مخالفت مرکز پژوهش‌های مجلس با تشکیل صندوق توسعه ملی

به گزارش مهر، دفتر مطالعات برنامه و بودجه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با اعلام این مطلب که در پی مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام و به دنبال ابلاغ سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه اقتصادی،‌ اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی (در اواخر سال 1387)، ضرورت تشکیل صندوق توسعه ملی و مدیریت درآمدهای نفت و گاز به صورت جدی‌تر مطرح شد، افزود: در خردادماه امسال نیز وزیر امور اقتصادی و دارایی از تدوین لایحه تشکیل صندوق و توسعه ملی در این وزارتخانه خبر داده است.

ایجاد صندوق توسعه ملی و مدیریت در‌آمدهای نفت و گاز در ایران، تا حدود زیادی در گرو اصلاح ساختار سازمانی دولت و رفتار مالی است؛ اما تا جایی که به سیاست مالی دولت در ایران مربوط می‌شود، باید گفت در ایران اندازه دولت بزرگ است و یارانه‌های غیرهدفمند برای کالاهای اساسی و حامل‌های انرژی در مقیاسی وسیع توزیع می‌شود.

در عین حال نظام مالیاتی در ایران بسیار عقب‌مانده و فرهنگ مالیاتی در کشور ضعیف است. به همین دلیل وابستگی بودجه عمومی به نفت بسیار بالاست و تلاش‌ها در برنامه‌های توسعه‌ای بعد از جنگ تحمیلی برای اصلاح نظام مالیاتی و اصلاح ساختار تشکیلاتی دولت، ناکام مانده‌اند.

از این گذشته رفتار مالی دولت‌ها در دوره رونق نفتی غیرمسوولانه بوده و هیچ تضمینی در مورد این‌که در برنامه پنجم شاهد دگرگونی اساسی در این رفتار مالی باشیم، وجود ندارد و بنابه دلایل یاد شده، دست شستن از بخشی از درآمدهای نفتی و اختصاص آن به صندوق ملی توسعه، افزایش قیمت حامل‌های انرژی و اصلاح نظام مالیاتی هرسه برای دولت و مجلس هزینه سیاسی سنگینی را دربر دارد.