وعده اقامت
برای شروع، راه دوری نمیرویم. همین 2 هفته پیش بود که کارآگاهان پلیس آگاهی یک وکیل قلابی را که وعده انجام کارهای مهاجرتی میداد، به جرم کلاهبرداری از 30 مالباخته بازداشت کردند. یکی از مالباختگان به نام احسان ماجرا را این طور تعریف میکند: «این مرد خودش را وکیل معرفی میکرد و میگفت با نفوذی که دارد میتواند در سریعترین زمان ممکن امور مربوط به اقامت در کشور کانادا را انجام بدهد. من هم به او اعتماد کردم و 3 میلیون تومان به او دادم. اما خبری از ویزا و اجازه اقامت نشد و او فرار کرد. برای همین به پلیس آگاهی رفتم و شکایت کردم.» بازپرس شعبه 9 دادسرای ناحیه 2 تهران نیز اخیرا پرونده مشابهی را رسیدگی کرده است. عباس، متهم 75 ساله این پرونده که با همکاری پسرش طعمههای خود را فریب میداد، شیوه و شگردش را این طور توضیح میدهد:
علی مکرمی، بازپرس شعبه یک دادسرای ناحیه 11تهران، به آنهایی که به آنسوی آبها گوشه چشمی دارند، هشدار میدهد: «مردم باید همیشه از روشهای قانونی استفاده کنند. مهاجرت غیرقانونی جرم است و علاوه بر این که افراد پول خود را از دست میدهند، با مشکلات دیگری نیز مواجه میشوند،
آنهایی که وعده میدهند با استفاده از روابط میتوانند کارهای مهاجرت را انجام بدهند، دروغگو و کلاهبردار هستند. شیوه گرفتن ویزا کاملا مشخص است و هر راهی غیر از آن منجر به پشیمانی میشود.»
«یکی از پسرهایم مقیم کاناداست و من و پسرم بارها به این کشور رفته بودیم و با مراحل مسافرتهای خارجی و نحوه قاچاق انسان به این کشور و کشورهای اروپایی آشنایی داشتیم. با توجه به همین اطلاعات، نقشه خود را اجرا کردیم. پسرم از هریک از متقاضیان مهاجرت، با توجه به وضع مالیشان، مبالغی بین 10 تا 100 میلیون تومان دریافت میکرد و وعده میداد شرایط خروج آنها از کشور را فراهم میکند.»
سفر زیارتی
گاهی اوقات کلاهبرداران در پوشش تورهای زیارتی و به بهانه اعزام زائر به عتبات عالیات طعمههایشان را فریب میدهند. سرهنگ صادقی، رئیس پلیس آگاهی استان خراسان رضوی، یک نمونه از این پروندهها را شرح میدهد: «در پی طرح چندین شکایت درباره کلاهبرداریهای یک زن، رسیدگی به موضوع در دستور کار کارآگاهان قرار گرفت و مشخص شد این زن در سطح وسیعی در استان خراسان رضوی فعالیت میکند. او با معرفی خود به عنوان فردی نیکوکار، به بهانه سفرهای زیارتی اقدام به کلاهبرداری از شهروندان بویژه جوانان میکند.» پس از افشای این موضوع از متهم چهرهنگاری شد و او در یک اقدام ضربتی دستگیر شد و اعتراف کرد به همراه یکی از همدستانش، با این شیوه بیش از 40 میلیون تومان کلاهبرداری کرده است.
ادامه تحصیل
وعده ادامه تحصیل در دانشگاههای خارجی هم از دیگر شگردهای این مجرمان است و تاکنون پروندههای زیادی در این خصوص تشکیل شده است. مطابق محتویات یکی از این پروندهها که در مجتمع قضایی عدالت تهران در جریان است، مرد شیادی با وعده فراهم کردن مقدمات تحصیل جوانان در کشور هند از 21 نفر کلاهبرداری کرد.یکی از شاکیان این متهم میگوید: دو ماه پیش از طریق یکی از دوستانم با مرد جوانی به نام سپهر آشنا شدم. او ادعا میکرد در هند تحصیل کرده و میتواند مقدمات تحصیل مرا در این کشور فراهم کند. سپهر 20میلیون تومان از من گرفت تا کارها را انجام بدهد، اما پس از آن موبایلش خاموش بود و نتوانستم اثری از او پیدا کنم. تا این که بالاخره شکایت کردم. او بعد از دستگیری به کلاهبرداری از چند نفر دیگر هم اقرار کرد.» زن جوانی به نام مینو که با همین وعده و ترفند از جوانان کلاهبرداری میکرد نیز درباره شگردش توضیح میدهد: «بعداز طراحی نقشه اولین کاری که کردم تبلیغات بود. مشتریان زیادی پیش من آمدند و توانستم بیشتر آنها را فریب بدهم. من خودم را تحصیلکرده اروپا معرفی میکردم و مدعی میشدم در دانشگاههای معتبر آشنایان زیادی دارم. هیچ کدام از مالباختگان هم در باره صحت حرفهایم تحقیق نمیکردند. بسادگی اغفال میشدند و پول و مدارکشان را به من میدادند. در واقع این سهلانگاری خود جوانان بود که باعث میشد من بتوانم به هدفم برسم.»
جهانگردی
جهانگردان و آنهایی که میخواهند برای چند روز تفریح و استراحت سری به آن سوی مرزها بزنند، طعمههای خوبی برای کلاهبرداری محسوب میشوند. اکنون پرونده مدیر یک آژانس مسافرتی که با وعده تهیه ویزا و بلیت پرواز برای کشورهای خاورمیانه از 300 نفر کلاهبرداری کرده بود، در دادسرای ناحیه 2 تهران در جریان است. مدیر این آژانس 3 میلیون تومان از هر مشتری دریافت کرد و پس از مدتی با تخلیه دفتر کارش متواری شد؛ اما با شکایت مالباختگان و تلاش ماموران پلیس آگاهی در مخفیگاهش در شمال تهران دستگیر شد.
قاچاقچیان انسان
درباره قاچاقچیان انسان زیاد شنیده و خواندهایم. برای توضیح ترفندهای این خلافکاران نیازی به تشریح نمونه و مثال نیست. بنا به آمارهای جهانی، قاچاق انسان یکی از سودآورترین تجارتها محسوب میشود و تبهکاران به شکل سازمان یافته در این زمینه فعالیت میکنند. برخی از این قاچاقچیان، مهاجران غیرقانونی را پیش از رسیدن به مقصد در کشوری بیگانه یا در مناطق مرزی رها میکنند. برخی دیگر با انتخاب مسیرهای صعبالعبور، مشتریان خود را به کام مرگ میکشانند و در مواردی که مهاجران به مقصد میرسند، توسط پلیس آن کشور شناسایی، دستگیر و مجازات میشوند. خطرات معامله با این تبهکاران به حدی است که هرگز نباید به وعدههای آنها امید بست.
بعد از سفر
اگر یک هزارم ، مهاجران غیر قانونی به مقصد برسند و بتوانند خود را از دید پلیس مخفی نگه دارند هزاران دام و دردسر دیگر سر راهشان قرار دارد. چندی قبل، مردی که از 25 سالگی بهصورت غیرقانونی به ژاپن مهاجرت کرده بود و 15 سال در آن کشور کار کرده بود تا وضع مالیاش را سر و سامان بدهد، به شعبه 8 دادسرای ناحیه 4 تهران رفت و علیه پسرخالهاش شکایت کرد. او میگوید : « سال73 مسافرکشی میکردم و زندگیام را میگذراندم اما ماشینم را دزدیدند. از آن به بعد وضع مالیام خیلی بد شد تا این که تصمیم گرفتم همراه چند نفر از دوستانم برای کار به ژاپن بروم، آنجا چون مهاجر غیرقانونی بودم همه کارهایم را مخفیانه انجام میدادم و مجبور بودم برای انجام کارهایم باجهای سنگین به دلالها و قاچاقچیان انسان بپردازم. چند هفته بعد از مهاجرت، در یک رستوران مشغول به کار شدم. بعد از چند ماه که پولهایم زیاد شد، چون اجازه افتتاح حساب در بانکهای ژاپن را نداشتم و نگهداری پول نقد کار عاقلانهای نبود، با پسرخالهام در ایران صحبت کردم و قرار شد من هر ماه پول هایم را با پست برایش بفرستم تا برایم پسانداز کند. بعد از 15 سال کار و تحمل شرایط سخت در ژاپن با این امید که از این به بعد زندگی راحتی خواهم داشت، به ایران برگشتم اما حالا پسرخالهام پولم را پس نمیدهد و منکر موضوع شده است. من هم هیچ مدرکی برای ثابت کردن حرفم ندارم.» این ماجرا فقط گوشهای از دردسرهای مهاجرت غیرقانونی است.
داود ابوالحسنی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم