مدیر پروژه نجاتبخشی ارگ بم در گفتگو با ایسنا ، با اشاره به اینکه در فعالیتهای مربوط به ارگ بم هیچ کوتاهی نشده است، بیان کرد: اگر ارگ بم در اجلاس آینده یونسکو از فهرست میراث در خطر خارج شود، برای نخستینبار است که اثری بهدلیل بلایای طبیعی در فهرست میراث جهانی در خطر قرار میگیرد و موفق به خروج از آن میشود.
اسکندر مختاری با تأکید بر اهمیت فعالیتهای انجامشده در ارگ بم با توجه به وسعت و موقعیت این اثر، اظهار داشت: از سال 2004 که ارگ بم بهطور همزمان در فهرست میراث جهانی و میراث جهانی در خطر قرار گرفت، فعالیتهای وسیعی را آغاز کردیم تا اقدامات لازم را برای خروج ارگ بم و منظر فرهنگی آن از فهرست میراث جهانی در خطر بتوانیم انجام دهیم. در این راستا، هر سال گزارشهایی به کمیته میراث جهانی یونسکو فرستاده میشدند. امسال نیز اسناد لازم تا فوریهی سال 2010 میلادی فرستاده میشوند.
به گفته او، براساس مصوبات اجلاس سال 2008 یونسکو ، ایران مکلف به انجام اقداماتی شده که عناوین و کارهای انجامشده به این شرح است:
1 تهیه سند بهروز ثبت جهانی بم و منظر فرهنگی آن. در اینباره در سال 2004 سندی تهیه شد که باید پس از تکمیل، در سال 2010 سند جدیدی ارائه شود. پیشنویس این طرح در گذشته آماده و به مرکز جهانی فرستاده شد. اکنون مسئولان درحال نهایی کردن این پیشنویس هستند.
2 تهیه و تصویب طرح جامع مدیریتی بم و منظر فرهنگی آن در مراجع قانونی. این طرح با همکاری یونسکو تهیه شد و اکنون نسخه فارسی و انگلیسی ویرایششده آن به معاونت حفظ، احیا و ثبت آثار تاریخی فرستاده شده است تا برای تصویب به شورای عالی معماری و شهرسازی فرستاده شود.
3 تکمیل نقشههای باستانشناسی و زمینریختشناسی. در این راستا در سه فصل، بررسیهای باستان شناسی به پایان رسیدند. اکنون نیز نقشه یکپانصدم بم و منظر فرهنگی آن از روی عکسهای یکسههزارم در دست تهیه است. این کار با کمک وزارت فرهنگ فرانسه و تأمین بخش عمده اعتبارات از سوی ایران انجام میشود.
4 تأمین امنیت کافی برای مناطق میراثی واقع در منطقه میراث جهانی بم. در این زمینه، حدود 1.5 سال از تشکیل یگان حفاظت بم میگذرد و اکنون اقداماتی برای تهیهی خودرو انجام میشوند.
5 تهیهی گزارش حاوی سند ارزشهای برجسته جهانی اثر. این سند تهیه و در گزارش سال 2007 به کمیته میراث جهانی فرستاده شده است.
6 استحکامبخشی و محافظت از ارگ و دیگر آثار مهم واقع در محدوده میراث جهانی بم. در اینباره اقدامات گستردهای انجام شدهاند، بهطوری که 95 درصد آواربرداری ارگ به پایان رسیده و ایمنسازی بخشهای مختلف آن نیز انجام شده است. همچنین مرمت بخشهای عمدهای از عامهنشین آغاز شده و عملیات حفاظت، مرمت و بازسازی در سربازخانه 100 درصد، در تکیه 90 درصد، در مسجد پیامبر (ص) 90 درصد و در بازار ارگ 70 درصد انجام شده است. این اقدامات تا فوریه برای تکمیل شدن ادامه مییابند.
7 تکمیل مطالعات باستانشناسی در حریم محدوده میراث جهانی بم. در این راستا بررسی و جانمایی آثار در حریم محدوده میراث جهانی به پایان رسید. همچنین مطالعات باستانشناسی دارستان و تل آتشین و تعیین حرایم مناطق بیدران و دارزین نیز انجام شدند.
8 تهیه گزارش دوره ای سال 2009 براساس اقدامات انجامشده. در اینباره، شرایط به این ترتیب است که برای آثار در فهرست میراث جهانی در خطر هر سال باید گزارشهایی فرستاده شوند. ایران هر پنجسال در این راستا اقدام کرده است و تهیه گزارش سال 2009 نیز تا فوریه به پایان میرسد.
مختاری با اشاره به اینکه در این پنجسال، کارگاههای آموزشی مختلفی در راستای اقدامات انجامشده در ارگ بم برگزار شدهاند، تأکید کرد: گزارش ایران و اسناد لازم تا اول فوریه سال 2010 به یونسکو فرستاده میشوند. پس از آن، احتمالا کارشناسان یونسکو برای ارزیابی اقدامات انجامشده به ایران میآیند تا در نهایت، پرونده ارگ بم و منظر فرهنگی آن تیرماه سال آینده در اجلاس یونسکو بررسی شود.