تهران 20، تلاش برای ارتقای سطح شهروندی

«تهران 20» گرچه ابتدا مشکلات و مسائل را در ظرفی کاملا رسمی و جدی می‌سنجید، اما رفته رفته با نگاهی بر عموم مخاطبان، از واگویه ساختاری جدید برای پیشبرد اهداف خود بهره برد.

سید جلال‌ چاووشیان، تهیه‌کننده تهران 20، درباره بخش‌های موضوعی این برنامه می‌گوید: «تهران 20 یک برنامه روتین و زنده است. بنا به تغییر و تحولات جامعه باید بخش‌های متنوعی را در برنامه داشته باشیم، در این برنامه بخش «رویداد روز» را داشتیم که با نگاهی اجمالی به تحولات و رویدادهای سطح شهر، گزارش‌های رسیده از شورای شهر، نشست‌های ویژه و دیگر اخباری را که رسانه‌ها و برنامه‌های دیگر کمتر به آن می‌پرداختند، نشان می‌داد. «زشت و زیبا» بخش دیگری بود که عملکرد مسوولان، رفتارهای شهروندی و مدیران شهری و ... را بررسی می‌کرد.

«پای این کوه بلند» نیز نام بخش دیگری بود که به معرفی مشاغلی می‌پرداخت که شهر عمدتا روی دوش صاحبان آنها استوار است وشاید کمتر به آنها توجه شده است. تهران 20 سعی داشت بگوید تنها مسوولان عالی‌رتبه شهری نیستند که باید احترام ببینند.

بخش دیگری که جایگزین این 2 بخش شده است، طنز تصویری است که به برخی از معضلات شهری با نگاه طنز می‌پردازد.»

«تهران 20» برنامه‌ای است برای شهروندان تهرانی و در این مسیر بسیاری از مسائل و معضلاتی که بینندگان برنامه مطرح می‌کنند، در طراحی و هدایت موضوعی برنامه‌ دخیل است. چاووشیان می‌گوید: «پای درددل شما در حقیقت بخشی است که مردم از طریق پیامک نظرات و درددل‌های خود را در برنامه منعکس می‌کنند. این واگویه‌های مردمی، دسته‌بندی شده و به صورت زیرنویس یا به صورت شفاهی در برنامه مطرح می‌شود. در نهایت، توضیح یا پاسخگویی مسوولان را هم داریم. طرح این دیدگاه‌ها و مسائل اجتماعی باعث شده تا بینندگان، خبرنگاران ویژه برنامه در سطح جامعه باشند. همزمان، گروهی از طرف برنامه اعزام می‌شوند تا گزارش‌های تصویری نیز درباره مساله بازگو شده، تهیه شود.»

نمایش خوبی و بدی در کنار هم

«تهران 20» سعی‌ می‌کند با نگاهی به حوزه‌های مختلف از جمله ساخت و ساز، فضای سبز، راهسازی، امکانات شهری و بهداشتی و آنچه به زندگی مدنی خاصه در شهر و استان تهران مربوط است، نظر کارشناسان و استادان را منعکس کند و با بیان راهکارهای کاربردی برای مردم، مسوولان را نیز به علمی‌تر اداره کردن امور شهری ترغیب کند.

اگر «تهران 20» را ماهیتا برنامه سیالی در حوزه مسائل شهرنشینی در نظر بگیریم، پیداست که طیف وسیعی از مباحث اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و ... را پوشش می‌دهد. بخشی از مباحث گفتگو محور این برنامه، مبتنی بر تحلیل و تفسیر اخبار و رویدادهاست و شاکله اصلی گفتگوها براساس ارائه یک پیشنهاد یا طرح و ایده‌ای قابل بحث برای رفع نواقص، پایه‌ریزی می‌شود.

در این خصوص، افرادی که دستی در حوزه مسائل شهری دارند، نظیر اعضای کابینه دولت، شورای شهر، فرمانداری‌ها، قوه قضاییه و مقننه، نیروی انتظامی، وزرا، نمایندگان استان و ... باید در برنامه حضور یابند و پاسخگوی شهروندان باشند و در حد توان برای رفع کاستی‌ها به نتیجه برسند. این افراد، بنا بر حیطه کاری و ماهیت شغلی خود، مهم‌ترین وظیفه را در قبال مردم بر عهده دارند و پاسخگویی وظیفه اصلی‌شان است.

در این بین، برنامه‌هایی مثل «تهران 20» وظیفه پاسخگوی را به شکل خاص‌تر به آنها محول می‌کنند و از آن نتیجه می‌گیرند به شکلی که بدون این نتیجه‌گیری، برنامه ناقص باقی می‌ماند. پس تمام تلاش برنامه‌سازان، برای نشان دادن نواقص به کار گرفته می‌شود و نیز افراد با صلاحیت و صاحب بیان و تفکر برای پاسخ‌دهی، آن هم به شکل مطلوب و قابل پذیرش دعوت می‌شوند.

به عقیده تهیه‌کننده «تهران 20»، هدف این برنامه، تنها نشان دادن زشتی‌ها نیست: «تهران 20 می‌کوشد تا اگر خوبی‌ها را نشان می‌دهد، برای زشتی‌ها نیز توضیح قانع‌کننده‌ای بخواهد و در حد توان خود، متذکر شود. به طور کلی، هدف این برنامه، ارتقای وضعیت شهروندی به سمت بهتر بودن است« .»تهران 20» از آغاز تاکنون مجریان متفاوتی داشته است. چاووشیان می‌گوید: «اوایل مرحوم علیقلی اجرای این برنامه را برعهده داشت و در مقطعی خانم پوریامین. در 2 سال اخیر و در پی تغییر و تحولات برنامه، ناصر خیرخواه، علی درستکار و محمد سلوکی اجرای این برنامه را برعهده گرفته‌اند و سعی شده به تناسب ویژگی‌ هر یک، اجرای برنامه را پیش ببریم، مثلا در جایی که موضوع بحث، مسائل جوانان است سلوکی، مسائل شهری و عمومی‌تر و عناوینی که متوجه خانواده‌ها است، خیرخواه و اگر بحث پیرامون اخلاق شهروندی باشد، علی درستکار اجرای برنامه را برعهده دارند. هر چند مجریان ما در همه حوزه‌های اجتماعی توانایی اجرای خود را نشان داده‌اند، اما رویکرد برنامه به سمتی است که اجرای هر یک از دوستان، جهت‌دهی خاصی را پیرامون موضوعی فراگیرتر می‌طلبد.»

«تهران 20» در چند سال گذشته و طبق آمار مرکز تحقیقات سازمان صداوسیما، همواره مقام اول یا دوم را به عنوان پرمخاطب‌ترین برنامه گفتگومحور تلویزیون کسب کرده است. چاووشیان، ضمن اشاره به این موضوع می‌گوید: «طبیعتا چون برنامه روتین است، انتظار این‌که مخاطبان ثابتی داشته باشیم، اشتباه است و بیننده‌ها با توجه به تمایلات شخصی‌شان بخش‌های مختلف برنامه را دنبال می‌کنند. مسوولان شهری، بویژه استانداری‌ها، با توجه به حیطه فعالیتشان مسائل مورد بحث برنامه را مرتب پیگیری می‌کنند. تعامل خوبی که شبکه با مسوولان برقرار کرده، باعث شده مشکلات توسط مردم مطرح شده و از طریق برنامه به گوش مسوولان برسد. ما تلاش می‌کنیم پاسخ‌دهی از طرف مسوولان نیز اتفاق بیفتد. با این سیاست‌گذاری‌ در 2 سال گذشته برنامه بیش از 50 درصد جذب مخاطب داشته است.»

آزاده خواجه‌نصیری