابت کند، اما دیدیم که در این مساله چطور عمل کردند.جلالی در ادامه به مذاکرات ژنو اشاره کرد و گفت: در این مذاکرات، دو واسطه مستقیم برای برقراری مذاکرات خصوصی بین هیات ایرانی و آمریکایی نزد ایرانیان آمدند و حتی یک نامه نیز در پای میز مذاکرات به هیات ایرانی تحویل داده شد.

وی افزود: جالب است در اجلاس بین‌المجالس نیز واسطه‌ای برای برقراری این مذاکره خصوصی نزد بنده آمده بود، اما در حالی که من موضوع را با مسوولان در تهران بررسی می‌کردم نماینده هیات آمریکایی مستقیما نزد یکی از اعضای هیات ایرانی رفت و به همین دلیل اساسا این مذاکرات شکل نگرفت.

جلالی با تاکید بر این‌که جمهوری اسلامی ایران هیمنه آمریکا در جهان را شکسته است، تصریح کرد: ایران هزینه این حرکت خود را پرداخت کرده ولی آمریکا همچنان به دنبال این است که انتقام این حرکت را از جمهوری اسلامی بگیرد و تلاش می‌کند با کشاندن ایران به پای میز مذاکره در جهان چنین القا کند که ایران روند نظم نوین جهانی و سلسله مراتب قدرت آمریکا را پذیرفته است.