کمتر کسی است که با شنیدن نام اصفهان، پل معروف آن «سی و سه پل» به خاطرش نیاید. در واقع این پل تاریخی که در گذشته پل جلفا نامیده می شد، شاهکار بی نظیر معماری و یک نماد جهانی برای شهر اصفهان است.
این پل یکی از پل های زیبا و جالبی است که در دوران صفویه بر روی زاینده رود ساخته شده و همواره گردشگران بسیاری را به اصفهان می کشاند.اگر چه خشک شدن زاینده رود که پلهای تاریخی خواجو و سی و سه پل بر روی آن قرار دارند، موجب شده بسیاری از گردشگران از دیدن جریان آب در مسیر این پلها، محروم شوند.
اما آنچه که این روزها در محافل داخلی ایران نام این پل را دوباره بر سر زبانها انداخته است خشک شدن زاینده رود نیست بلکه موضوع انحراف متروی اصفهان و احتمال تخریب و یا وارد شدن خسارت به این پل تاریخی است که دوباره سی و سه پل 400 ساله را به بحث روز تبدیل کرده است.
موضوع از آنجا آغاز شد که در نهم شهریور 1388، در خبرها آمد که تونل شرقی خط شمال- جنوب، پس از گذشتن از زیر زاینده رود با انحراف از مسیر ، درکنار سی و سه پل نزدیک 40 متر به اشتباه حفاری کرده است.
این خبر در فاصله چند روز توسط عبدالجواد زعفرانی، رییس سازمان قطار شهری اصفهان تایید شد. اما مدیر عامل مترو تاکید کرد که انحراف در بخشی واقع شده که اکنون زیر آسفالت خیابان است و به پایههای پل آسیبی نزده است و جنجالی را به پا کرد.
مسئولان شهری اصفهان، دلیل انحراف تونل شرقی متروی آن شهر را وجود شخص سومی دانستند که با دسترسی به رمز ورود کامپیوتر نقشه برداری TBM، به صورت عمدی مقدمات این انحراف را رقم زده است.
حمیدرضا فولادگر نماینده مردم اصفهان در این خصوص گفت: عمدی بودن این موضوع به این جهت ثابت شده است که هرگونه تغییر مسیر حرکت دستگاه حفار از مسیر پروژه نیازمند در اختیار داشتن رمز عبور دستگاه حفاری است. مسئولان امنیتی در حال پیگیری موضوع هستند و قطعا با مقصر برخورد خواهند کرد ما نیز منتظر نتیجه نهایی این تحقیقات هستیم.
کارشناسان عمران و سازه معتقدند که شعاع تاثیر سی و سه پل 500 الی 1000 متر است و برای اطمینان از سلامت آن باید حداکثر فاصله را رعایت کرد که اکنون با فاصله 400 متری تونل مترو از سی و سه پل حتی حداقل فاصله نیز رعایت نشده است.
از سوی دیگر شرکت نقشه کش مترو اصفهان هشت راهکار را برای اصلاح خطای رخ داده ارائه کرده است.
مهدی معمارزاده کارشناس فنی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در این خصوص اظهار داشت: از سالها پیش مرتب این مسئله را به مسئولان مترو گوشزد کرده بودیم و از آنها خواسته بودیم با صرف هزینه و کمی تغییر مسیر از این اثر تاریخی حفاظت کنند.از منظر دیگر این لطمه به حیثیت میراث فرهنگی ایران هرگز نباید اتفاق می افتاد.
در چند روز گذشته خبری به نقل از رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان منتشر شد مبنی بر اینکه پرونده شکایت میراث فرهنگی از قطار شهری اصفهان همچنان مفتوح است این خبر نشان داد که چالش میان مسئولان مترو اصفهان و سازمان میراث فرهنگی ادامه دارد.
نماینده اصفهان با بیان اینکه شکایت و آشکار شدن ابعاد موضوع حق قانونی میراث فرهنگی است، اظهار داشت:ما نیز امیدواریم بزودی کوتاهی های صورت گرفته جبران شود، اما این به این معنا نیست که اگر شهری دارای بافت تاریخی بود نباید از امکانات رفاهی برخوردار باشد؛ باید دید این مسئله را سایر کشورها چگونه رفع کرده اند.
اما معمارزاده نظر دیگری دارد وی معتقد است:پیشرفت و توسعه هیچ مغایرتی با حفظ آثار تاریخی ندارد. در تمام دنیا اولویت با بافت تاریخی است و تکنولوژی و سازه های جدید را منطبق با ارزشهای فرهنگی در نظر می گیرند نه اینکه آثار تاریخی را تحت و شعاع قرار دهند.
این سخنان بیشتر به این دلیل مطرح می شود که اصفهان یکی از شهرهای پر ترافیک ایران است که ترافیک بحرانی آن برای گردشگران نیز مشکلاتی ایجاد کرده است و رفع این مسئله از دغدغه های اصلی مسولان شهری اصفهان است.
نماینده مردم اصفهان در مجلس نیز با تاکید بر این موضوع اظهار داشت: حفظ آثار تاریخی برای ما هم مهم است اما مشکل ترافیکی شهر اصفهان نیز باید برطرف شود.
به نظر می رسد حواشی سی و سه پل و مترو اصفهان هچنان ادامه داشته باشد. باید دید در روزهای آینده پیروز این میدان کدام یک خواهند بود؟ اگر چه اصفهان بدون هر کدام از آنها با مسائل جدی روبرو خواهد بود.
ایرنا